Ga naar de inhoud
'Tumoren aanzienlijk kleiner'

Geneesmiddel tegen schizofrenie mogelijk ook effectief bij blaaskanker

Het Leids Universitair Medisch Centrum. Beeld © ANP

Kan een geneesmiddel voor patiënten met schizofrenie ook gebruikt worden om blaaskanker te bestrijden? Een onderzoeker van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) denkt van wel, maar een expert waarschuwt om niet de snel te juichen.

Onderzoeker Gabri van der Pluijm van het LUMC ontdekte het mogelijke dwarsverband in een publicatie in het wetenschappelijke tijdschrift Acta Psychiatrica Scandinavica, schrijft het ziekenhuis in een bericht. "In een onderzoek naar het antipsychoticum Penfluridol, voorgeschreven aan patiënten met schizofrenie, bleek dat patiënten minder vaak kanker krijgen."

En dat trok zijn aandacht, want hij zoekt naar een effectievere manier om blaaskanker te behandelen: "Bij blaaskanker komt de tumor na verwijdering in tachtig procent van de gevallen terug."

'Zag een duidelijke anti-kankerwerking'

"Er viel op dat er aanzienlijk minder blaaskanker voorkwam bij patiënten met chronische schizofrenie", zegt Van der Pluijm tegen RTL Nieuws. "Wij dachten: dat heeft waarschijnlijk te maken met het gebruik van het antipsychoticum dat deze patiënten vaak gebruiken."

En dat is des te opvallender omdat patiënten met schizofrenie meestal een ongezondere leefstijl hebben, weet hij. Ze roken vaak veel vanwege de stress. "Desondanks zag je dat ze onder andere minder vaak longkanker, prostaatkanker en met name blaaskanker hadden."

In zijn laboratorium testte hij het middel tegen blaaskankercellen. Hij voerde drie soorten onderzoek uit en hij noemt de resultaten veelbelovend. "In alle drie de gevallen zag je een duidelijke anti-kankerwerking. Tumoren werden aanzienlijk kleiner en er ontstonden ook minder uitzaaiingen. Een bestaand en relatief goedkoop medicijn tegen schizofrenie kan dus mogelijk worden ingezet voor de behandeling van blaaskanker."

Voor
Lees ook:
Voor het eerst transplantatie volledig oog, maar ermee kijken kan nog niet

Volgens het LUMC krijgen zo'n 7000 mensen jaarlijks voor de eerste keer de diagnose blaaskanker. Ongeveer een kwart daarvan heeft een agressieve variant met een overlevingskans van tien procent voor de vijf jaren die volgen na de diagnose. Het overige deel van de patiënten heeft een overlevingskans van negentig procent.

Van der Pluijm gaat in het klinische onderzoek patiënten een blaasspoeling met het antipsychoticum geven. Eerst wordt onderzocht of patiënten bijwerkingen krijgen van het geneesmiddel. Loopt dat succesvol af, dan wordt het effect op de tumor onderzocht.

'Kleven risico's aan'

Harald Schmidt, professor in Farmacologie (of Geneesmiddelenleer) aan de Universiteit van Maastricht, zegt desgevraagd dat het inzetten van een al bestaand medicijn voor een tweede aandoening 'voordelen kan hebben, maar er kleven ook risico's aan'. Een voordeel is dat het al beschikbaar is: "Het proces om een nieuw geneesmiddel te ontwikkelen kost veel tijd en is erg duur. De introductie van een nieuw medicijn kost gemiddeld 2,8 miljard dollar. Als je dus een middel kunt inzetten dat al ontwikkeld is, en dat dus veilig is bevonden, levert dat een enorme besparing op in tijd en geld."

Daarop volgt meteen deze kanttekening: "Deze route is goedkoper en sneller, maar mislukt heel vaak. Het bewijs is in de regel wankel, verhalen over succesvolle resultaten worden vaak voorbarig geclaimd."

Toch levert het soms wel succes op, weet Schmidt. Hij wijst op het erectiemiddel viagra, dat oorspronkelijk werd ontwikkeld om angina pectoris (hartkramp) te verhelpen. En ook een middel tegen diabetes bleek te werken voor mensen die gewicht willen verliezen.

Nieuw
Lees ook:
Nieuw DNA-onderzoek geeft patiënten met onbekende kanker hoop