Ga naar de inhoud
Huisstofmijten

Astmapiek hoger dan normaal, hét advies: 'Stook met ramen open'

Beeld ter illustratie. Beeld © iStock

Het is koud buiten dus houden we massaal de ramen dicht. Erg onverstandig, zeggen artsen. Schimmels en huisstofmijten hebben baat bij die warme, vochtige lucht en dat veroorzaakt vaak reacties bij astmapatiënten en patiënten met een allergie voor de huisstofmijt. "We zien een piek bij mensen met klachten in deze tijd. Dit jaar meer mensen dan andere jaren", zegt allergoloog Richard Oei van de DC Klinieken. Hét advies: als je stookt, blijf dan goed ventileren.

We hebben net de natste oktober en de natste november ooit gemeten achter de rug. Daarbij was het afgelopen weken ook behoorlijk koud waardoor de cv of kachel aanging - en de ramen en roosters dicht. Het kan volgens Oei een verklaring zijn voor het feit dat dit jaar meer mensen last hebben van astmaklachten zoals benauwdheid. 

Want die benauwdheid wordt vooral vaak veroorzaakt door een spinachtige: huisstofmijten. Ze zijn kleiner dan een millimeter en je vindt ze vooral in je bed, zegt Theo Roovers, allergoloog in het Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis (ETZ). "Als je daar met een microscoop boven zou hangen, zou je niet meer willen slapen. Het krioelt daar van die beestjes."

Ideale warmtebron

Je vindt die 'beestjes' dus vooral in de slaapkamer waar het vaak wat vochtiger is. Als mensen op bed gaan liggen, wordt het daar lekker warm, legt Roovers uit. "Een mens is met 37 graden de ideale warmtebron voor de huisstofmijt."

Astmapatiënten, bijna een half miljoen Nederlanders, hebben daar dus last van: ze worden benauwd of worden verkouden. Het begint vaak bij de bovenste luchtwegen: ze worden wakker met een verstopte neus of gaan niezen, zegt Oei. "Mensen zien vaak dat als ze naar buiten gaan dat het opklaart en als ze binnenkomen dat het weer terugkomt."

Een teken dat er werk aan de winkel is. Te beginnen met het dekbed en hoofdkussen wassen misschien: bij 60 graden gaan de mijten dood. "Terug op bed zijn de mijten binnen 24 uur al weer terug, helaas. Er zijn speciale bedhoezen in de handel om dit te voorkomen."

Ventilatie
Lees ook:
Ventilatie niet op orde bij kwart scholen: kinderen krijgen les met open raam

Roovers wil vooral aandacht voor vochtige huizen. Als oprichter van het grootste allergiecentrum van Nederland is één van zijn belangrijkste adviezen altijd: denk niet alleen maar aan medicijnen, maar zorgen dat de bron weggehaald wordt.

En die bron is dus onder andere: een hoge luchtvochtigheid. Dit zorgt voor een groeiexplosie van de huisstofmijt. "Let op, let op, let op", zegt hij daarover. Patiënten die bij hem op bezoek komen, vraagt hij altijd specifiek naar de situatie thuis. Staan de ventilatieroosters wel open?

'Zorg dat je goed ventileert'

Roovers herinnert zich een overheidscampagne op tv van Postbus 51 uit 1987. "Dat vond ik altijd grappig. Je zag een fluitketel in de vorm van een huis die stoom blies. De boodschap was: 'Zorg dat je goed ventileert'. Dat spotje is helaas van de buis, maar dat was een verrekte goeie."

Want die boodschap is nog steeds hard nodig, stelt de allergoloog. "De huisarts heeft daar niet altijd de tijd voor. De astmaverpleegkundige of een assistente zou wel deze voorlichting kunnen geven. Daar ben ik wel een voorstander van. Ik denk dat er meer aandacht voor zou moeten zijn." 

Dit
Lees ook:
Dit is waarom je ook je ramen open moet zetten als het koud is buiten

Het probleem van hoge luchtvochtigheid speelt volgens Roovers zowel in oude als in nieuwe woningen. Bij oude woningen gaat het vaak om een bouwkundig probleem waar een huurbaas niks aan wil doen. "Die laten mensen dan in een ongezonde woning zitten", verzucht hij. Met de schimmels op de muur.

Over schimmels gesproken: een aantal schimmels zijn 'berucht in astmaland'. De penicillium notatum en de aspergillus fumigatus. De eerste geven zwarte stipjes, de tweede hebben een soort kwastjes. "De sporen daarvan gaan door de lucht zweven."

Nieuwbouwwoningen zijn dan vaak weer zo 'dichtgespijkerd', dat 'men vergeet goede ventilatie in te bouwen' of te gebruiken. 

Lucht slechter dan langs de snelweg

Er is volgens Roovers veel aandacht voor isoleren en energiezuinigheid, maar het gaat volgens hem te weinig over de gevolgen voor de gezondheid. Soms is de luchtkwaliteit volgens hem zelfs slechter dan de lucht langs de snelweg. Vooral als op gas wordt gekookt, hierdoor komen schadelijke fijnstofdeeltjes in de lucht.

"Stook met de ramen open! Dat is misschien tegen het advies van zuinig omspringen met met onze energiebonnen. Het is voor de energierekening ook niet goed, maar voor de gezondheid is dit het beste."

'Astmasymptomen
Lees ook:
'Astmasymptomen bij tienduizenden kinderen door koken op gas'

Milieu Centraal adviseert om ventilatieroosters altijd open te houden. Dat is nodig voor de aan- en afvoer van lucht. "Heb je klepraampjes, zet die dan op een kier als je thuis bent."

Ook allergoloog Oei ziet dat mensen vaak te weinig ventileren. "Het ventilatiesysteem staat vaak standaard op 1 in plaats van stand 2 omdat ze de ventilatie te  veel lawaai vinden maken. Dit zorgt echter voor onderventilatie waardoor ook de luchtvochtigheidsgehalte weer oploopt."

Nog een tip van Oei: laat je was drogen in een goed geventileerde ruimte. "Dus met een raampje open."

Luchtvochtigheidsmeter

Beide allergologen zeggen veel baat te hebben van de hygrometer, ook wel luchtvochtigheidsmeter. Richard Oei heeft er een in de spreekkamer om aan zijn patiënten te laten zien. Roovers heeft er een voor thuis. 

Wie van plan is er een aan te schaffen: 40 tot 55 procent is het beste. "Lager dan 40 drogen je slijmvliezen uit, boven de 65 is het gunstig voor huisstofmijten. Bij 75 groeien de paddenstoelen uiteindelijk tegen de muur."

In de eigen slaapkamer was het ook 60-70 procent, kwam Roovers achter. Dus kocht hij een luchtontvochtiger. "Zorg wel dat er een HEPA-filter in zit en zorg voor goed onderhoud."

6 tips om goed te ventileren

  1. Laat ventilatieroosters altijd open: dat is nodig voor de aan- en afvoer van lucht. Heb je klepraampjes, zet die dan op een kier als je thuis bent.

  2. Maak de roosters minstens 1 keer per jaar goed schoon met een borstel of stofzuiger. Soms kun je de kap eraf halen, die kun je dan schoonmaken met een sopje.

  3. Zorg dat de lucht in huis kan doorstromen. Onder de deuren in huis moet minstens 1,5 cm ruimte zitten. Maak te lange deuren iets korter of zet er een rooster in.

  4. Zorg voor extra ventilatie in de keuken en badkamer. Gebruik de afzuigkap tijdens het koken en een inbouwventilator in de badkamer tijdens en na het douchen.

  5. Met een CO2-meter kun je meten hoe gezond de lucht in jouw huis is. Koop of leen een CO2 meter en zet die een tijdje in de woonkamer en slaapkamers. In de badkamer kan een vochtmeter handig zijn.

  6. Ga je het huis isoleren of verbouwen, of laat je de ramen of kozijnen vervangen? Kijk meteen hoe je de ventilatie kunt verbeteren, bijvoorbeeld met winddrukgeregelde roosters in de kozijnen of een ventilatie-unit in de woonkamer. Check de mogelijkheden op Energiezuinig ventileren.

Bron: Milieu Centraal