RTLZ

Geruchtenmachine over May's plan B draait op volle toeren

21 januari 2019 11:49 Aangepast: 21 januari 2019 11:57
De Britse premier Theresa May voor Downing Street 10. Beeld © AFP

Op de dag dat premier May haar plan B moet presenteren voor de brexit gonst het van de geruchten. Volgens sommige media zou de Britse regering een losse deal met Ierland willen sluiten om de impasse te doorbreken.

Een aparte deal tussen alleen Ierland en het Verenigd Koninkrijk zou de backstop onnodig moeten maken. Die backstop is een verzekeringspolis die moet garanderen dat er geen harde grens komt tussen Ierland en Noord-Ierland, maar als die ingezet moet worden leidt dat ertoe dat het VK voor onbepaalde tijd in een douane-unie blijft met de EU.

Verdrag met Ierland

Als die clausule uit de brexitdeal wordt gehaald, is de kans een stuk groter dat May's eigen Conservatie partij toch de deal kan steunen. Volgens The Sunday Times zou er worden gekeken naar de mogelijkheid van een apart verdrag met Ierland, dat een open grens moet garanderen.

Volgens The Telegraph zou May zelfs overwegen om het Goede Vrijdagakkoord, dat de basis is voor de vrede op het Ierse eiland, wat aan te passen om een open grens te garanderen.

Ierland: nee

Dat laatste wordt trouwens weer ontkend door Downing Street. Bovendien kan het plan, als het al bestaat, niet op steun rekenen van de Ieren. De Ierse minister van Buitenlandse Zaken Simon Coveny liet op Twitter al weten dat zijn regering onverkort vasthoudt aan de deal die op tafel ligt, inclusief de backstop.

De Ierse minister voor Europese Zaken voegde daar volgens Reuters aan toe dat Ierland geen bilaterale onderhandelingen gaat voeren en alleen in EU-verband aan een oplossing voor de brexitimpasse werkt.

Kan ook helemaal niet

Bovendien is het maar zeer de vraag hoe een aparte deal tussen Ierland en het VK, in welke vorm dan ook, de backstop overbodig zou kunnen maken. Het probleem met de huidige backstop is namelijk niet de intentie om de grens open te houden, die wordt door de EU en het VK gedeeld. Het probleem zit hem in het mechanisme waardoor het mogelijk moet worden om een open grens te houden met een land dat geen EU-lid is.

Afspraken daarover kunnen alleen gemaakt worden door de EU en niet door een individuele lidstaat.

Weer terug naar Brussel?

Gisteren heeft premier May ook met haar kabinet gesproken over de mogelijkheden voor een plan B. Bronnen melden aan The Guardian dat May opnieuw in wil gaan zetten op het aanbrengen van veranderingen in de backstop, maar dat er weinig details besproken zijn.

Als May inderdaad weer aan wil sturen op concessies uit Brussel, dan is er in feite nog steeds niets veranderd aan de patstelling die al maanden bestaat. Sinds May haar deal met de EU presenteerde in oktober, is er groot verzet tegen in de Londense politiek.

Sindsdien probeert zij al extra toezeggingen te krijgen van de EU over de backstop, maar de EU weigert om opnieuw te onderhandelen over de deal, in ieder geval zolang het VK vasthoudt aan al zijn eisen waaraan de brexit moet voldoen: uit de gemeenschappelijke markt, geen douane-unie, geen vrij verkeer van personen.

Gesprekken met parlement mislukt

Vorige week, nadat de deal van May een kansloze nederlaag leed in het parlement, kondigde de premier nog aan dat zij ook met andere partijen in het parlement in gesprek zou gaan om te kijken welk plan een meerderheid in het Lagerhuis zou kunnen winnen.

Die gesprekken zouden weinig hebben opgeleverd, schrijft Bloomberg. Overigens wilde de grootste oppositiepartij, Labour, niet met May in gesprek omdat ze een harde brexit niet wil uitsluiten.

Plan B is Plan A

Dus lijkt het erop dat May vanmiddag opnieuw aan het parlement gaat vertellen dat plan B eigenlijk hetzelfde is als plan A, hoe kansloos dat ook lijkt.

May zit dan ook bepaald niet in een luxepositie. Alle alternatieven voor haar deal stuiten op veel weerstand en nergens lijkt een meerderheid voor te vinden. De afgelopen weken is er ook gespeculeerd over een veel zachtere brexit, waarin het VK bijvoorbeeld toch onderdeel blijft van de gemeenschappelijke markt van de EU, om een harde brexit te voorkomen.

Maar dat zou indruisen tegen alle rode lijnen die May zelf heeft getekend, bovendien riskeert ze daarmee zelfs een scheuring binnen haar eigen partij.

Harde brexit

Als de Britse politiek het nergens over eens kans worden, dan koersen de Britten toch af op een keiharde brexit op 29 maart, zonder enige deal. Andere opties zijn uitstel of afstel, maar ook die varianten bleken tot nu toe onverkoopbaar in het parlement.

De verklaring van May aan het parlement is vanmiddag live te volgen op deze site. Deze wordt om 16.30 uur verwacht.

Waarom is deze deal zo onpopulair?

De deal die May samen met de EU heeft gesloten is eigenlijk nog maar het begin van de onderhandelingen. In de anderhalf jaar na de brexit moet het echte werk verricht worden. Tijdens deze overgangsperiode moeten de EU en het VK tot een nieuwe (handels)relatie komen.

In de deal zijn wel al een aantal andere dingen geregeld: de rekening die de Britten moeten betalen, de rechten van EU burgers in het VK (en omgekeerd) en de Ierse backstop.

Dat laatste is het grote struikelblok. De backstop is een noodoplossing die alleen in werking treedt als het VK en de EU bij de onderhandelingen over de toekomstige relatie geen manier verzinnen waarop de grens tussen Ierland (EU) en Noord-Ierland (VK) open kan blijven. In dat geval blijft het VK in een douane-unie met de EU en blijft Noord-Ierland qua regelgeving nog dichter tegen de EU aan schuren, zodat de grens toch open blijft.

Voor de meerderheid van de Britse politici is dat onverteerbaar, omdat dat zou betekenen dat de Britten voor onbepaalde tijd aan veel Europese regels moeten blijven voldoen. De backstop heeft namelijk geen einddatum: pas als er iets beters voor in de plaats komt, vervalt hij.

`