Ga naar de inhoud
Aanhoudingen

College over klimaatarrestaties: demonstratierecht ernstig onder druk

Activisten van Extinction Rebellion hielden een demonstratie op de A12 afgelopen zaterdag. Beeld © Editorial / Peter Hofman / ANP

Volgens het College voor de Rechten van de Mens staat het demonstratierecht 'ernstig onder druk' door het aanhouden van klimaatactivisten die opriepen tot de blokkade van de A12.

"De overheid moet demonstraties faciliteren", benadrukt het mensenrechtencollege. Inzet van strafrechtelijke instrumenten om de organisatie van een demonstratie te verhinderen is een extreem zwaar middel dat niet makkelijk te rechtvaardigen valt."

Volgens het college lijkt het er bovendien op dat er met twee maten gemeten wordt. Klimaatactivisten worden 'onevenredig hard aangepakt' in vergelijk met andere demonstranten, zoals die van Farmers Defence Force.

Correctie

In een eerdere versie van dit artikel schreven we op basis van informatie van het college dat het ging om klimaatactivisten en Black Lives Matter-activisten. Dat blijkt niet te kloppen, het gaat enkel om klimaatactivisten. "Er is iets fout gegaan in het persbericht", erkent een woordvoerster van het college. "De informatie over BLM-activisten was afkomstig uit een oude bron. Na het herschrijven is die informatie niet goed meer gecheckt."

Klimaatactivist
Lees ook:
Klimaatactivist mag niet naar blokkade A12

Dat er voorafgaand aan de blokkade op de A12 meerdere klimaatactivisten werden opgepakt, wijst daar volgens het college ook op.

"De overheid moet het demonstratierecht garanderen. Of het nu boeren zijn die demonstreren tegen stikstofbeleid dat het klimaat moet beschermen of klimaatactivisten die pleiten voor sneller overheidsoptreden om klimaatverandering tegen te gaan."

Arrestaties

Bij de demonstratie van Extinction Rebellion werden afgelopen weekend 768 mensen aangehouden. Zij zijn inmiddels allemaal weer op vrije voeten.

Acht klimaatactivisten werden opgepakt voor opruiing in aanloop naar de blokkade op de A12, die actiegroep Extinction Rebellion had aangekondigd. De demonstranten mochten na verhoor het politiebureau weer verlaten, maar kregen een gebiedsverbod mee.

Extinction
Lees ook:
Extinction Rebellion: blokkade A12 was een succes

Daarmee mogen ze de komende tijd niet op de Utrechtsebaan komen, het deel van de A12 dat in Den Haag tussen het ministerie van Economische Zaken en Klimaat en de tijdelijke Tweede Kamer ligt.

Volgens het mensenrechtencollege kunnen deze arrestaties een 'verlammend effect' teweegbrengen. "Anderen kunnen hierdoor ervan weerhouden worden om hun recht op vrijheid van meningsuiting en vreedzaam protest uit te oefenen."

Strafbare feiten

"Achteraf vervolgen van deelnemers aan een demonstratie kan en mag wel, maar alleen als zij zich ook daadwerkelijk schuldig hebben gemaakt aan strafbare feiten", schrijft het college.

Voorbeelden zijn vernieling of geweldpleging. Het college wijst erop dat tijdelijke verkeersblokkades door het Europees Hof voor de Rechten van de Mens zijn aangemerkt als vorm van demonstreren.

Bekijk ook: Klimaatactivist met gebiedsverbod gearresteerd

00:53
"Het klimaatprobleem is zo groot dat op deze manier aandacht vragen voor mij gerechtvaardigd is", dat zegt klimaatactivist Lucas Winnips vlak voor hij gearresteerd wordt tijdens de snelwegblokkade op de A12.