Politiek

Kabinet wil koppeling pensioenleeftijd en levensverwachting onderzoeken

01 februari 2019 16:52 Aangepast: 02 februari 2019 12:36
Minister van Sociale Zaken Wouter Koolmees. Beeld © ANP

Minister Koolmees van Sociale Zaken komt vandaag zelf met voorstellen om het pensioenstelsel te vernieuwen, nu het overleg met de sociale partners is geklapt. De minister wil een onderzoek om te bekijken of de koppeling tussen de AOW-leeftijd en de levensverwachting anders moet.

Het Centraal Planbureau en het RIVM gaan in dat licht onderzoeken of de AOW-leeftijd te hard stijgt. Nu is de AOW-leeftijd gekoppeld aan de levensverwachting: elk jaar dat we langer leven, moeten we een jaar langer werken. Vooral voor mensen met een zwaar beroep gaat dat te hard, vinden de vakbonden.

Het kabinet bood tijdens de pensioenonderhandelingen aan om de AOW-leeftijd langzamer te laten stijgen naar 67 jaar in 2024. Vakbonden willen ook voor de jaren daarna afspraken maken over een geleidelijker stijging van de AOW-leeftijd. Het onderzoek dat Koolmees nu laat uitvoeren is dan ook een handreiking naar de bonden.

Jaren overleg

Al jaren wordt er in Den Haag naarstig overleg gevoerd over een nieuw pensioenstelsel. Dat moet op de schop omdat de economie fundamenteel is veranderd sinds het huidige stelsel werd bedacht. Dat gaat er nog vanuit dat mensen vrijwel hun hele loopbaan bij dezelfde baas blijven werken. 

Bovendien is het nu te moeilijk voor pensioenfondsen om de pensioenen mee te laten stijgen met de inflatie, omdat deelnemers een bepaald bedrag beloofd krijgen. Dat zorgt ervoor dat als de rente laag is of het tegenzit op de beurs, de fondsen al snel niet kunnen indexeren (de pensioenen verhogen met de inflatie), omdat ze dan op de lange termijn niet aan al hun harde verplichtingen kunnen voldoen.

Het idee is: als je de garantie minder hard maakt, kun je gemakkelijker de pensioenen verhogen. Daar staat tegenover dat je minder zekerheid hebt over de hoogte van je pensioen, omdat verlagen ook gemakkelijker wordt.

Dan maar alleen verder

Volgens Koolmees is hervorming van het stelsel noodzakelijk. Daarom heeft het kabinet besloten om nu verder te werken aan een nieuw stelsel zonder de sociale partners, 'om geen tijd te verliezen'.  

De minister van Sociale Zaken heeft alvast een tienpuntenplan bedacht van maatregelen die genomen moeten worden. Hij 'staat open voor suggesties van bonden, werkgevers, pensioenuitvoerders en toezichthouders'.

Doorsneepremie

De belangrijkste maatregel is het afschaffen van de zogenoemde doorsneepremie. Die houdt in dat iedere pensioenopbouwer evenveel pensioenrechten opbouwt voor iedere euro die hij of zij inlegt.

Dat is voor jongeren nadelig, want hun euro's zijn op de lange termijn veel meer waard dan die van oude werknemers. Immers: hun geld kan nog veel langer renderen dan het geld dat mensen inleggen die bijna met pensioen gaan. Vroeger was dat geen punt, omdat het aantal jonge werknemers en het aantal ouderen in balans was. Door de vergrijzing is dat al lang niet meer het geval.

Actiedag op komst

Op 18 maart organiseren de vakbonden een landelijke actiedag voor een beter pensioenakkoord. Verwacht wordt daarom dat nieuwe pensioenonderhandelingen op zijn vroegst in de loop van maart op gang zullen komen. Dan zijn ook de verkiezingen voor de Provinciale Staten achter de rug en is duidelijk hoe het politieke krachtenveld er uitziet.

Vorige week riep PvdA-leider Lodewijk Asscher het kabinet op de pensioenonderhandelingen snel te hervatten. Als er een goed bod ligt is de PvdA bereid dat te steunen. Eerder pleitte Asscher al wel voor een langzamere stijging van de AOW-leeftijd.

Korten

Miljoenen pensioenen moeten volgend jaar worden gekort als de spelregels niet veranderen. De laatste maanden van 2018 zijn dramatisch geweest voor de pensioenfondsen.

Door de malaise op de financiële markten zagen de pensioenfondsen bijna vijftig miljard euro aan vermogen verdampen. Sommige pensioenfondsen worden harder geraakt dan andere. Hoe hard moet worden gekort verschilt dan ook van fonds tot fonds.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore