Politiek

Nederland begint aan jarenlange strijd om miljarden EU: 'Meer betalen onvermijdelijk'

23 februari 2018 15:39 Aangepast: 05 maart 2018 12:28
Premier Mark Rutte in Brussel. Beeld © AFP

Premier Mark Rutte is vandaag begonnen aan een groot gevecht in Europa: de miljardenbegroting van de Europese Unie. Rutte wil niet dat Nederland meer gaat betalen, maar EU-deskundigen verwachten dat het onvermijdelijk is.

De EU-leiders zijn vandaag in Brussel bijeen voor de onderhandelingen over de begroting van 2020 tot 2028. Nederland zal linksom of rechtsom meer moeten gaan betalen, verwacht EU-deskundige Rob Boudewijn van het adviesbureau European Affairs.

'Het is onvermijdelijk'

"Het is heel eenvoudig: Groot-Brittannië gaat eruit en dus valt er een groot gat in de begroting. Tegelijkertijd hebben we onze handtekening al onder verschillende uitgaven gezet", zegt Boudewijn. "Dat gat zal gevuld moeten worden en het is onvermijdelijk dat we meer gaan betalen."

De afgelopen jaren hebben de regeringsleiders steeds meer prioriteiten gesteld, zegt politiek verslaggever Fons Lambie. "Denk aan betere grensbewaking, denk aan terrorismebestrijding, klimaat, innovatie, digitalisering. Als je al dat soort dingen wilt betalen via de EU-begroting, vindt men het in Brussel heel logisch dat het budget omhoog moet."

Onderhandelen over EU-begroting

De onderhandelingen van vandaag gaan over de Europese begroting van 2020 tot 2028. De begroting van de EU bedraagt 155 miljard. Ter vergelijking: het Nederlandse kabinet verwacht dit jaar 277 miljard uit te geven. 

Alle landen betalen en ontvangen geld. Nederland is 'netto-betaler': wij betalen meer dan we ontvangen. In 2015 betaalde elke Nederlander netto iets minder dan 150 euro aan de EU, meldt CBS. Armere landen, vooral in Oost-Europa, krijgen juist veel meer geld. 

De Europese Commissie heeft nu gezegd: landen moeten meer betalen, zeker omdat de Britse bijdrage wegvalt en de EU meer wil doen op het gebied van migratie. Hoeveel precies, dat moeten de leiders, zoals Merkel, Macron en Rutte gaan bepalen. 

Hoeveel meer? 

Premier Rutte herhaalde vanochtend bij de start van de top dat hij 'zijn best zal doen' om Nederland niet meer te laten afdragen aan de EU-begroting. "Je hoort de premier geen beloftes meer doen", zegt Lambie. "Daar heeft hij in het verleden wel van geleerd, denk maar aan zijn uitspraken over 'geen geld naar de Grieken' en de 1000 euro-uitspraak in de verkiezingscampagne van 2012."

Rutte heeft niet veel steun in de rest van de EU. Alleen Denemarken, Finland, Zweden, Oostenrijk staan op hetzelfde standpunt. We missen de Britten, mijmeren insiders in de Brusselse wandelgangen, zegt Lambie. "De Britten hielden ook graag de hand op de knip. Rutte staat nu bijna alleen. De nieuwe regering in Duitsland staat welwillender tegenover de EU, en dat geldt ook voor de pro-Europese Franse president Macron. De landen die nu netto meer ontvangen van de EU, zien dat budget sowieso graag stijgen." 

Zo onderhandelt hij 

De vraag lijkt dus niet of we meer gaan betalen, maar hoeveel. Nederland zou de hele begroting kunnen tegenhouden met een veto, maar insiders verwachten niet dat Rutte het zo hard zal spelen. Boudewijn denkt dat ook niet: "Dit is ook de manier waarop Nederland onderhandelt. Rutte stelt zich op voorhand altijd heel hard op, zodat hij tijdens de onderhandelingen uiteindelijk zo min mogelijk hoeft weg te geven."

Al jaren krijgt Nederland een korting van ruim 1 miljard, een gevolg van eerdere kortingen voor Groot-Brittannië. Nu de Britten vertrekken, willen andere landen van die kortingen af, zegt Lambie. "Die korting zal Rutte niet graag opgeven. Maar het allerbelangrijkste is: de Nederlandse afdracht aan Brussel mag niet te veel stijgen en moet volgens Rutte in verhouding zijn met gelijkwaardige landen als Duitsland en Zweden."

Miniatuurvoorbeeld

Rutte werd aan de vooravond van de EU-top verwelkomd door de Belgische premier Charles Michel. Foto: EPA. 

Korting behouden

Rutte is volgens Lambie wel van plan om alles op alles te zetten om de Nederlandse korting te houden. Deze korting van 1 miljard euro heeft Gerrit Zalm als minister van Financiën bedongen. "Die korting heeft ook een symbolische waarde. Jij en ik zullen het misschien niet direct in de portemonnee merken als de korting verdwijnt, maar als je én de korting kwijtraakt én het budget gaat omhoog, maak je je als premier niet populair in Nederland. Als Rutte thuiskomt met de boodschap: we moeten veel meer betalen aan Brussel, dan heeft hij een probleem. Dat ligt heel gevoelig. Niet alleen bij de oppositie, maar ook bij regeringspartijen."

Welk resultaat Rutte zal behalen, is nog afwachten. Vandaag hielden de EU-regeringsleiders ronde één van de onderhandelingen, een deal wordt pas over anderhalf jaar verwacht. In mei komt de Europese Commissie met een eerste voorstel, daarna beginnen de onderhandelingen echt. Een akkoord hoeft pas eind 2020 gereed te zijn: nieuwe begroting gaat op 1 januari 2021 in. 

Meer op rtlnieuws.nl:

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore