Pijnlijk moment

SP worstelt met zware nederlaag: 'Marijnissen-effect' blijft uit

21 maart 2019 15:59 Aangepast: 21 maart 2019 16:16
Lilian Marijnissen Beeld © ANP

Het is een pijnlijk moment op de uitslagenavond van de SP in Den Haag. Op het grote scherm verschijnt om 21 uur de exitpoll van de provincie Zuid Holland. En dan klinkt er gejuich. Alsof er iets te vieren valt.

Gejuich voor het verlies van de VVD, voor het verlies van het CDA en voor de verlies van D66.  Maar dan wordt het plotseling muisstil onder de SP'ers die bij elkaar waren in club PIP in Den Haag. De SP blijkt namelijk zelf de grootste verliezer, en wordt gehalveerd.

Likt de wonden

Een dag na de zware nederlaag, die de SP vijf van de negen zetels in de Eerste Kamer kost, likt de partij de wonden. "Het waren niet onze verkiezingen", zegt partijleider Lilian Marijnissen vlak voor de fractievergadering in de Tweede Kamer. "Wij zijn er niet in geslaagd onze thema’s tot onderwerp van de verkiezingen te maken."

Het is een eerlijke conclusie, maar daarmee is het lek bij de SP nog lang niet boven. Want de nederlaag staat niet op zich. Bij de Tweede Kamerverkiezingen in 2017 wist de SP niet te profiteren van het enorme verlies van de PvdA. In plaats daarvan verloren de socialisten een zetel.

Marijnissen-effect

Partijleider Emile Roemer verdween en Lilian Marijnissen kwam. Iedereen hoopte op het Marijnissen-effect, maar dat bleef uit. Want bij de gemeenteraadsverkiezingen vorig jaar leed de SP opnieuw een gevoelige nederlaag. En gisteren was dat effect er dus ook niet.

Het moet gezegd, de SP heeft het vier jaar geleden bij de verkiezingen voor de Provinciale Staten heel erg goed gedaan. Het was de tweede beste verkiezingsuitslag uit de historie van de partij. Gezien de peilingen werd daarom ook wel rekening gehouden met verlies. Maar dat de partij zo’n harde klap te verwerken zou krijgen, zagen de SP’ers niet aankomen.

Waar ligt het aan?

Partijleider Marijnissen denkt dat er de komende tijd veel moet worden gepraat om erachter te komen waar het aan ligt. Ze ontkent dat de thema's van de partij niet aanslaan bij de kiezers. Pensioenen, woningnood en zorg blijven volgens haar belangrijk. En ook het feit dat steeds meer mensen zich zorgen maken over wat ze in hun portemonnee overhouden. "Maar", zegt ze, "daar gingen deze verkiezingen niet over. Terwijl dat wel echt onze thema's zijn."

Blijven geloven

Marijnissen blijft geloven in het actievoeren in de wijken. "We moeten onze rug rechten en doorgaan. Je moet ook niet vergeten dat wij het van de mensen met veel problemen moeten hebben. Bij de Provinciale Statenverkiezingen is de opkomst laag."

De helft van de bevolking komt niet, zegt ze. "En het zijn juist onze kiezers met veel problemen die dan het eerst afhaken, terwijl ze de politiek eigenlijk het hardst nodig hebben. Het is daarom onze taak dat we er voor zorgen dat we die mensen de volgende keer wel naar de stembus krijgen."

Zorgen genoeg

Dat de SP als actie- en protestpartij nog niet is uitgewerkt, blijkt volgens Marijnissen uit het feit dat tijdens de campagne 2023 nieuwe leden werden ingeschreven, meer dan in de afgelopen zeven jaar bij elkaar. Maar zelfs als er meer nieuwkomers dan vertrekkers zijn, maakt dat het grote ledenverlies van de afgelopen jaren nog niet goed. In 2008 telde de partij ruim 50.000 leden. Dat waren er begin dit jaar nog ruim 36.000.

`