Beter integreren

Verplichte crèche voor peuters in probleemwijken? 'We slaan door'

31 oktober 2018 20:11 Aangepast: 31 oktober 2018 20:18
Beeld © Thinkstock

Kinderen in achterstandswijken verplicht naar de kinderopvang sturen om de taal en tradities te leren. In Denemarken doen ze het. Goed voor de integratie, is de gedachte. Dat lijkt de VVD ook wel wat voor Nederland. Maar niet iedereen is zo positief. "Als we dit invoeren, slaan we door", zegt psycholoog Carolien Gravesteijn.

In Denemarken is de omstreden wet onlangs ingevoerd: kinderen vanaf 1 jaar die in een Deense achterstandswijk opgroeien, moeten verplicht naar de kinderopvang. Voor 25 uur per week. Doen ouders dat niet, dan zijn de gevolgen niet mis en verliezen ze hun kinderbijslag.

Mislukte integratie terugdraaien

De wet is een onderdeel van een groter plan dat de mislukte integratie in Denemarken moet terugdraaien. Naast het invoeren van verplichte opvang wordt criminaliteit in probleemwijken dubbel zo hard gestraft in het Scandinavische land. De maatregelen moeten voor een radicale omslag zorgen in de strijd tegen armoede en criminaliteit.

'Verplichtend karakter'

Is verplichte opvang voor kinderen vanaf 1 jaar een goede manier om taalachterstanden en integratieproblemen aan te pakken? Onderzoekers en hulpverleners zijn verdeeld. Carolien Gravesteijn, lector ouderschap en ouderbegeleiding, is kritisch. Allereerst vanwege het verplichtende karakter. "Als je iets verplicht, gebruik je de verkeerde motivatie. Ouders kunnen daardoor geïrriteerd of boos worden, wat een tegengesteld effect kan hebben."

Ook Jamila Achahchah heeft moeite met die verplichting. Zij traint ouders en kinderen met een migratieachtergrond om weerbaarder te worden in de opvoeding. "Je hebt ouders hard nodig als partner", zegt ze. Het is helemaal niet nodig om opvang verplicht te stellen, zegt ze. "Alle ouders willen het beste voor hun kind en weten dat het belangrijk is dat je kind Nederlands leert. Je moet ze juist bondgenoot maken om ongelijkheden en achterstanden aan te pakken." 

Jamila helpt kinderen en ouders in probleemwijken. Jamila helpt kinderen en ouders in probleemwijken.

'Wie betaalt dat?'

Jamila is benieuwd wat het hoofddoel is van dit soort initiatieven. "Als het idee is om gelijke kansen voor kinderen te stimuleren, vind ik het een sympathiek initiatief. Ik ben voor het aanpakken van ongelijkheid in het onderwijs en het aanpakken van taalachterstand. Maar als het bedoeld is om de criminaliteit aan te pakken, vind ik het niet sympathiek." 

Ze heeft ook nog wel een vraag: "Wie gaat dit betalen? Ik mag hopen de overheid."

Veel nut?

Wat je kunt bereiken als je peuters vanaf 1 jaar naar de opvang stuurt? "Ik heb twijfels of je heel veel gaat bereiken met zulke jonge kinderen", zegt Jamila. 

Psycholoog Gravesteijn verwacht ook niet dat het gouden bergen gaat opleveren. Ze wijst daarbij naar onderzoeken over de Vroeg- en voorschoolse educatie (VVE). Kleuters met een (taal)achterstand kunnen nu al vanaf 2,5 jaar naar zo'n voorschoolse opvang. "Maar de effecten vallen tegen, blijkt uit onderzoeken. Wat de kinderen daar leren, beklijft vaak niet. Ik heb niet de illusie dat je wél veel resultaten boekt als je kinderen vanaf 1 jaar naar de opvang stuurt." 

Politieke reacties op het Deense model

De PvdA heeft een motie ingediend waarbij de partij wil dat alle kinderen vanaf 2,5 jaar gratis 16 uur voorschool per week kunnen krijgen, 'constaterende dat veel kinderen nu met een onoverbrugbare achterstand aan de basisschool beginnen'.

De VVD is gecharmeerd van de Deense maatregelen en wil dat het kabinet onderzoekt of de initiatieven ook in Nederlandse probleemwijken kunnen worden ingevoerd. Over de opvang van kinderen ziet fractievoorzitter Klaas Dijkhoff een belangrijke taak weggelegd voor consultatiebureaus. Zij zouden moeten oordelen of er een (taal)achterstand is bij gezinnen. "Voor het welbevinden van het kind is het belangrijk dat het Nederlands leert en de cultuur kent."

Buiten het gezin investeren

Voorstanders stellen juist dat de eerste duizend levensdagen van het kind het belangrijkst zijn, omdat het kind in die periode heel veel leert. Gravesteijn: "Maar als je dat niet samen met de ouders van de kinderen doet, creëer je weinig resultaat. Je kunt beter samen met het gezin investeren. Anders verandert de thuissituatie niet."

Gravesteijn ziet betere oplossingen waarin geïnvesteerd zou kunnen worden: "Bijvoorbeeld in kleinere schoolklassen, zodat kinderen meer aandacht krijgen op school. En dat ouders veel meer betrokken worden bij de school waar hun kind op zit."

Eerste 1000 dagen kind cruciaal voor rest van zijn leven

Hoogleraar vroege ontwikkeling Tessa Roseboom legt uit waarom de eerste 1000 dagen van een kind zo belangrijk zijn.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore