Ga naar de inhoud
Nationale Actiedag

Rampgebied Turkije en Syrië staat 'gigantische logistieke operatie' te wachten

Een Turkse politieagent voetbalt met slachtoffers van de aardbeving in een tentenkamp in Kahramanmaraş. Beeld © Editorial / ANP

Het is vandaag de Nationale Actiedag van Giro555 voor de slachtoffers van de aardbeving in Turkije en Syrië. Om half twee vanmiddag was er al bijna 42 miljoen euro ingezameld. Maar hoe gaat al dat geld de slachtoffers van de ramp de komende tijd helpen?

Eerst even terug naar vorige week maandag. In de nacht rond kwart over vier lokale tijd was er een krachtige aardbeving van 7,8 vlak bij de Turkse stad Gaziantep, niet ver van de grens met Syrië. In de uren en dagen daarna volgden nog meerdere naschokken en bevingen.

Het aantal doden door de verwoestende aardbevingen ligt momenteel op zeker 40.000. De noodhulp die wordt verstrekt in het gebied richtte zich de afgelopen dagen steeds minder op het zoeken naar overlevenden en steeds meer op het bieden van hulp aan mensen die de ramp daadwerkelijk hebben overleefd. 

Giro555

Vanuit Nederland gebeurt dat onder meer door de samenwerkende hulporganisaties, onder de naam Giro555. Voordat de actiedag begon kwamen al miljoenen euro's binnen voor de slachtoffers in het getroffen gebied.

"Er wordt hulp geboden door alle organisaties die daar samen momenteel hard aan het werk zijn. Denk daarbij aan het uitdelen van schoon drinkwater, eten, dekens en warme kleding", zegt Michiel Servaes, actievoorzitter van Giro555. 

Zo ziet de Nationale Actiedag eruit

Vanuit Beeld & Geluid in Hilversum staan de Nederlandse radio en televisie vandaag in het teken van de Nationale Actiedag voor slachtoffers van de aardbevingen in Turkije en Syrië. De dag werd vanochtend om 5.55 uur afgetrapt door een gezamenlijke ochtendshow van radiozenders NPO FunX en NPO3. FunX is ook de hele dag de nationale actiezender.

In bestaande programma's en nieuwsbulletins doen op televisie ook de NPO, RTL en SBS6 verslag van de actie. Om 20.30 uur begint op NPO 1 een gezamenlijk televisieprogramma van de NPO, RTL en Talpa Network met presentatoren van de drie omroepen. In de uitzending wordt onder meer gesproken met documentairemaker Sinan Can en Giro555-actievoorzitter Michiel Servaes. Zij waren beiden de afgelopen dagen in het rampgebied.

Om 22.15 uur wordt de eindstand van de Nationale Actiedag bekendgemaakt. Dit gebeurt tegelijkertijd op NPO 1, RTL4 en SBS6. 

"Maar veel meer is nodig, want de meeste mensen slapen nog buiten en hebben dus snel onderdak, sanitair, zorg en uiteindelijk ook weer perspectief nodig. Hulporganisaties bereiden zich daarom voor op een enorme operatie."

Die enorme operatie zal zich de komende tijd vooral richten op het bieden van voedsel en onderdak, zegt ook Elsa van Zoest, noodhulpexpert voor Giro555. "Onze partnerorganisaties ter plekke doen al heel veel werk, de activiteiten hiervoor zijn al gaande. Maar duidelijk is dat er nog zo ontzettend veel moet gebeuren. De omvang van de ramp is gigantisch."

Benieuwd wanneer Giro555 wordt ingeschakeld om geld in te zamelen voor slachtoffers van rampen? Bekijk deze video:

Dit is wanneer Giro 555 bij een ramp wordt ingeschakeld

01:12
Op Giro555 worden miljoenen euro's ingezameld voor de getroffen rampgebieden in Turkije en Syrië. Maar wanneer wordt dat gironummer nou geopend?

Volgens Van Zoest komen er steeds meer alternatieven op gang voor huisvesting van de slachtoffers. "Intact gebleven scholen worden opengesteld, net als huizen in veiligere gebieden van Syrië. In het Turkse rampgebied komen er langzaamaan ook steeds meer tentenkampen bij."

Ook zijn er Europese Turken die vakantiehuizen bezitten in Turkije. Een gedeelte van die huizen wordt ook tijdelijk afgestaan om de slachtoffers onderdak te bieden. En landen als België en Duitsland hebben laten weten dat ze versoepelingen treffen in hun visumbeleid voor de slachtoffers.

In auto slapen

"Toch is het allemaal nog lang niet genoeg", zegt Van Zoest. "En daarnaast, er zijn ook mensen die nog niet elders opgevangen willen worden. Mensen slapen in hun auto omdat hun dierbaren nog niet gevonden zijn en ze daar in de buurt willen blijven voor het geval ze wel gevonden worden."

Het gedoneerde geld zal de komende periode dus onder andere naar tenten en andere opvangmogelijkheden gaan. Maar in die tentenkampen is het nu nog erg koud: de temperatuur komt op veel plekken 's nachts onder het vriespunt.

Basisbehoeften

"Daarom kijken we ook naar manieren hoe we mensen kunnen opwarmen. We richten ons de komende tijd echt op de basisbehoeften. Veel verder dan de dag van morgen kunnen we op dit moment nog niet echt kijken. Daarvoor is de ramp te groot", zegt Van Zoest.

De hulpverlening in Syrië wordt bemoeilijkt doordat het land tot voor kort slechts één grensovergang met Turkije openhield. Die grensovergang, Bab al Hawa, was door de aardbeving ook nog eens beschadigd geraakt.

Maandag werd bekend dat nun ook twee andere grensovergangen worden opengesteld voor hulpgoederen, na stevige druk van de internationale gemeenschap. Toch blijft hulpverlening daar moeilijk.

Optimisme

Volgens hoogleraar veiligheid en rampenbestrijding Ben Ale gaat dat ook de komende tijd steeds meer impact hebben. "Het valt niet te zeggen hoe lang het allemaal gaat duren, maar het is evident dat in Turkije de situatie wat minder ingewikkeld is op dit moment dan in Syrië."

Maar ook daar zal het lang duren voordat de situatie weer enigszins leefbaar is, verwacht Ale. "Als mensen nu roepen dat daar alles binnen een jaar weer is opgebouwd, zijn die volgens mij wel heel optimistisch. Maar goed, als je alles op alles zet dan is er wellicht veel mogelijk." 

Miljoenen mensen dakloos

"Het wordt in ieder geval een gigantische logistieke operatie", zegt Ale. "Naar schatting zijn miljoenen mensen dakloos geraakt. Het valt echt heel moeilijk te zeggen hoe dat zich de komende tijd gaat ontwikkelen."

Nu
Lees ook:
Nu efficiënt helpen? 'Geef geld in plaats van spullen'

Wat de komende tijd gaat brengen voor de slachtoffers van de ramp is dus nog ongewis. Intussen leiden gevolgen van de ramp tot nog meer pijn en verdriet. Zo zouden er onderlinge spanningen ontstaan tussen Syriërs en Turken in het Turkse rampgebied.

Daarnaast werd gisteren bekend dat veel kinderen die zijn gered bij de ramp nog niet herenigd zijn met familie. Volgens vicepresident Fuat Oktay zijn 574 kinderen gered van wie de ouders de ramp niet hebben overleefd. Van die kinderen zijn er slechts 76 naar andere familie gebracht.

Van dag tot dag

Hoe het voorlopig verdergaat met die kinderen en alle andere slachtoffers, kan en wil Van Zoest dan ook nog niet zeggen. "We leven op dit moment echt van dag tot dag. Hoe bieden we mensen onderdak, hoe houden we mensen warm, hoe geven we ze voldoende voedsel. Dat is voorlopig het belangrijkst. Verder kijken dan dat gaat op dit moment niet."