70 jaar NAVO

Is de NAVO hersendood? 'Nee, maar er zijn wel echte hobbels'

03 december 2019 11:56 Aangepast: 03 december 2019 12:07
President Trump en NAVO-baas Jens Stoltenberg in het Witte Huis Beeld © NAVO

De NAVO bestaat 70 jaar, maar het lijkt geen vrolijk verjaardagsfeestje te worden. De Franse president noemt de NAVO 'hersendood'. RTL Nieuws sprak met Jaap de Hoop Scheffer, die tussen 2004 en 2009 de hoogste NAVO-baas was. "De NAVO is niet hersendood, maar er zijn wel moeilijke problemen."

Regeringsleiders van de 29 NAVO-landen komen vandaag en morgen in Londen bij elkaar. De defensie-uitgaven zijn een belangrijk thema, maar ook over onderlinge meningsverschillen wordt gesproken. De ogen zijn gericht op de Amerikaanse president Donald Trump, maar ook op de Franse en de Turkse president die ruziën over de omstreden Turkse inval in Syrië.

Buckingham Palace

De NAVO-bijeenkomst is beperkt van opzet. Koningin Elizabeth ontvangt de regeringsleiders eerst op Buckingham Palace voor een receptie. De enige werksessie is woensdagochtend in een golfhotel in de voorstad Watford.

Jaap de Hoop Scheffer Jaap de Hoop Scheffer

Sfeer tussen regeringsleiders

Er zal zeker gesproken worden over de uitspraken van de Franse president. Dat Macron de NAVO 'hersendood' heeft genoemd, vindt De Hoop Scheffer veel te ver gaan. "De NAVO is niet hersendood. De NAVO functioneert militair, maar politiek zijn er een aantal problemen. Wat mij betreft moet deze vergadering een aantal forse politieke plooien gladstrijken."

Of het de leiders lukt om eensgezind te zijn, hangt af van de sfeer, weet De Hoop Scheffer uit ervaring. "De leiders die om de tafel zitten, zijn mensen zoals u en ik met hun eigen karakters. Is de sfeer goed, dan gaat het goed. Zijn er een paar die gaan uitvallen naar anderen, zoals de Amerikaanse president Trump, dan is het niet goed."

Miniatuurvoorbeeld
Lees meer:

Kabinet gaat honderden miljoenen euro extra aan defensie uitgeven

Nederland in het rechterrijtje

Een van de kritiekpunten van Macron is het gebrek aan overleg tussen Amerika en de Europese bondgenoten. "Met de Amerikaanse president weet je nooit precies wat er gaat gebeuren: hoe gaat hij zich gedragen? Wie gaat hij bekritiseren? Gaat hij Duitsland bekritiseren vanwege hun defensie-uitgaven? Of gaat hij Nederland bekritiseren omdat wij ergens onderaan bungelen? Hoe gaat hij die politieke problemen te lijf? Dat weet je met deze Amerikaanse president niet zeker", aldus De Hoop Scheffer.

Al meerdere Amerikaanse presidenten hebben aangedrongen op het verhogen van de Europese defensie-uitgaven. "Maar Trump zegt het wat ruwer en rauwer", zegt De Hoop Scheffer. "Nederland dient zich aangesproken te voelen. Nederland bungelt onderaan het rechterrijtje. Daar wil in je de eredivisie ook niet staan."

Problemen met Turkije

Groot punt van zorg is de opstelling van de Turkse president Erdogan. Zeker nadat Turkije had besloten tot een inval in Noord-Syrië, tot onvrede van veel Europese NAVO-landen. "Als een NAVO-land een ander land binnenvalt en dat gebeurt zonder enig vooroverleg, dan is dat nogal wat. Daar is die NAVO juist voor bedoeld, om politiek overleg te voeren", zegt De Hoop Scheffer. Ook heeft NAVO-lidstaat Turkije recent Russische afweerraketten aangeschaft, wat ook weer leidt tot kritiek van anderen. "Dat zijn echte hobbels in de NAVO."

In Londen wordt geproost op het jublieum, ondanks alle verdeeldheid. Terecht, vindt De Hoop Scheffer. "Je moet altijd een feestje vieren, maar als binnen de NAVO politiek gedoe ontstaat - en dat is er op dit moment - dan knallen ook in Moskou de champagnekurken. Want Poetin is op een ding uit: hoe meer verdeeldheid in de NAVO, hoe beter."

Miniatuurvoorbeeld
Zie ook:

Bijleveld spreekt NAVO-partner Turkije aan op inval Syrië: 'Dit hoort niet zo'

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`