Algemene Beschouwingen

Algemene Beschouwingen: 'Corona dwingt politici tot nieuwe koers'

16 september 2020 06:31 Aangepast: 16 september 2020 13:19
Ministers Koolmees, Wiebes en Hoekstra met premier Rutte (van links naar rechts). Beeld © ANP

Na Prinsjesdag beginnen vandaag de Algemene Politieke Beschouwingen: het belangrijkste politieke debat van het jaar. Frits Wester verwacht een stevig debat waarin de komende verkiezingen hun schaduw vooruitwerpen. "Visitekaartjes worden afgegeven, nieuwe koersen ingeslagen en coalitiepartijen worden afgerekend. Twee dagen lang vuurwerk."

De Algemene Beschouwingen worden gezien als het belangrijkste debat van het jaar. De fractievoorzitters debatteren maar één keer per jaar met de premier over alle onderwerpen. Twee dagen is er voor uitgerekend, vandaag mogen de fractievoorzitters vanaf 10.15 uur aftrappen. Elke fractieleider krijgt veel spreektijd, tot wel 40 minuten.

Politiek commentator Frits Wester heeft al heel wat Algemene Beschouwingen gevolgd en blikt vooruit op het debat.

Corona centraal

Natuurlijk staat de coronacrisis centraal, begint Wester. "De gevolgen van de crisis zijn enorm. Denk aan de zorg, de economie, de werkgelegenheid, ons inkomen en het onderwijs. Maar juist de gevolgen van de pandemie gaan ook een nieuw politiek tijdperk inluiden."

"Want het virus dat ons in een crisis stortte, heeft ook tal van zwakke plekken in onze systemen blootgelegd", vertelt Wester. "De spankracht en de slagvaardigheid van ons zorgsysteem, onze woningmarkt, onze arbeidsmarkt en onze afhankelijkheid van het buitenland. Niet alles is nieuw, maar we werden wel even keihard met de neus op de feiten gedrukt."

Partijen zullen daarom met hun recept voor de toekomst komen. "Misschien is dat recept nog niet helemaal voldragen, de verkiezingsprogramma’s zijn nog niet klaar, maar er zal wel worden voorgesorteerd op een andere koers voor een volgend kabinet." 

Marktwerking is te ver doorgeschoten

Vrijwel alle politici zijn het erover eens dat de marktwerking te ver is doorgeschoten. "Dit thema gaat als rode draad door alle pleidooien lopen", denkt Wester. "We hoorden het de afgelopen dagen al van ChristenUnie-leider Segers en ook de nieuwe partijleider van het CDA, Hugo de Jonge, kwam met een soortgelijk pleidooi. Linkse politici Asscher, Klaver en Marijnissen hameren er langer op en ook Geert Wilders met zijn PVV zit op die koers."

Het klinkt steeds vaker als 'een onverholen aanval op de al tien jaar zo dominante VVD', ziet Wester. "Maar ook VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff nam er een jaar geleden al voorzichtig een voorschot op, met zijn verhaal over Philips zoals zijn opa dat als werknemer kende. Dijkhoff pleitte voor een herbezinning op de markt en een andere rol van de overheid zoals die nu functioneert."

Klaas Dijkhoff van de VVD Klaas Dijkhoff van de VVD

Vuurwerk verwacht

Wordt het daarmee twee dagen lang saai 'koekoek eenzang' in de Tweede Kamer? Nee, verzekert Wester. "Daarvoor zijn de verschillen tussen de partijen te groot."

"Nog steeds geldt dat er een ommekeer in denken merkbaar zal zijn, versterkt door de coranacrisis. Een crisis die zijn weerga niet kent en de hele wereld raakt."

Geert Wilders mag als eerste spreker van start. Geert Wilders mag als eerste spreker van start.

Aanvallen

Vuurwerk dus in de Tweede Kamer, met allerlei aanvallen over en weer. "Aanvallen op het kabinet, op de premier, op Europa en op het asielbeleid." Het drama in het Griekse vluchtelingenkamp Moria van vorige werk, zal daarbij volgens Wester als katalysator kunnen werken.

"Het zal tijdens het debat gaan over racisme en discriminatie, over Zwarte Piet en het strafrecht. Over het grootkapitaal en de pensioenen. Over jongeren en ouderen, over rijk en arm. Over werkloosheid en duurzaamheid. Over teststraten en de salarissen in de zorg."

Oneliners om de oren vliegen

Ingestudeerde one-liners en geoefende metaforen zullen ons om de oren vliegen, zegt Wester. "Maar ik vermoed dat er deze dagen wel een omslagpunt zichtbaar zal zijn in het denken. Want vrijwel iedereen is er van overtuigd dat het anders moet. Zoveel heeft de pandemie ons wel duidelijk gemaakt."

Nu wordt het zoeken naar de gezamenlijke lijn daarin, besluit de politiek commentator. "Daarvoor zullen eerst de verschillen stevig afgepeld moeten worden. Reken maar, dat daar vandaag mee wordt begonnen. De verkiezingen mogen dichtbij zijn, inhoudelijk is er nog een lange weg te gaan in het zo versnipperde politieke landschap. Maar dat het proces boeiend wordt, staat buiten kijf."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

6,7 miljard euro extra naar zorg vanwege coronavirus

Live op site en app

Niets missen van de algemene beschouwingen? Je volgt ze de hele dag live op de site en app en site van RTL Nieuws. We houden een liveblog bij met de belangrijkste punten en je kunt alles woord voor woord volgen via een livestream. 

RTL Nieuws

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore