'Supergevoelige kwestie'

Rutte blijft zwijgen over burgerdoden Irak, vreest niet voor positie

08 november 2019 15:21 Aangepast: 08 november 2019 17:28
Premier Rutte tijdens zijn persconferentie. Beeld © ANP

Premier Rutte wilde tijdens zijn wekelijkse persconferentie geen vragen beantwoorden over de 70 burgerdoden die vielen tijdens een Nederlandse aanval in 2015 in Irak. "We gaan eerst de feiten op een rij zetten. Verder ga ik geen vragen beantwoorden." De premier vindt niet dat zijn positie in gevaar is.

Deze week is er veel verwarring ontstaan over wat premier Rutte wist over de burgerdoden die vielen tijdens een Nederlandse luchtaanval in Irak in 2015. Rutte wil de zaak tot op de bodem toe uitzoeken voordat hij verdere vragen beantwoordt.

"De feiten moeten eerst opnieuw op een rij worden gezet. Ik ga eerst de vragen van de Kamer beantwoorden", zegt Rutte tijdens zijn wekelijkse persconferentie.

Irritatie bij Rutte

"Rutte heeft misschien wel twintig keer gezegd dat hij er niets over gaat zeggen", zegt politiek verslaggever Fons Lambie.

"Hij hekelde vragen van journalisten ('ik ga niet in op aannames in uw vraag' of 'ik ga eerst de Kamervragen beantwoorden'). Je voelde de irritatie bij Rutte, je hoorde het gekreun en gezucht bij journalisten in de zaal", zegt Lambie.

Supergevoelig

Rutte verwijst vandaag naar zijn antwoord eerder deze week. Toen zei hij: "Er staat mij helemaal niets van bij." Het 'zou wel kunnen' dat zijn ambtenaren op de hoogte waren.

Volgens Lambie is het vanuit Rutte gezien logisch dat hij vandaag geen antwoord geeft zolang hij geen duidelijkheid heeft.

"Speculeren maakt de politieke puinhoop alleen maar groter. Rutte houdt bij hoog en laag vol dat-ie in juni 2015 niet geïnformeerd is over de 70 doden. Maar: hij wil niet zeggen wanneer hij dan wel van de 70 wist. En hij wil ook niet zeggen of-ie nog contact heeft gehad met Hennis. Je merkt aan alles dat dit politiek supergevoelig is."

Dit zei Rutte eerder deze week:

Het bombardement op Hawija

Vanaf oktober 2014 tot juli 2016 nam Nederland voor het eerst deel aan een F-16-missie boven Irak en Syrië. Na publicaties van NRC Handelsblad en NOS blijkt dat Nederland verantwoordelijk is voor een bombardement op een bommenfabriek van IS in Hawija, Irak. 70 burgers kwamen daarbij om het leven.

Zowel Defensie als het Openbaar Ministerie heeft het bombardement onderzocht. Volgens Defensie zijn alle procedures gevolgd. Het OM vindt geen strafbare feiten. De toenmalige minister van Defensie, Jeanine Hennis, wist al in 2015 over de burgerdoden, maar gaf foute informatie aan de Tweede Kamer. Op 23 juni 2015 zei ze dat geen sprake was van Nederlandse betrokkenheid bij burgerslachtoffers door luchtaanvallen in Irak.

Bijleveld op de gril

Minister van Defensie Ank Bijleveld bood deze week haar excuses aan voor het verkeerd informeren van de Tweede Kamer over de 70 burgerdoden in 2015.

Haar voorganger, Jeanine Hennis, was ervan op de hoogte, maar heeft dit de Tweede Kamer nooit verteld. Hennis staat nu in Bagdad aan het hoofd van UNAMI, de VN-missie in Irak.

Over de situatie van Hennis wil Rutte niets zeggen. Ook wil hij niet zeggen of hij nog contact met haar heeft gehad.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Het mysterie van de 70 burgerslachtoffers in Irak: wat wist premier Rutte?

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`