Health

Liefst elke avond lui op de bank? Dan krimpen je hersenen harder

17 februari 2016 13:05 Aangepast: 17 februari 2016 13:34
Beeld © iStock

Zit je avond aan avond onderuitgezakt op de bank tv te kijken en krijgen ze jou niet gauw in beweging? Kijk maar uit: grote kans dat je hersenen over twintig jaar een stuk kleiner zijn dan die van actieve leeftijdgenoten.

Hoe ouder je bent, hoe minder er van je brein over is. Daar kun je op zich weinig aan doen, maar een actieve leefstijl heeft wel degelijk een positieve invloed. Dat hebben Amerikaanse wetenschappers aangetoond.

Op de loopband
Lichaamsbeweging zorgt ervoor dat je hersenen minder snel achteruitgaan en verkleint de kans op dementie en andere aandoeningen. De onderzoekers vergeleken daarvoor 1500 proefpersonen met elkaar. Ze moesten op de loopband terwijl hun bloeddruk werd gemeten.

Twintig jaar later werd de test herhaald én met een MRI-scan het brein van de deelnemers doorgelicht. Wat bleek? De mensen die slecht presteerden op de loopband, hadden over het algemeen een kleinere hersenomvang dan hun fittere leeftijdgenoten.

Cognitieve reserve
Ben je rond je 40ste in goede conditie, dan pluk je daar op latere leeftijd de vruchten van, legt Riekie van Nies van de Hersenstichting uit. "Dat wordt wel cognitieve reserve genoemd: die bouw je op als je er op jonge leeftijd een actieve leefstijl op nahoudt. Dan heb je later minder snel last van geheugenproblemen."

Van Nies knoopt er meteen een waarschuwing aan vast: ben je op middelbare leeftijd en maak je je nu ongerust over je slechte conditie, dan heeft het geen zin om ineens als een dolle te gaan sporten. "Sterker nog", zegt Van Nies, "dat werkt eerder averechts."

Fanatiek sporten
Dat komt door de combinatie van een slechte conditie en een hoge bloeddruk: als je ineens fanatiek gaat sporten, krijgen je hersenen plotseling nóg meer bloed te verwerken, terwijl ze daar niet op berekend zijn. "Dat veroorzaakt microscopische schade waar je op korte termijn geen last van hebt", zegt Van Nies. "Maar we zien dat het op lange termijn de krimp van de hersenen bevordert." De atrofie (zoals de afname van onder meer hersenen heet) wordt dan 'sneller geactiveerd omdat er al schade is'.

Zo kom je weer in beweging

Fitheid op jonge leeftijd is goed voor de hersenen als je ouder bent, blijkt uit onderzoek. Maar ook als je ouder bent, heeft het zin om in conditie te blijven.

Als je niet in vorm bent, is het vooral zaak om heel gedoseerd in beweging te komen, zegt Riekie van Nies van de Hersenstichting. Langzaam opbouwen, zegt ze, en desnoods sporten onder begeleiding. Daarmee voorkom je dat er piekbelasting optreedt in de hersenen, iets wat op lange termijn schadelijk is.

Daarnaast kun je nog maatregelen nemen om je bloeddruk omlaag te brengen, zoals gezonder eten.

`