Ga naar de inhoud
Eeuw aan data

Garrijt en Lijsbet: populariteit Nederlandse voornamen nu terug te zoeken tot 1790

Beeld ter illustratie. Beeld © Richard Brocken

Garrijt en Lijsbet, maar ook 'gewoon' Anna, Willem en Grietje. Het Meertens Instituut heeft bijna een eeuw aan data toegevoegd aan de voornamenbank. Eerst ging die terug tot 1880, nu kun je tot 1790 zien hoe populair bepaalde voornamen waren.

"Er is geen ander land in de wereld waarvoor voornaampopulariteit over een periode van meer dan twee eeuwen online te vinden is", zegt het instituut over de uitbreiding.

De databank maakt duidelijk dat de variatie in namen sterk is gegroeid in de loop der tijd. Daardoor schoppen namen het tegenwoordig sneller tot de toplijsten dan vroeger.

Daan,
Lees ook:
Daan, Thomas en Tim: al 25 jaar de populairste namen

De naam Anna was bijvoorbeeld de populairste meisjesnaam in 2017, met 589 kinderen die zo werden genoemd. Maar historisch gezien waren dat er helemaal niet zoveel. Tijdens de babyboom van 1946 kwamen er maar liefst 4141 Anna's bij in Nederland. En in 1790 waren het er op zijn minst 1603, zo blijkt uit de gegevens.

Traditionele namen

"In de negentiende eeuw waren de voornamen traditioneel, ze werden door vernoeming van generatie op generatie doorgegeven", legt het instituut uit. Onder protestanten begon dit eind negentiende eeuw te veranderen, katholieken hielden hier nog tot de jaren 50 van de vorige eeuw aan vast.

Sommige namen zijn in de loop der tijd nagenoeg verdwenen. Dat gold na 1880 bijvoorbeeld voor Garrijt en Lijsbet. Aan de andere kant telt het Meertens Instituut 4700 'klassiekers' die tijdens de gehele periode van 1790 tot en met 2017 voorkomen. Hieronder zijn namen als Grietje, Maria, Johannes en Willem.

Nieuw
Lees ook:
Nieuw stormseizoen, nieuwe namen: dit is hun betekenis

Voor de uitbreiding heeft het Meertens Instituut gebruikgemaakt van trouwakten, waar de voornaam van de bruid en bruidegom op is vermeld. Die akten zijn vanaf 1811 voorhanden. Omdat mensen die toen gingen trouwen meestal voor 1790 waren geboren, kan de populariteit van voornamen op die manier worden vastgelegd.

De namen van Nederlanders die ongehuwd zijn gebleven, vallen dus buiten de boot. Voor de periode na 1880 maakt het instituut dat de Nederlandse taal en cultuur onderzoekt gebruik van de Basisregistratie Personen.

RTL Nieuws aanmelden nieuwsbrief

Dagelijkse update

Wil jij iedere middag een selectie van het belangrijkste nieuws en de opvallendste verhalen in je mail? Meld je dan nu aan voor de dagelijkse update.