Ga naar de inhoud
Ruim 9000 voortvluchtigen

Voortvluchtige crimineel vaker gepakt: 'Soms staan ze in onderbroek op het dak'

Het speciale EVA-team spoort voortvluchtige criminelen op. Beeld © RTL Nieuws

Het aantal voortvluchtige veroordeelden in ons land is flink gedaald: met 1000 ten opzichte van 2018. Toch zijn er nog altijd 9000 veroordeelden spoorloos. Nordin Veelenturf spoort die met een speciaal team op. "Sommigen verstoppen zich op de wc of staan in hun onderbroek op het dak."

Nordin Veelenturf is chef van het EVA- team (Executie Vonnissen Afgestraften) van de Haagse politie. Zijn doel: voortvluchtige veroordeelden opsporen zodat ze alsnog achter de tralies komen.  

Verstopt in de schoorsteenpijp

Een ingewikkelde baan, maar nooit saai. Nordin komt de gekste dingen tegen: "We hebben mensen meegemaakt die zich verstoppen in de wc. Of in een kast."

Het afgelopen jaar heeft het team 131 voortvluchtige criminelen opgespoord en aangehouden "Een veroordeelde vonden we een keer in zijn onderbroek. Met -3 graden stond hij  op het dak. Hij was daar naartoe gevlucht en stond achter de schoorsteenpijp."

De speurders willen zo min mogelijk opvallen. "Daarom rijden we in gewone burgerauto's en hebben we gewone kleren aan."

Frustrerend  

Hoe het kan dat mensen die veroordeeld zijn, niet achter de tralies komen? Niet iedereen komt opdagen bij een zitting, maar het grootste deel vlucht naar het buitenland. Bijna 90 procent. "Ontzettend frustrerend", erkent minister Sander Dekker (Rechtsbescherming).

Om dat risico te verkleinen, gaat de minister onder andere experimenteren om het snelrecht toe te passen bij gevangenen met een verhoogd vluchtrisico. De straf kan dan meteen worden uitgevoerd. Dekker: "Het recht moet zijn beloop hebben. Dat zijn we verplicht aan slachtoffers en de samenleving."  

Verder wil het kabinet effectiever gaan opsporen om het aantal voortvluchtige criminelen alsnog te pakken. Bijvoorbeeld met een proef waarbij de politie bij het verlengen van een paspoort een melding krijgen en agenten meteen op de crimineel af kunnen gaan. 

Kat- en muis-spel 

De voortvluchtige veroordeelden hebben allerlei soorten straffen op hun naam staan. Het zijn in ieder geval allemaal delicten waarvoor iemand in de gevangenis terecht komt. Het opsporen gebeurt via onder meer open bronnen en sociale media. "Wat we daar vinden, combineren we met de informatie uit politiesystemen", vertelt Veelenturf die niet alles geheim wil geven.

Het is een fascinerend kat- en- muis-spel. "Soms kost het ons heel veel tijd om iemand te vinden. Als we zeker lijken te weten waar iemand zich verschuilt, gaan we erop af."

Kwestie van tijd

Afhankelijk van hoe gevaarlijk het is, wordt de strategie bepaald. De ene keer belt het team netjes aan, de andere keer valt het team in de vroege ochtend binnen. "Of we plukken iemand van straat."

Of het frustrerend is, als het niet lukt? "Het lukt niet altijd. De persoon is bijvoorbeeld niet thuis of we zitten toch verkeerd. Maar het is een kwestie van tijd. We gaan verder."

Veroordeelde criminelen

Niet iedereen die een gevangenisstraf krijgt, belandt ook daadwerkelijk achter de tralies. Sinds eind 2018 zijn alle bijna 11.000 dossier van voortvluchtige veroordeelden met gevangenisstraffen tot 300 dagen opnieuw doorgespit. Hierdoor konden er 963 worden aangehouden.

Ook konden diverse dossiers worden gesloten, bijvoorbeeld door verjaring en overlijden. Begin dit jaar waren er daarom nog 8.812 voortvluchtige criminelen onvindbaar met een gevangenisstraf korter dan 300 dagen en 341 met een gevangenisstraf langer dan 300 dagen. In het totaal ruim 9000 dus.