Pieter Klein

MH17: Zijn naam is Tallander Niewold

30 augustus 2014 21:00

 

Thumbnail

© Dorien Snijders

'Noem mij, noem mij, spreek mij aan (...)
Noem mij, bevestig mijn bestaan.'

(Voor wie ik liefheb wil ik heten, Neeltje Maria Min) 

Het was een mooie dag voor de dood, een prachtige dag. Woensdag 27 augustus 2014. Een brandende nazomerzon, urenlang, op de appèlplaats van het 45ste Pantserinfanteriebataljon in Ermelo. Onwerkelijke, lange stiltes. De vertraagde militaire rituelen, de ceremoniële gebaren, alle tijd van de wereld, iedere stap, iedere handeling een stap dichter bij de onvermijdelijkheid van een afscheid. Er hing verdriet in de lucht, woede, gelatenheid ook. Af en toe klonk een snik, af en toe verliet een militair die onwel dreigde te worden de erehaag. Het was net alsof de zon de herdenking een feestelijk tintje verleende: het is goed zo.

Het is een indrukwekkende herdenking, waar twee families elkaar vinden en steunen in de leegte die achterblijft

Het was natuurlijk helemaal niet goed. Ginds, in zijn kist, lag het lichaam van één van de vele, vele slachtoffers van rampvlucht MH17. Zijn naam is Tallander Niewold. 22 jaar jong. De dagen voor de terreurdaad bevorderd tot soldaat der eerste klasse, in de Echo groep van eenheid 6 van de Charlie 'Hanen' Compagnie: 'Eens een haan, altijd een haan'. Na een reis van zes weken, door de lucht, langs velden zonnebloemen, een gekoelde trein, nog een vlucht, eindelijk terug waar hij hoort. En er dan toch niet meer zijn. Het is een indrukwekkende herdenking, waar twee families elkaar vinden en steunen in de leegte die achterblijft; het gezin en de vrienden, en zijn militaire 'band of brothers' waar Tallander zijn bestemming vond. En nu dus het afscheid, de eregroet, de saluutschoten.

Ik kende Tallander niet, maar op deze dag krijgt zijn naam een gezicht en een plaats. Tallander is de broer van een collega van me, Michaël. De aanwezigheid van Michaël op de redactie van RTL Nieuws bracht de rampvlucht dichtbij, en kleurde het interne journalistieke debat; het leed zat akelig tastbaar een bureaustoel verderop, of stond buiten te roken. Michaël vertelde over Tallander, vernoemd naar een legendarische koning die, net als de drie Heilige Koningen uit het bijbelse Mattheüsevangelie, geleid door een ster, op zoek ging naar de pasgeboren Jezus. Michaël vertelde hoe Tallander zoekende was geweest; ik herkende de worsteling, van mezelf, van anderen. Tallander vond zijn lotsbestemming in een wereld die mij vreemd is, die van de krijgsmacht. En woensdag snapte ik hem opeens.

Dat is hem dus. Jonge vent, trots, met zo'n blik van wie-maakt-me-wat en don't-fuck-with-me.

Het gezicht van Tallander: ik kijk naar die foto, in z'n uniform. Dat is hem dus. Jonge vent, trots, met zo'n blik van wie-maakt-me-wat en don't-fuck-with-me. Zie achter die ogen ook een kwetsbaarheid, een zachtheid die vlak onder de oppervlakte ligt. Als ik bij aanvang van de herdenking naar die foto kijk, voel ik dat er tranen zullen vloeien, ook bij mezelf. Je weet het al als je het programma van de herdenking ziet. Muziek van Coldplay, 'O (Fly on)', van U2 - 'Walk On' (9/11 tribute) later, op de appèlplaats, 'Brothers in Arms', van Dire Straits. Jongensmuziek, die iets uitdrukt wat jongens verbindt en jongens begrijpen. 'Every man has to die', en er zijn niet veel woorden nodig: 'Now the sun's gone to hell, and the moon riding high, let me bid you farewell...'

Michaël houdt aan het einde van de ceremonie een toespraak; hij verhaalt over een kolkend verdriet, een smeulende woede, en hoe uiteindelijk dankbaarheid voor wat er was de overhand heeft. Dankbaarheid. Ik denk steeds: zou ik het uit mijn strot krijgen als het mijn broer was, mijn zoon? Ik luister naar de verhalen van de ouders, die met een breekbare lichtheid herinneringen ophalen. Mijn god. Ik luister naar het eerbetoon van de militairen; het soort mannen dat leeft bij een erecode: never leave a man behind. Bloedbroeders, die getraind en bereid zijn hun leven te geven voor de ander, en vertellen over het gat dat deze dood slaat.

Sinds 17 juli 2014 geschiedenis, in een fotoalbum dat langzaam vervaagt, maar littekens achterlaat die nooit weggaan.

Een paar beelden blijven me bij. Die foto. Een filmpje met beelden zoals de familie Tallander wil blijven herinneren. Mooie jongen. Sportman. Liep iedereen eruit. Militair. Ondernemend. Levenslustig. Die kop als hij in de camera kijkt - soms met een blik van, 'hé, wat moet je?', soms met distantie, een mild-sarcastische grijns, dan weer vrolijk. De foto's met z'n broers, zussen, zijn ouders. Sinds 17 juli 2014 geschiedenis, in een fotoalbum dat langzaam vervaagt, maar littekens achterlaat die nooit weggaan. Muziek die verbonden is aan herinneringen. Opgewekt, oh ironie: 'Get  Lucky', van Daft Punk.  En - het past omdat het bij hem past, zegt de geestelijk verzorger - de krankzinnige energieke beats van Headhunterz: 'Colors'.

's Avonds spreek ik een andere collega. Ze vertelt hoe ze zwaarmoedig wordt van de zich aankondigende herfst. Ik zeg dat ik er juist vrolijk van word: pompoensoep, haardvuur, gezelligheid, de geborgenheid, omringd door hetgeen belangrijk voor je is - een broer bijvoorbeeld, of een zoon. De belofte dat er na de herfst en de winter nieuw leven volgt. Nee, het aanbreken van de lente, da's pas deprimerend: de ontluikende knoppen, waarvan je weet dat ze even later als bruine bladeren zinloos zullen wegteren. Ik denk terug aan de mildheid en de lichtheid van de nazomerzon op de appèlplaats en hoe mooi de dag was. Bijna een dag om te koesteren - als er niet iemand dood was gegaan.

Later spreek ik Michaël over z'n broertje. Ik denk: laten we zijn naam noemen, en zo zijn bestaan bevestigen. 22 jaar, soldaat der eerste klasse. Zijn naam is Tallander Niewold.

@Pieterkleinrtl