Ga naar de inhoud
Vanaf 13.30 uur live

Zijn verdachten van neerhalen MH17 schuldig? Vanmiddag uitspraak

De rechtbank tijdens het MH17-proces Beeld © ANP / Robin van Lonkhuijsen

Het is een spannende dag voor veel nabestaanden van de slachtoffers van het neerhalen van MH17: vandaag oordeelt de rechtbank of de vier verdachten die terechtstaan, schuldig zijn. Dat gebeurt om 13.30 uur en is via een livestream op deze site te volgen.

Tijdens een anderhalf uur durende uitspraak geeft de rechtbank vanmiddag antwoord op de vraag wat de rol van de verdachten is bij het neerhalen van MH17 op 17 juli 2014, en of zij schuldig zijn aan de aanklachten die er tegen hen liggen. 

Levenslang geëist

Het Openbaar Ministerie heeft tegen alle vier levenslang geëist. Volgens justitie ligt vast dat de drie Russen en één Oekraïner nauw hebben samengewerkt om de Buk-raket waarmee vlucht MH17 is neergeschoten te verkrijgen en in stelling te brengen op de plek waar de raket vandaan is afgeschoten op het vliegtuig. Daarom vindt justitie dat ze verantwoordelijk kunnen worden gehouden voor het neerschieten van het toestel. 

De vier – rebellencommandant Igor Girkin, zijn rechterhand Sergej Doebinski, Doebinski's assistent Oleg Poelatov en garnizoenscommandant Leonid Chartsjenko – worden door het OM officieel beschuldigd van 'het doen verongelukken van vlucht MH17, met de dood van alle inzittenden tot gevolg' en 'de moord op de 298 inzittenden van vlucht MH17'.

Geen van de vier verdachten is aanwezig tijdens het proces, en het lijkt uitgesloten dat ze door Rusland of Oekraïne worden uitgeleverd; in de grondwet van beide landen staat dat het land dat niet doet met onderdanen. Er is dan ook niet door het OM om uitlevering gevraagd. Wel zijn er internationale aanhoudingsbevelen voor hen verstuurd en staan ze met naam en foto op nationale en internationale opsporingslijsten, waardoor ze bij een veroordeling hun land niet kunnen verlaten zonder het risico te lopen te worden opgepakt.

Bijzonder complex

Of die veroordeling er komt, is nog spannend, zei strafrechtdeskundige Marieke de Hoon van de Universiteit van Amsterdam afgelopen weekend tegen RTL Nieuws. Volgens haar is de zaak bijzonder complex. "De rechtbank moet bewezen verklaard vinden dat vier mannen die niet zelf op de knop hebben gedrukt, wel verantwoordelijk zijn voor het lanceren van die BUK-raket en daarmee het neerhalen van MH17." 

De Hoon noemt een aantal reële scenario's: ze kunnen alle vier schuldig worden bevonden, alle vier vrijgesproken worden, ze kunnen schuldig worden bevonden op een deel van de aanklacht of een aantal van hen kan schuldig worden bevonden en anderen niet. 

Uitspraak
Lees ook:
Uitspraak MH17-proces 'laat zich erg lastig voorspellen'

Nabestaande Ria van der Steen was er elke keer bij in de rechtbank. Zij verloor bij de ramp haar vader en stiefmoeder en schreef daarover columns voor RTL Nieuws. Bij haar is de overtuiging gegroeid dat het proces kan leiden tot veroordelingen. "Steeds meer krijg ik het gevoel dat het vonnis 'schuldig' dichterbij komt. Dat klinkt me als muziek in de oren", schreef ze. Ze is wel gespannen, vertelt ze in deze video:

Jaren beheerste zaak MH17 haar leven: 'Na uitspraak is het Ria-tijd'

01:12
Het proces tegen de vier verdachten van MH17 beheerste jarenlang het leven van nabestaande Ria. Ze is gespannen voor de uitspraak, maar kijkt ook uit naar de tijd daarna. "Dan is het Ria-tijd."

Na de uitspraak is nog een hoger beroep mogelijk. Of dat er komt, is nog niet duidelijk. Doebinski heeft in elk geval laten weten dat hij – mocht hij schuldig worden bevonden – niet in hoger beroep zal gaan. "Natuurlijk niet. Wat voor zin heeft dat? Het wordt sowieso een veroordeling", antwoordde hij op een vraag daarover.

Wel is er een kans dat Poelatov, die zich nu ook laat bijstaan door advocaten, in hoger beroep gaat. Hij heeft om vrijspraak gevraagd. Ook kan het OM in hoger beroep gaan als er geen levenslange veroordelingen volgen.

Bekijk ook: Schutter, Adder, Chagrijn en Mol: dit zijn de verdachten van de MH17-ramp

02:59
In deze video die we in 2020 maakten kom je meer te weten over de vier die terechtstaan voor het neerhalen van vlucht MH17.