Algemene Beschouwingen

De hamvraag: gunnen de zelfverzekerde regeringspartijen de oppositie nog wat?

18 september 2019 06:28 Aangepast: 18 september 2019 06:38
Minister Hoekstra presenteerde gisteren het koffertje met de rijksbegroting en miljoenennota. Beeld © ANP

Na de pracht en praal rond de Troonrede, is het nu tijd voor twee dagen vuurwerk in de Tweede Kamer, de Algemene Beschouwingen. Hét moment voor de fractieleiders om premier Rutte aan de tand te voelen over de kabinetsplannen voor het nieuwe jaar, én te zorgen dat je het nieuws haalt met een lekkere uitspraak natuurlijk.

Vanochtend om half elf gaat het beginnen, het belangrijkste debat van het jaar. De fractievoorzitters debatteren maar één keer per jaar met de premier over alle onderwerpen.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Maatregelen Prinsjesdag: dit zijn de voorspellingen voor jouw portemonnee

Spectaculair of tenenkrommend

Voor fractievoorzitters is een goed optreden belangrijk, zegt politiek verslaggever Fons Lambie. "Het debat tussen de kopstukken kan soms spectaculair zijn, denk aan het 'doe-normaal-debat' tussen Mark Rutte en Geert Wilders in 2011 of het debat over het 'nietje' tussen Alexander Pechtold en Pieter van Geel." 

De keerzijde: een foute interruptie of mislukte grap blijft een politicus jarenlang achtervolgen. "Denk aan de stekker van Jolande Sap of het stamelen van toenmalig SP-fractievoorzitter Roemer."  

Prinsjesdag 2018: er werd ook gelachen

Snorkels, kokosnootjes en pomtidomtidom, er viel vorig jaar ook iets te lachen tijdens de politieke beschouwingen.

Veel spreektijd

Elke fractieleider krijgt veel spreektijd, tot wel 40 minuten, veel meer dan bij andere debatten. Dat is exclusief de tijd die de leider neemt om vragen van andere politici te beantwoorden. Een partij heeft daardoor ruim de tijd om uit te leggen wat er niet deugt aan het verhaal van het kabinet en welke andere keuzes er gemaakt moeten worden.

Hoe groter de partij, hoe meer minuten

  • VVD: 40 minuten
  • PVV, CDA, D66: 35 minuten
  • GroenLinks, SP en PvdA: 30 minuten
  • ChristenUnie, PvdD en 50 PLUS: 25 minuten
  • SGP, DENK en Forum voor Democratie: 20 minuten
  • Van Kooten-Arissen: 10 minuten
Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

De belangrijkste maatregelen uit de Miljoenennota en de gevolgen voor jouw portemonnee

Kleine succesjes gegund

Kunnen Asscher, Baudet en Klaver nog iets veranderen aan de Miljoenennota? Dat kan, maar veel zal het niet zijn. "Toch is het interessant om te zien of de coalitiepartijen nog iets gunnen aan de oppositie", zegt Fons Lambie. "Voor de meerderheid in de Eerste Kamer kijkt kabinet Rutte-3 vooral naar PvdA en ook een beetje naar GroenLinks. Het is geen toeval dat het kabinet heeft aangekondigd een initiatiefwet van GroenLinks over te nemen, zodat multinationals meer belasting moeten betalen."

Het grote verschil met de Algemene Beschouwingen van vorig jaar is dat de regeringspartijen nu vol zelfvertrouwen zijn. Vorig jaar kon de oppositie vrijuit schieten op het kabinet over dividendbelasting, herinnert Fons Lambie zich nog. "Dat zal dit jaar moeilijker zijn. Het is VVD, CDA, D66 en ChristenUnie gelukt om op een aantal lastige thema's een doorbraak te bereiken, bijvoorbeeld het pensioenakkoord, klimaatakkoord en de aanpassing van het kinderpardon." 

Maar, nu begint de uitvoering van die ingewikkelde akkoorden. Lambie: "Geen geliefd onderwerp in de politiek, maar wel van groot belang voor het vertrouwen van de kiezer in diezelfde politiek.”

Verkiezingen in zicht

Voor ons voelt het nog ver weg, maar wat deze Algemene Beschouwingen in de hoofden van de fractieleiders al meespeelt, zijn de verkiezingen van 2021. De regeringspartijen zijn al heel erg met de toekomst bezig, zegt Lambie. 

Zo lopen CDA en D66 warm voor de aankomende leiderschapsstrijd. "Met name bij het CDA wordt nadrukkelijk gekeken naar eventuele bewegingen bij de VVD. Gaat premier Rutte nog een keer de kar trekken bij de VVD of toch niet? Voor D66 zal het een test worden voor Rob Jetten, die aan zijn eerste Algemene Beschouwingen begint."

Wie doen er allemaal mee?

Van de regeringspartijen: fractieleiders Klaas Dijkhoff (VVD), Pieter Heerma (CDA), Rob Jetten (D66) en Gert-Jan Segers (ChristenUnie)

Van de oppositie: fractieleiders Lodewijk Asscher (PvdA), Thierry Baudet (Forum voor Democratie), Jesse Klaver (GroenLinks), Henk Krol (50PLUS), Tunahan Kuzu (DENK), Lilian Marijnissen (SP), Kees van der Staaij (SGP), Marianne Thieme (PvdD), Geert Wilders (PVV) en Femke Merel van Kooten-Arissen (eenmansfractie, voormalig Partij voor de Dieren)

Waar zijn de investeringen?

De oppositiepartijen hebben de afgelopen dagen moeten toekijken toen er allerlei positief nieuws uit de Miljoenennota werd gelekt. Lambie: "We kunnen er dus op rekenen dat de oppositie de pijlen richt op de 'goed-nieuws-show' van het kabinet." 

"Waar het kabinet goede sier probeert te maken met de koopkrachtcijfers voor de middeninkomens, zullen de oppositiepartijen nog wijzen op het gebrek aan grote investeringen. Zeker nu het Nederland economisch voor de wind gaat."

Handen vol aan interne problemen

Het belangrijkste debat van het jaar komt voor veel oppositiepartijen na een aantal lastige maanden. PVV-leider Wilders wordt volledig in beslag genomen door ontwikkelingen rond zijn strafzaak. GroenLinks was de laatste maanden vooral in het nieuws door intern gedoe. De partij van Jesse Klaver is in de peilingen inmiddels ingehaald door PvdA.

FVD-leider Baudet is veel virtuele zetels in de peilingen kwijtgeraakt, na de ruzie met oprichter Henk Otten. Ook bij de SP is men nog altijd zoekende, nu partijvoorzitter Ron Meyer is vertrokken nadat de partij bij de Europese verkiezingen werd weggevaagd.

Miniatuurvoorbeeld
Bekijk ook:

De 7 belangrijkste punten van de koning in de troonrede

Algemene Beschouwingen volgen bij RTL Nieuws

Vandaag en morgen zijn de Algemene Beschouwingen te volgen via deze site. Vanaf 10.00 uur houden we een liveblog bij. Het debat is ook via een livestream te volgen.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`