'Afspraken in de wet'

Commissie: stikstofmaatregelen kabinet gaan niet ver genoeg, corona heeft niets opgelost

08 juni 2020 14:00 Aangepast: 08 juni 2020 14:40
Koeien in de wei. Beeld © ANP Foto

De stikstofaanpak van het kabinet is te vrijblijvend en de maatregelen gaan niet ver genoeg. Met die harde kritiek komt de commissie onder leiding van Johan Remkes. Verder benadrukt de commissie dat de corona-uitbraak het stikstofprobleem niet heeft opgelost.

Nadat de Raad van State vorig jaar het stikstofbeleid volledig onderuit had gehaald, heeft het kabinet aan een nieuw beleid gewerkt om de crisis het hoofd te bieden.

Zo ging de maximumsnelheid terug naar 100 km/uur en werden er honderden miljoenen vrijgemaakt om boeren in de buurt van kwetsbare gebieden uit te kopen. De maatregelen hadden als doel om de tienduizenden projecten die stil kwamen lagen (onder meer woningprojecten) langzaam weer op te starten.  

Harde kritiek

De commissie onder leiding van Johan Remkes (nu nog burgemeester van Den Haag) adviseert het kabinet in de aanpak. Vandaag uitte de commissie in haar eindadvies harde kritiek op het kabinetsbeleid. "De vrijblijvendheid van de maatregelen om de stikstofproblemen op te lossen moet er vanaf", concludeert de commissie. Zo zijn er regelingen voor boeren om te stoppen met hun bedrijf, maar dat gebeurt op vrijwillige basis. Dat is niet genoeg, vindt de commissie. 

Het behalen van de natuurdoelen en de reductie van stikstofuitstoot moet in wet- en regelgeving worden vastgelegd. Veder moet hard in de wet worden vastgelegd dat de uitstoot van stikstof in 2030 met de helft is gedaald ten opzichte van 2019.  

Corona heeft stikstofprobleem niet opgelost

Ook stelt voorzitter Remkes dat onder de huidige coronacrisis 'ten onrechte' wordt gedacht dat het stikstofprobleem zich als het ware vanzelf oplost. "De abrupte afname van emissies van stikstof is naar verwachting tijdelijk", concludeert de commissie. 

De ammoniakemissies uit de landbouw zijn volgens de commissie de afgelopen maanden zelfs helemaal niet afgenomen.

Meer gebiedsgerichte oplossingen

Om de doelen te halen, adviseert de commissie meer gebiedsgerichte doelstellingen. "In sommige provincies zal er meer nodig zijn dan in andere."  Voor piekbelasters - bedrijven die extra veel uitstoten en bijvoorbeeld Schiphol - adviseert Remkes extra gebiedsspecifieke maatregelen.

Om de ammoniakuitstoot verder terug te dringen, stelt de commissie verder dat een modernisering van het mestbeleid hard nodig is. 

5 miljard

Het kabinet hakte in april de knoop door om tot 2030 5 miljard uit te geven voor de stikstofaanpak. Het grootste deel van dat geld gaat naar herstel en versterking van de natuur. 200 miljoen euro gaat naar schonere technologieën voor bedrijven. 

Waarom die paniek over stikstof?

Hij lijkt bijna uit de lucht te vallen, de stikstofcrisis in politiek Den Haag. Maar dat is niet helemaal waar. 

Jarenlang maakten we in Nederland gebruik van de zogenoemde PAS, Programma Aanpak Stikstof, om de stikstofuitstoot van verschillende projecten in de buurt van natuurgebieden te berekenen. 

Europese regels schreven namelijk voor dat er niet te veel stikstof mocht worden uitgestoten in de buurt van natuurgebieden. Dat betekende in de praktijk dat het (ver)bouwen van huizen, het verbreden van wegen of het uitbreiden van landbouwbedrijven daar vrijwel onmogelijk werd.

Dus werd er in Den Haag een list bedacht. Dat was de PAS. Met de PAS konden al die projecten toch doorgaan, zo lang er maar plannen waren om de stikstofuitstoot die daarbij vrijkwam ooit te compenseren.

Maar in mei 2019  bepaalde de hoogste rechter van ons land, de Raad van State, dat die compensatieregel niet deugde. Er moest méér zekerheid worden gegeven dat projecten echt niet slecht zouden zijn voor de natuur.

Door die uitspraak kwamen ruim 18.000 projecten door het hele land stil te liggen. Het gaat dan bijvoorbeeld om huizenbouwprojecten, maar ook om de aanleg en verbreding van wegen, het onderhouden van dijken en spoorwegovergangen en allerlei defensieprojecten.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Kabinet trekt nog 5 miljard uit voor stikstofbeleid

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore