Olaf Koens

Weg zijn de mantelpakjes

08 juni 2020 09:23

De terugkeer was zo plotseling als het vertrek. In maart vloog ik met een van de laatste vluchten van Turkije naar Nederland, deze week vloog ik, op de dag van mijn 35e verjaardag, van Amsterdam terug naar Istanbul. Terug naar huis.

Schiphol is nog steeds een spookstad. De meeste winkels zijn dicht, op de borden staan maar een handvol vluchten. Er worden geen vluchten omgeroepen, er is niemand te laat, er zijn zelfs geen rijen.

Met dank aan de Turkse ambassade in Den Haag mag ik mee op een evacuatievlucht voor Turkse burgers. Het vliegtuig, een enorme Boeing 777, zit vol met vooral oudere Turken die net als ik maanden in Nederland hadden doorgebracht.

"Bij een gebarricadeerde McDonald's eet ik een feestmaaltijd."

Een koffer mag je niet meer meenemen aan boord, alle bagage moet worden ingecheckt. In een kleine tas nam ik mijn spaargeld mee, het kleine houten kistje met sieraden van mijn grootmoeder. In de plastic tas draag ik dagboeken en geboorteakten. Bij een gebarricadeerde McDonald's eet ik een feestmaaltijd. Daarna moet het mondkapje achter de oren worden gebonden en trek ik met tegenzin de latex handschoenen aan.

De stewardessen van Turkish Airlines herken je niet meer terug. Ze dragen handschoenen, mondmaskers, maar ook haarnetjes, spatschermen en speciale witte pakken. Vormloos en met tape luchtdicht afgesloten. Weg zijn de mantelpakjes, de hoge hakken, het haar niet langer strak opgestoken. Eten aan boord, een kop koffie – het is verleden tijd. Op iedere stoel ligt een plastic zak met desinfectiemateriaal en een fles water. 

Bij aankomst in Istanbul staat niemand op. Alle passagiers moeten netjes blijven zitten tot de inspectiedienst langs is geweest met de richtthermometer. Er moeten formulieren en verklaringen worden ingevuld. Met een stempel en een laatste gezondheidsverklaring loop je langs de douane. En dan is – gek genoeg – alles weer hetzelfde.

"Vind je het vervelend als ik rook, broer?"

De lucht is warm, er hangt een walm van kerosine. De taxichauffeurs rijden nog steeds als gekken. Ze roken nog altijd in hun auto's. "Vind je het vervelend als ik rook, broer? Ik doe wel even een een raampje open." Ze rekenen nog steeds hogere tarieven voor buitenlanders en brengen bruggen of tunnels in rekening die er niet zijn. "Is er iets veranderd in de stad terwijl ik weg was?", vraag ik aan de chauffeur. Hij haalt zijn schouders op. "Alles is hetzelfde, broer", zegt hij. "Het is alleen een stuk minder leuk geworden."

Olaf Koens (1985) is correspondent voor RTL Nieuws in het Midden-Oosten, met als standplaats Istanbul. Na zijn studie filosofie ging hij in 2007 als correspondent aan de slag in Moskou. In 2015 werd hij uitgeroepen tot journalist van het jaar. Hij schreef de boeken 'Koorddansen in de Kaukasus', 'Oorlog en kermis' en 'Paarden vliegen businessclass'.