Politiek

Cruciale brexitdag voor May: 'Dit is echt ontzettend spannend'

14 november 2018 09:55 Aangepast: 14 november 2018 12:51
Beeld © Getty Images

Na maanden onderhandelen ligt er eindelijk een concept brexit-akkoord op tafel. Vandaag moet de Britse premier Theresa May haar kabinet overtuigen en het is nog maar zeer de vraag of dat gaat lukken. De Britten noemen het de spannendste dag in de Britse politiek sinds de Tweede Wereldoorlog.

Het lijkt erop dat het een historische dag gaat worden, zegt Melle Garschagen, onze correspondent in Londen. "Dit is echt ontzettend spannend. Ruim anderhalf jaar is er onderhandeld. Eindelijk is er iets op papier waar beide kanten mee kunnen leven."

Zware dag voor May 

Volgens Britse media heeft May gisteravond al uitgebreid overlegd met ministers over het conceptakkoord. De inhoud van die deal is nog niet gepubliceerd. Vandaag komen de Britse ministers om 15.00 uur bij elkaar en volgt er een besluit over de volgende stappen.

Het wordt een zware klus voor May om de ministers te overtuigen, sommigen vinden dat haar brexitplan niet ver genoeg gaat en kunnen goedkeuring tegenhouden. 

In de Britse pers wordt al druk gespeculeerd over ministers die eventueel zouden kunnen opstappen uit protest tegen de plannen. Ze moeten goed nadenken of ze hun politieke loopbaan willen verbinden aan deze zeer omstreden deal. 

Vrijwel iedereen in het VK lijkt tegen

Een rebellie in het kabinet kan zelfs het einde van de carrière van May als premier inluiden. "Niemand weet of May hiervoor in het kabinet de handen op elkaar gaat krijgen", zegt Garschagen.

Wat het extra ingewikkeld maakt voor May is dat zowel voor- én tegenstanders tegen deze deal zijn. Het ene kamp vindt dat het niet ver genoeg gaat, het andere wil überhaupt geen brexit. "Ze zal echt alles moeten inzetten om deze deal toch erdoor te krijgen."

Miniatuurvoorbeeld
Lees meer:

Akkoord over brexit tussen onderhandelaars: 'Eindspel May begint nu'

Ierse grenskwestie

Het grootste discussiepunt is nog steeds de grens tussen Noord-Ierland en Ierland. Volgens ingewijden is daar een tijdelijke oplossing voor gevonden.

De voorgestelde oplossing is dat het hele Verenigd Koninkrijk en de EU nog tot 2020 nauw blijven samenwerken op douanegebied.  

Als de brexit in maart 2019 een feit is begint de transitieperiode waarin onderhandeld wordt over een nieuwe handelsrelatie. Die periode loopt tot en met 31 december 2020 en het idee is dat tijdens die periode het Verenigd Koninkrijk sowieso in de douane-unie blijft. 

Daarna zijn er twee opties. De gesprekken kunnen eind 2020 nog met een jaar worden verlengd en dan blijft de douane-unie nog een jaar in stand.

Blijkt in 2020 dat de gesprekken zijn mislukt, dan moet er een terugvaloptie in werking treden. Het Verenigd Koninkrijk en de EU blijven dan samenwerken in een speciale douaneregeling, waarin Noord-Ierland nauw verbonden blijft met de douane-unie en de interne markt, om grenscontroles te voorkomen.

'Zo worden we een slavenstaat'

Die plannen vallen niet goed bij Jacob Rees-Mogg, een partijgenoot van May die voor een volledige brexit is. "Ze heeft geen deal gesloten, maar ons overgeleverd aan Brussel en ze heeft ze alles gegeven wat wat ze willen in een poging brexit tegen te werken. We zijn geen vazalstaat meer, maar een slavenstaat.", zei Rees-Mogg tijdens een bijeenkomst gisteravond. 

Ook brexitvoorstander en voormalig minister van Buitenlandse Zaken Boris Johnson heeft geen goed woord over voor het conceptakkoord. "De EU-regels accepteren maar er zelf geen vorm aan kunnen geven. Dat is rampzalig voor ons land."

Hopen op definitieve deal voor kerst

Ondertussen gaan de ambassadeurs van de 27 EU-landen in Brussel om tafel om brexit te bespreken. Dat gebeurt om 17.00 uur. 

Als het Britse kabinet groen licht geeft voor het plan en de ambassadeurs ook dan moeten ook nog de ministers van Buitenlandse Zaken van de EU-landen akkoord gaan. Als dat gebeurt komt er waarschijnlijk snel een aankondiging voor een speciale brexittop die al met potlood op de agenda is gezet voor het eind van de maand. Daar zullen alle EU-leiders formeel instemmen met de deal, is het plan.

Daarna moet het Britse parlement de deal ook nog goedkeuren. Iets dat zo mogelijk nog lastiger gaat zijn dan het overtuigen van de ministers. Een stemming in het parlement zou begin december moeten plaatsvinden. In het onwaarschijnlijke geval dat alles goed gaat moet er een deal rond zijn voor kerst.

Dit zijn de gevolgen voor Nederland van een no deal-brexit:

Het is het zwartste scenario: de EU en het Verenigd Koninkrijk worden het voor maart 2019 niet eens over de brexit.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore