'Discriminerend en kortzichtig'

Rechtszaak over poststemmen: 'Als ik naar stembureau ga, zet ik mijn leven op spel'

10 februari 2021 11:44 Aangepast: 10 februari 2021 17:13
Nierpatient Valerie wil ook per brief kunnen stemmen.

Iedereen zou per post moeten kunnen stemmen. Dat is de inzet van een kort geding vandaag. Nu mogen alleen 70-plussers straks per brief stemmen en dat zorgt voor boze reacties bij chronisch zieken. "Discriminerend en kortzichtig is het. Ik moet nu mijn leven op het spel zetten voor een gang naar de stembus", zegt nierpatiënt Valerie van der Flier.

De 41-jarige Van der Flier zit met haar gezin al bijna een jaar in isolatie omdat haar nieren bijna niet meer werken. Elke stap buiten de deur verhoogt de kans op corona. "Ik zit al een jaar noodgedwongen binnen. Dan ga ik mijn leven niet op het spel zetten door naar het stembureau te wandelen."

Stemgeheim

Valerie kan vanwege corona wel iemand machtigen namens haar te stemmen. In plaats van twee worden er zelfs drie volmachten per persoon toegestaan. "Maar dat wil ik niet. Met een volmacht nemen ze mijn stemgeheim af. Ik heb het recht te stemmen op wie ik maar wil, zonder dat ik dat met iemand anders hoef te delen."

Bovendien heeft lang niet iedereen het geluk dat ze iemand hebben. Valerie schreef daarom een brief aan alle politieke partijen om briefstemmen voor alle chronisch zieken mogelijk te maken. "Alleen de Partij van de Dieren had oren naar mijn verhaal en dat van zeker tienduizenden chronisch zieken in ons land."

Oneerlijk

Om het stemmen per post voor iedereen voor elkaar te krijgen, dient vandaag een kort geding in de rechtbank van Den Haag, aangespannen door de Partij voor de Dieren. 

Dat alleen 70-plussers per brief mogen stemmen is ronduit 'oneerlijk' en 'discriminerend' zegt Marnix van der Werf, namens die partij. De PvdD diende eerst een motie in, maar die kreeg geen gehoor in de Tweede Kamer. Daarom stapt de partij nu naar de rechter. 

Veel mails

"In internationale verdragen (Verdragen Internationaal recht) staat dat de overheid stemmen bij verkiezingen op een gelijke manier moet faciliteren. Uit onderzoek van Maurice de Hond blijkt dat een miljoen mensen onder de 70 jaar overweegt niet te stemmen als ze naar het stemhokje moeten," zegt Van der Werf.

De partij krijgt veel mails van mensen die dit kort geding ondersteunen. "1 op de 3 stemmers wil graag per brief stemmen, blijkt uit een onderzoek van Kieskompas." 

Valerie met haar dochter. Valerie met haar dochter.

Kans van slagen?

Hoeveel kans van slagen het kort geding maakt? Volgens Wim Voermans, hoogleraar staats- en bestuursrecht, lijkt het op een verkiezingsstunt. "De criteria en kiesrechten staan namelijk in de wet en grond- en mensenrechten zijn in de afweging allang meegenomen. De aanklagers slepen er nu allerlei rechten bij. Op een verkeerde manier ook nog", zegt Voermans.

"Briefstemmen doen we in Nederland liever niet om een aantal redenen. Het is fraudegevoeliger dan gewoon stemmen. De Kiesraad heeft zich daar ook over gebogen. Om de regels op het laatste moment te veranderen, daar gaat de rechter waarschijnlijk niet in mee. Het Europees verdrag voor de rechten van de mens erbij betrekken is echt een longshot."

Twijfels

Als stemmen per post niet voor iedereen mogelijk wordt, hoopt de Partij voor de Dieren dat alle 70-minners met een chronische aandoening per brief mogen stemmen. Minister Ollongren liet eerder al weten dat dat niet haalbaar is omdat gemeenten die cijfers niet op een rij hebben. 

Wat Valerie gaat doen als de uitspraak negatief voor haar uitvalt? "Ik weet het nog niet. Ik heb nog nooit in mijn leven niet gestemd, dus ik zou dat heel erg vinden."

PostNL wil niet vooruitlopen of het mogelijk is om iedereen per brief te laten stemmen, blijkt uit navraag van RTL Nieuws. 

Hoe gaat stemmen in coronatijd?

De verkiezingsprojectleider van de gemeente Rotterdam legt uit: "We zijn in principe uitvoerder van beleid van het Rijk. De dagen van 15 en 16 maart zijn bedoeld voor kwetsbare kiezers, maar er wordt niemand geweigerd. We hebben een proef met druktemeters. Je kunt op de website zien hoe druk het is in de stembureaus."

Het tellen van de stemmen begint op 17 maart om 07.30 uur. "Wij tellen altijd eerst op partijniveau. Dat wordt verzameld in een voorlopige uitslag. We verzamelen alle stemmen in Ahoy Rotterdam waar we nog eens stemmen op partijniveau, en dan op naamniveau. De uitslag mag niet eerder naar buiten dan na sluiting van de stembureaus."

Hoe laat de uitslag bekend wordt? "We komen later met de voorlopige uitslag naar buiten. Normaal is dat om 23:00 uur, nu zal dat later zijn. Hoe laat? Ik heb geen glazen bol."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore