Pittig debat

Rutte ontkent doofpot burgerdoden Irak

27 november 2019 23:43 Aangepast: 28 november 2019 09:18
Premier Rutte tijdens het debat.

Er was volgens premier Rutte geen doofpot over de mogelijke burgerdoden tijdens een Nederlandse bomaanval op Hawija in Irak in 2015. Dat zei hij gisteravond tijdens een pittig debat in de Tweede Kamer. Oppositiepartijen houden grote moeite met zijn verhaal.

Premier Rutte moest samen met minister Ank Bijleveld tekst en uitleg geven over de communicatie rond de burgerdoden die vielen tijdens een Nederlands bombardement in Irak, in 2015. Ze hielden na een pittig debat van zes uur voldoende vertrouwen van de Tweede Kamer. 

Rutte: 'Ik heb geen herinnering aan geïnformeerd zijn'

Tijdens het debat bleef Rutte aangeven geen herinnering te hebben.

'Geen herinnering'

De Kamer wilde weten wat Rutte wist over het Nederlandse bombardement op een IS-bommenfabriek in Irak. De premier herhaalde tijdens het debat meerdere keren dat hij 'geen herinnering heeft aan informatie in de maand juni in 2015'.

Rutte zei: "Ik kan u niet dwingen om mij te geloven. Het is een vertrouwensvraag. Ik kan een herinnering die ik niet heb, niet faken."

Grote moeite met het geheugen Rutte

De oppositie blijft grote moeite houden met het haperende geheugen van Rutte. PVV-voorman Geert Wilders vindt dat de Kamer is 'gepiepeld en dat is onvergeeflijk'.  

Ook Jesse Klaver heeft veel moeite met Rutte's verhaal. "Het heeft er alle schijn van dat voor het doorgaan van de missie cruciale informatie is achtergehouden."

De SP stelde dat de waarheid nog altijd niet boven tafel is, daarom diende de partij een motie van wantrouwen in tegen Rutte, minister Bijleveld en het hele kabinet. De SP kreeg daarbij de steun van oppositiepartijen PVV, Partij voor de Dieren, Forum voor Democratie, Denk en het onafhankelijk Kamerlid Van Kooten-Arissen.

Wanneer wist hij het wel? 

Wanneer de premier wel wist dat er burgerdoden waren gevallen? De topambtenaren van Rutte zijn in mei 2016 over definitieve rapporten geïnformeerd.

Maar hoeveel burgerdoden er bij de aanval zijn gevallen, blijft tot de dag van vandaag onduidelijk. Rutte zei dat er bij de aanval 'zeer waarschijnlijk burgerslachtoffers zijn gevallen,' maar er zijn volgens hem geen aantallen genoemd.

Fout

Dat toenmalig minister van Defensie, Jeanine Hennis, enkele weken na de aanval in een brief aan de Kamer schreef dat er geen burgerdoden waren gevallen, was volgens Rutte een fout, maar geen doelbewuste misleiding. De oppositie vond dat weinig geloofwaardig, maar van opzet is volgens Rutte '0,0 bewijs'.

'Niet relevant voor de verlenging van de missie'

De oppositie verdenkt Rutte ervan dat hij de burgerdoden geheim wilde houden om te voorkomen dat de Kamer bezwaar zou willen maken tegen de verlenging van de missie in Irak. Dat besluit volgde korte tijd na de aanval. Volgens de premier is dat verwijt 'grote onzin.'

Dat er burgerdoden zijn gevallen was volgens hem 'niet relevant' voor het besluit tot verlenging van de missie. "Er is altijd een risico op burgerslachtoffers", zei hij. 

Meer transparantie 

Wel beloven Rutte en minister Bijleveld de Tweede Kamer voortaan meer transparantie te geven over missies. Er zijn daarvoor nieuwe beleidsregels opgesteld. 

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Harde kritiek tijdens debat burgerdoden Irak: 'Kan ik Rutte nog geloven?'

Het bombardement op Hawija

Vanaf oktober 2014 tot juli 2016 nam Nederland voor het eerst deel aan een F-16-missie boven Irak en Syrië. Na publicaties van NRC en NOS dit najaar blijkt dat Nederland verantwoordelijk is geweest voor een bombardement op een bommenfabriek van IS in Hawija, Irak. Zeker 70 burgers zouden daarbij om het leven zijn gekomen. Zowel Defensie als het Openbaar Ministerie onderzocht het bombardement. Volgens Defensie zijn alle procedures gevolgd. Het OM vindt geen strafbare feiten.

De toenmalige minister van Defensie, Jeanine Hennis, wist al in 2015 over de burgerdoden, maar gaf foute informatie aan de Tweede Kamer. Op 23 juni 2015 zei ze dat geen sprake is geweest van Nederlandse betrokkenheid bij burgerslachtoffers door luchtaanvallen in Irak. Daarvoor bood huidig minister Ank Bijleveld tijdens een debat begin november haar excuses aan.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`