Ga naar de inhoud
Cultuurverschillen

Mist Oranje strijd en passie? 'Winnen wordt in Nederland niet gestimuleerd'

Enner Valencia van Ecuador en Frenkie de Jong. Beeld © Zuma Press

Na twee WK-duels klinkt kritiek op de speelwijze van Oranje. Het oogt weinig fel, terwijl je op dit WK bij veel andere landen meer strijd ziet. Bondscoach Louis van Gaal zei erover: "Dat heeft niks met willen te maken. Dat heeft met de cultuur van het land te maken en de strijdbaarheid." Hoezo cultuur? We vragen het een mental coach én een voetballer die overal ter wereld heeft gespeeld.

We hebben het een aantal keren gezien dit WK: spelers van landen als Brazilië, Marokko en Mexico die het gras opeten. En ook Ecuador bleek het Oranje heel moeilijk te kunnen maken.

Bondscoach Louis van Gaal zei er vrijdag in een interview met de NOS het volgende over: "Dit zijn toch in mijn ogen tegenstanders die in een andere stijl ons proberen de voet dwars te zetten. Ze waren veel meer strijdbaar dan wij. Ecuador was feller in de duels, ze wonnen elk duel. Dan krijg je een moeilijke wedstrijd."

Cultuur

Je krijgt bijna het gevoel dat zij meer wíllen, zei de NOS-commentator. Van Gaal: "Nee, dat heeft niks met willen te maken. Dat heeft met de cultuur van het land te maken en de strijdbaarheid en hoe ze normaal plegen te voetballen. Dat wisten we ook. Maar dan moet je in balbezit de bal behouden en dat deden we ook niet."

De spelers wilden wel heel graag, zei Van Gaal. "Dat heeft ook te maken met hun fysiek en snelheid, daar hadden we moeite mee. Maar als je wereldkampioen wil worden, dan moet je dat kunnen opbrengen." Maar toch had Oranje er de grootste moeite mee.

Nederlandse
Lees ook:
Nederlandse Marokkanen in Qatar: 'Het gevoel voor ons land is oneindig'

Hoe kan het dat bepaalde elftallen meer strijd laten zien op het veld? Er is één valkuil bij het Nederlandse voetbal. "Het ontbreekt nog weleens aan winnaarsmentaliteit", zegt Rob Wuijster, mental coach in de (top)sport. Wuijster heeft ervaring over de landsgrenzen en is voormalig bondscoach van het Zwitserse nationale hockeyteam. 

Dat gebrek kwam ook naar voren in een rapport van de KNVB dat in 2016 uitkwam. Conclusie: er moest worden vastgehouden aan de eigen voetbalcultuur, met meer focus op winnaarsmentaliteit. "Leren presteren en leren winnen moet een belangrijker deel uitmaken van de jeugdopleiding."

'We missen passie'

We hebben in Nederland goede voetballers, benadrukt Wuijster. "Maar als ik kijk naar andere landen dan missen we de wil om ten koste van alles te winnen. We missen nog wel eens echte strijd, passie en inzet."

Van Gaal heeft volgens Wuijster gelijk met zijn opmerking over de cultuur in een land als Ecuador. "In Zuid-Europese en Zuid-Amerikaanse landen met name gaat het er feller aan toe. Je ziet een groot verschil. De spelers bewegen veel meer."

Bekijk ook: Van Irakees tot Keniaan, zij houden van Oranje

02:28
In Doha in Qatar vieren de Oranjefans een feestje. Maar lang niet iedereen komt ook echt uit Nederland.

Als iemand met verschillende voetbalculturen in aanraking is gekomen, is het keeper André Krul wel. De 35-jarige doelman heeft bij 19 clubs gespeeld, onder andere in Colombia, Puerto Rico, Japan, Australië en Duitsland. 

"Ik herken wat Van Gaal zegt", vertelt hij. "Ik heb bijvoorbeeld in Colombia gespeeld en het is daar een heel andere wereld. Een stuk harder."

Gemakzuchtig

Stel: je komt uit de jeugd van FC Twente. "Dan ben je gewend dat alles voor je geregeld is. De velden zijn goed, je kon altijd naar de gym toe. Bij de club in Colombia waar ik speelde, moesten jeugdspelers elke keer bergen over om te kunnen trainen."

Krul speelt nu in Gibraltar, en daar zijn de zaakjes aardig op orde. "Niemand hoeft zich zorgen te maken over geld, er is weinig armoede. Dat merk je aan het voetbal. Ik vind dat de spelers soms wat gemakzuchtig zijn, ze hebben niet de noodzaak om er 100 procent voor te gaan."

Dat is in een land als Colombia wel anders. "Daar is veel meer armoede. Voor veel jongens is het voetbal de enige manier om echt iets van het leven te maken. Of om familie te helpen. En dat zie je terug op het voetbalveld." In Nederland kun je zonder voetbal altijd nog een goed leven opbouwen, zegt Krul.

Daarnaast zie je ook meer passie terug bij de fans. Dat komt omdat in die landen voetbal 'de enige afleiding' van mensen is. Krul: "In Nederland heb je zoveel leuke dingen om te doen, dan is voetbal niet het belangrijkste."

Plezier voorop

Maar die wil om te winnen: kunnen we dat niet aanleren? In de breedte wordt volgens Rob Wuijster in Nederland weinig winnaarsmentaliteit gestimuleerd. "Hier zeggen we: kinderen moeten spelen voor hun plezier. Het maken van plezier wordt gestimuleerd, en niet het winnen."

En dat zie je overal. "Een voorbeeld: als je een bal mist op een training, dan heeft dat geen consequentie. Er gebeurt niks. Volgende keer beter, wordt er vaak gezegd. Maar zo creëer je geen winnaarsmentaliteit. Als je verliest, dan moet een trainer ervoor zorgen dat de speler iets moet doen wat hij niet leuk vindt. Zodat hij zich de volgende keer meer zal inzetten."

En daarbij komt ook dat Nederlandse kinderen van hun ouders 'niets hoeven'. "Ze worden gepamperd. Het zit 'm vaak al in kleine dingen. Een vader die z'n zoon ophaalt van het hockeyveld. De jongen zegt tegen z'n vader: hou even mijn sporttas vast. De vader pakt de tas en loopt ermee weg. Dat is een gebrek aan verantwoordelijkheid geven."

Het zit niet in onze cultuur om druk bij kinderen neer te leggen, legt Wuijster uit. In sommige andere landen wordt strijd met de paplepel ingegoten. "In Brazilië moeten kinderen soms letterlijk vechten voor hun bestaan. Daar is meer armoede. Voetbal is een manier voor een kind om uit die armoede te komen. Dan gaan ze er meer voor."

Keihard knokken

Toch is Oranje niet kansloos dit WK. Hoe Oranje speelt, ligt volgens Van Gaal ook aan de tegenstander die het treft. De ene speelstijl ligt Oranje beter dan de andere. Feit is ook dat het Nederlandse elftal 17 wedstrijden op rij ongeslagen is, een knappe prestatie.

Maar dan kijk je op het WK naar passievolle wedstrijden van Argentinië, Brazilië, Ghana of Mexico. "Als je kijkt wat er allemaal gebeurt, hoe ze ervoor gaan. Die gedrevenheid. Wij Nederlanders zijn technisch vaardig en willen het mooi oplossen. Er zijn meer landen met spelers van hoog niveau, maar het gaat erom wat je ermee doet. Dit Nederlands elftal heeft potentieel en kan ver komen. Op één voorwaarde: dat ze er kei- en keihard voor knokken."