Politiek

Boris Johnson: charmante, warrige 'wiffle-waffle' in Downing Street 10

23 juli 2019 14:11 Aangepast: 23 juli 2019 14:52
Boris Johnson op weg naar de ambtswoning van de Britse premier, Downing Street 10. Beeld © AFP

De nieuwe premier van Groot-Brittannië is ongekend populair in eigen land, maar gevreesd vanwege zijn onvoorspelbaarheid op het Europese vasteland. De carrière van Boris Johnson kenmerkt zich door schandaaltjes, die op de een op andere manier telkens weer van hem afglijden. 

Hoe dat komt? Correspondent Anne Saenen weet het wel: hij is grappig en benaderbaar, bijvoorbeeld omdat hij in zijn tijd als burgemeester en parlementariër zonder beveiliging over straat fietste. "Hij doet een beetje warrig, al dan niet aangedikt, om de lachers op zijn hand te krijgen", vertelt Saenen. 

De Britten hebben er zelfs een apart woord voor: 'shambolic', vertelt journaliste Sarah Lyall in de Daily, de podcast van de New York Times. "Hij komt niet op tijd, is ongeorganiseerd en onvoorbereid. Hij weet niet wie hij gaat ontmoeten en waarom." 

Als dit vervolgens duidelijk wordt, bluft hij zich er op charmante wijze met een grap uit.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Boris Johnson nieuwe premier van Groot-Brittannië

Grappen op het randje

Zijn grappen vallen overigens niet altijd goed. Tijdens een lezing over de toekomst van het Verenigd Koninkrijk krijgt Johnson, als toenmalig minister van Buitenlandse Zaken, een vraag over Libië.

Na wat saaie uitleg suggereert hij dat er volop kansen liggen voor Britse zakenlui in de kustplaats Sirte. "Ze moeten alleen eerst de lijken ruimen", voegt hij toe, tot groot vermaak van het publiek, schrijft het NRC Handelsblad.

Johnson is bij het grote publiek bekend als 'Boris', een 'unieke prestatie voor een Britse politicus'. "En dat terwijl hij toch uit de upper class komt, wat vaak toch weerstand opwekt bij de rest van de bevolking. Maar niemand neemt hem dat kwalijk", vertelt Saenen. 

Populaire burgemeester

Zijn populariteit dankt Johnson vooral aan zijn tijd als burgemeester van Londen, waar hij in 2008 werd gekozen en in 2012 werd herkozen. "Daar heeft hij zichzelf op de kaart gezet, het was een grote pr-stunt", vertelt Saenen.

Johnson maakte zich onder andere populair met het binnenhalen van de Olympische Spelen in 2012 en een systeem voor deelfietsen. Dat werd gesponsord met 25 miljoen pond door de bank Barclays. In ruil daarvoor heette het systeem Barclays Cycle Hire, maar dat werd algauw omgedoopt tot Boris-bikes. 

"Hij houdt van projecten die in het oog springen, zoals een vliegveld in de Thames, ook al zou dat natuurlijk nooit gebeuren", herinnert Saenen zich.

Flipflap

Het burgemeesterschap diende als opstapje naar het vervullen van zijn ambitie: premier worden. En daarvoor sneuvelt her en der ook wel eens een politiek standpunt.

Het meest bekend is de anekdote dat Johnson twee columns had geschreven in aanloop naar het brexit-referendum, een waarin hij pleitte vóór het Britse lidmaatschap van de EU en een waarin hij voor de brexit was. Uiteindelijk publiceerde hij de laatste. Daarom wordt hem regelmatig politiek opportunisme verweten. 

"Hij is heel anders dan Theresa May, die zich altijd minutieus voorbereidde", zegt Saenen. 

Andere tactiek

Johnson heeft een hele andere tactiek, vertelt zij. "Al tijdens zijn studie leerde hij met alle winden meewaaien, nadat hij ontdekte dat als hij iedereen maar een beetje gelijk gaf, hij er wel kwam." Zo was hij in zijn tijd als burgemeester pro-immigratie, terwijl brexit dit juist aan banden wil leggen.

Dit wiffle-waffle- of flipflapgedrag, wat we in het Nederlands 'gedraai' zouden noemen, is overigens een familietrekje. Vader Stanley voerde hartstochtelijk campagne voor 'remain', maar is inmiddels Boris' nummer 1-fan, schrijft The New York Times.

Stanley Johnson, vader van, voerde campagne om in de EU te blijven. Stanley Johnson, vader van, voerde campagne om in de EU te blijven.

Blonde ambitie

Wat Johnson ook maar blijft achtervolgen vertelt Saenen, zijn de leugens die hij als journalist in het begin van zijn carrière vertelde. Hij verzon quotes en als EU-correspondent voor de Daily Telegraph schreef hij verhalen over rare regels die de Europese Commissie maakte, schrijft zijn toenmalige collega Sonia Purnell in een biografie over hem: 'Een verhaal over blonde ambitie'

Zo schreef Johnson dat de EU ging bepalen dat mest in heel Europa hetzelfde zou moeten ruiken, het eten van worstjes zou verbieden en dat er tot grote woede van de Italianen per EU-decreet één maat condoom moest komen.

Allemaal onzin, net als Johnsons recente claim dat EU-regels voorschrijven dat kippers, gezouten en gerookte haring, in plastic verpakt moet worden. Dat zou de vervoerskosten onnodig opdrijven want gerookte vis is immers al geconserveerd, dus ijs is helemaal niet nodig en de EU-regel nonsens, was de redenatie van Johnson.

Maar het waren geen EU-regels die zorgden voor die in de ogen van Johnson draconische regel. De eis om gerookte vis zo te verpakken voor vervoer is juist het gevolg van Britse gezondheidsregels, blijkt uit een feitencheck van de BBC.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Brussel somber over brexit onder leiding van Boris Johnson

Spannende maanden

De grote vraag is hoe Johnson zijn premierschap gaat invullen. Wordt het net zo'n succes als het burgemeesterschap van Londen of een debacle zoals het ministerschap van Buitenlandse Zaken, waarin hij slecht voorbereid vriend en vijand regelmatig voor het hoofd stootte.

Saenen denkt dat hij veel naar Trump kijkt: "Ook Johnson is erg druk met hoe hij gezien wordt. Het is maar de vraag of het geen bluf is, zijn dreigement met een no deal-brexit of dat hij dat echt door gaat drukken." 

De brexit is in april uitgesteld, met als uiterste deadline 31 oktober. Een deadline die Johnson wil halen, met of zonder deal. 

Daarom is het stoelriemen vast in Brussel. Met een EU die vasthoudt aan het scheidingsakkoord en Johnson die dreigt met een harde brexit zullen het drie spannende maanden worden. 

De nieuwe Britse premier: wat een portret

Johnson is fel voorvechter van brexit en schuwt harde, vaak ongenuanceerde uitspraken niet. Bekijk het portret van de misschien wel excentriekste Britse premier ooit.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore