Verhuizing marinierskazerne

Weer politieke spanning rond VVD-staatssecretaris Barbara Visser

08 juni 2020 17:30 Aangepast: 08 juni 2020 22:22
VVD-staatssecretaris Barbara Visser Beeld © ANP

Staatssecretaris Barbara Visser zit in de politieke problemen na onthullingen over haar hoofdpijndossier: de verhuizing van de marinierskazerne. Donderdag wacht haar een zwaar debat. Coalitiepartijen zijn nog spaarzaam met hun woorden, maar Visser zal met een goede uitleg moeten komen. Politiek commentator Frits Wester is kritisch: "Hoeveel excuses kan een mens opbrengen of verdragen? Het is een keertje klaar."

Afgelopen weekend kwam via de Volkskrant naar buiten dat VVD-staatssecretaris Barbara Visser in het geheim veel langer naar een nieuwe locatie zocht voor de marinierskazerne. Die zou van Doorn naar Vlissingen verhuizen, maar de verhuizing naar Zeeland werd in januari tot ieders grote verbazing afgebroken. De kazerne verhuist nu naar Nieuw-Milligen, vlakbij Apeldoorn. 

Dat die verhuizing naar Zeeland niet doorging, zorgde begin dit jaar voor woedende reacties. Zeeland had al miljoenen geïnvesteerd in het bouwklaar maken van de locatie in Vlissingen. 

Half jaar

Tegen de Tweede Kamer had de staatssecretaris begin dit jaar gezegd dat ze een half jaar naar een alternatief voor de voorgenomen verhuizing van Doorn naar Vlissingen had gezocht. Maar uit vertrouwelijke Defensiestukken die de Volkskrant heeft, komt naar voren dat vanaf september 2018 al met Rotterdam is overlegd over mogelijke locaties. 

Defensie ontkent dat Visser de Tweede Kamer op het verkeerde been heeft gezet: dat Visser naar alternatieven bekeek, was bekend. Wel geeft de staatssecretaris toe dat ze in het debat per ongeluk een verkeerd jaartal noemde: Visser sprak over 'najaar 2019', maar dat moest 'najaar 2018' zijn. 

Pijnlijk

De onthulling is pijnlijk voor de VVD-staatssecretaris, omdat de gang van zaken rond de afgeblazen verhuizing van de kazerne naar Vlissingen haar eerder al in politieke problemen bracht. Tijdens een debat begin dit jaar overleefde Visser ternauwernood een motie van afkeuring, ingediend door de SGP. 

Visser maakte richting de Kamerleden en boze Zeeuwse bestuurders vele malen excuses. Ze erkende dat ze publiekelijk had moeten spreken over haar twijfels bij de verhuizing naar Zeeland.

Coalitie: 'Afwachten'

Donderdag moet de staatssecretaris zich weer verdedigen: de Tweede Kamer wil opheldering over de nieuwe verwarring die is ontstaan.

De coalitiepartijen spraken maandagochtend kort over de kwestie. Ze zijn tot nu toe spaarzaam met hun woorden. ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers zei dat de kwestie al pijnlijk is voor Zeeland. "En dit maakt het nog pijnlijker."

De CU-leider wil eerst de uitleg van Visser afwachten. Voorafgaand aan het debat volgt er eerst nog een brief van Visser aan de Kamer. "Het finale oordeel kan ik pas in het debat geven", zei Segers. Ook het CDA wil eerst de uitleg van Visser afwachten. 

'Niet in mijn koffie verslikt'

VVD-leider Klaas Dijkhoff is niet erg onder de indruk over de nieuwe onthullingen: "Ik heb me niet in mijn koffie verslikt toen ik het artikel las." Volgens Dijkhoff is er "geen stress" rond dit onderwerp. 

 Ook premier Rutte zegt 'dat hij niet veel nieuws' zag. Op de vraag of Visser kan aanblijven, zegt de premier: "Ja zeg, tuurlijk."

Spannend debat

Achter de schermen is te horen dat het debat donderdag spannend wordt. Vanuit een coalitiepartij valt te horen 'dat de verdediging van Visser, die woord-truc en de verspreking wel erg doorzichtig is'.  

Oppositiepartijen zullen er in ieder geval hard in gaan en hebben al laten weten dat ze willen dat de onderste steen boven komt. SP, PvdA en GroenLinks zullen er hard ingaan, maar zullen pas een conclusie trekken na het debat.

Minister Ank Bijleveld van Defensie Minister Ank Bijleveld van Defensie

Rol van Bijleveld?

Naast de rol van Visser, willen sommige partijen ook uitleg over de rol van CDA-Defensieminister Ank Bijleveld over deze affaire. Het is opmerkelijk dat Bijleveld erbij betrokken is en destijds met Rotterdam heeft gesproken, zo valt te horen bij oppositiepartijen. Als Bijleveld wist van de zoektocht naar andere locaties, wisten andere kabinetsleden, zoals premier Rutte, ook van deze zoektocht?   

Voor de camera van RTL Nieuws ontweek premier Rutte de vraag of hij wist van het alternatieve onderzoek. Oppositiepartijen hebben gevraagd of minister Bijleveld donderdag bij het debat aanwezig wil zijn, maar dat verzoek wordt niet gesteund door een Kamermeerderheid. 

Frits Wester: 'Hoeveel excuses kan een mens opbrengen?'

Politiek commentator Frits Wester: "Staatssecretaris Barbara Visser zit opnieuw in forse politieke problemen na de onthullingen. Ze was niet, zoals ze steeds zei, al een halfjaar bezig met een alternatieve locatie voor de nieuwe kazerne in Vlissingen, maar anderhalf jaar. De Zeeuwen zijn met al hun voorbereidingen en investeringen dus veel langer voor de gek gehouden dan dat zij steeds beweerde."

Wester vervolgt: "Het was al duidelijk dat Visser van het hele proces een bestuurlijke bende had gemaakt. Een chaos die gepaard ging met onvermogen, gedraai en een wel heel gemakkelijke omgang met de waarheid. Dat werd ook overduidelijk in het Kamerdebat over de kwestie afgelopen februari. Een debat waarin ze het record excuses aanbieden in één debat vestigde. Ze overleefde ternauwernood een motie van afkeuring." 

"Daarmee was ook duidelijk dat Visser haar periode als staatssecretaris vleugellam moest uitdrijven. Nu komt er weer wat bij. Haar verdediging - dat het een verspreking is-, is wel een heel slap excuus. Als het echt om een verspreking ging, had die snel gecorrigeerd kunnen worden. Er keken tenslotte heel wat ambtenaren van haar mee die weten hoe het echt zat."

Zelfrespect

Visser wacht een pijnlijk debat, vervolgt Wester. "Hoeveel excuses kan een mens opbrengen of verdragen? Het is een keertje klaar. Ook al overleeft ze een volgende motie van afkeuring of wantrouwen. Politiek en bestuurlijk gezag, vertrouwen en draagvlak zijn meer dan een getal bij een stemming. Dat heeft ook te maken met respect voor het ambt en zeker ook zelfrespect."

"Zoals oud-minister Van Eekelen bij zijn aftreden in 1988 zei: 'Een minister van Defensie moet weten wanneer hij aan moet vallen en wanneer hij terug moet trekken'. Die woorden moet Barbara Visser nog maar eens goed wegen. Ook voor haar is het tijd geworden om te capituleren."

RTL Nieuws

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore