Ommekeer?

Vrouwen lopen warm als lijsttrekker: 'Mannen zijn bang voor sterke vrouw'

23 juni 2020 20:43 Aangepast: 23 juni 2020 22:27
De Tweede Kamer (archief) Beeld © ANP

Een recordaantal vrouwen loopt zich warm voor het lijsttrekkerschap bij de komende Tweede Kamerverkiezingen. Sommigen spreken van een ommekeer. Maar de vrouwen zijn ook gewaarschuwd: "Mannen zijn bang voor sterke vrouwen", zegt ex-lijsttrekker Rita Verdonk.

Sigrid Kaag (D66) wil het. Net als Mona Keijzer (CDA). En Lilian Marijnissen (SP) en Esther Ouwehand (PvdD) zijn al zeker van het partijleiderschap. 

Opvallend hoog

"Er melden zich opvallend veel vrouwelijke lijsttrekkers", zegt sociaal activiste Devika Partiman, voorzitter van de stichting Stem op een Vrouw. Ze spreekt al voorzichtig van een ommekeer. "Zoveel vrouwen, ontzettend goed om te zien", zegt ze.  

Ook wetenschapper Janka Stoker, hoogleraar Leiderschap en Organisatieverandering aan de Rijksuniversiteit Groningen, vindt het aantal vrouwen dat zich meldt voor het lijsttrekker- en zelfs premierschap 'opvallend en hoog'. "Neem de vorige verkiezingen, toen hadden we alleen Marijnissen en Thieme."

Dagelijkse update nieuwsbrief

Dagelijkse update

Wil jij iedere middag een selectie van het belangrijkste nieuws en de opvallendste verhalen in je mail? Meld je dan nu aan voor de dagelijkse update.

Volgens Devika Partiman werpt het werk van partijen om meer vrouwen aan te moedigen voor het politieke vak, langzaam zijn vruchten af. "Veel partijen hebben geïnvesteerd om meer vrouwen op de lijst te krijgen. Vrouwen zijn aangemoedigd. Je ziet het ook bij het burgemeesterschap: steeds meer vrouwen gaan ervoor."

Wittemannenverkiezingen

Volgens Partiman is het een belangrijke ontwikkeling. Waarom? "Vrouwen in de politiek kunnen dienen als rolmodel. Andere vrouwen en meisjes kunnen zich gemotiveerd voelen om ook op te staan. Nu zijn de verkiezingen in ons land toch nog vaak wittemannenverkiezingen. Dat is ook geen goede vertegenwoordiging van ons land."

Andersom geldt het ook: "In Nieuw-Zeeland is Jacinda Ardern sinds 2017 premier. Wij kunnen het ons niet voorstellen, maar jongens daar vragen hun ouders: kan een man wel premier worden hier?"

Jacinda Ardern, de Nieuw-Zeelandse premier. Jacinda Ardern, de Nieuw-Zeelandse premier.

'Niet te kil? Niet te bitcherig?'

Is er een groot verschil tussen mannelijke en vrouwelijke leiders? Volgens Janka Stoker wijst onderzoek uit dat het verschil eigenlijk wel meevalt.

"Maar vrouwelijke leiders worden nog altijd wel meer beoordeeld op hun vrouw-zijn. Over Rutte hoor je minder snel dat hij koud of star is. Mannen worden daar minder snel op afgerekend. Dat komt omdat het stereotype beeld van een leider nog altijd masculien is, en dus denken we eerder aan een man."

Voor vrouwen is de weg naar het leiderschap vaak moeilijker, stelt Stoker. "Daarom zijn ze vaak extra goed. Ze moeten zich toch nog wat meer bewijzen. En ze worden vaker afgerekend op het stereotype van een 'goede' vrouw waar ze als leider dan weer niet aan voldoen: zijn ze niet te kil of te bitcherig? Dat hoor je zelden over een man."

Mona Keijzer wil ook voor het CDA-lijsttrekkerschap gaan. Mona Keijzer wil ook voor het CDA-lijsttrekkerschap gaan.

IJzeren Rita

Oud-politica Rita Verdonk kan daarover meepraten. Zij was lijsttrekker van haar partij Trots op Nederland en had als bijnaam IJzeren Rita. Verdonk is blij met de opkomst van vrouwelijke lijsttrekkers. "Het laat zien dat vrouwen moedig zijn. Hun nek willen uitsteken", vindt ze.  

Over de kwaliteit van de vrouwelijke lijsttrekkers wil ze zich niet uitspreken. Of ze zelf sneller op een vrouw stemt? "Ik heb weleens op een vrouw gestemd. Maar dat is voor mij niet leidend. Het gaat om de inhoud." Voor de komende verkiezingen, volgend jaar maart, heeft ze nog geen voorkeur. 

Trekt een vrouwelijke lijsttrekker eigenlijk meer stemmen? Vrouwennetwerk Women Inc liet dat uitzoeken. Uit onderzoek van Ipsos blijkt dat ongeveer 2 miljoen stemgerechtigden (16 procent) bereid zijn om op een andere politieke partij te stemmen als die partij een vrouw als lijsttrekker heeft. Zelfs als die partij niet hun voorkeurspartij is.

Gelijke kansen

94 procent van de kiesgerechtigden vindt gendergelijkheid een belangrijk onderwerp en zelfs 66 procent (8,5 miljoen stemgerechtigden) geeft aan het belangrijk te vinden dat de politieke partij waarop zij stemmen gelijke kansen voor vrouwen en mannen bevordert.

Voor Devika Partiman een bevestiging dat vrouwen belangrijk zijn voor politieke partijen. Maar ze is ook helder: gender alleen moet niet leidend zijn voor je politieke stem. "Stem zeker op vrouwen, want er is nog steeds een politiek tekort. Maar kies wel iemand die bij je past vanwege de inhoud", is haar advies.

Haat en nijd

De vrouwelijke lijsttrekkers zullen de komende tijd stevig op de proef worden gesteld. Rita Verdonk: "We moeten niet overdrijven, maar voor mannen kunnen sterke vrouwen nog weleens voor wat haat en nijd zorgen achter de schermen. Mannen kunnen ook bang zijn voor sterke vrouwen."

Verdonk heeft nog wel een tip: "Trek je van die mannen niets aan. Lach erom."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Ook Mona Keijzer stelt zich kandidaat voor lijsttrekkerschap CDA

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore