Ga naar de inhoud
Aantal weesjongeren toegenomen

Annica (21) verloor in korte tijd beide ouders: 'Iedereen gaat verder, behalve jij'

Annica van Eekeren (21) Beeld © Eigen beeld

Eind 2021 waren bijna 100.000 jongeren één of beide ouder(s) verloren, blijkt uit nieuwe cijfers van het CBS. Annica van Eekeren is één van die jongeren. Ze was nog maar 18 jaar toen haar vader overleed na een kort ziekbed. Haar moeder stierf niet veel later. "Ik heb mijn mentale gezondheid op het spel gezet door te snel te willen doorgaan met mijn leven."

Het was een moeilijke periode voor Annica en haar familie toen haar vader in september 2019 overleed aan kanker. Dat kreeg een nog tragischer wending toen Annica's moeder plotseling ook overleed, vermoedelijk door een hersenbloeding. In twee maanden tijd werd Annica wees. "Het begin was heel lastig. Je hebt de begrafenis, waar zoveel mensen om je heen zijn. En zodra die voorbij is, gaat iedereen door met het leven, behalve jij zelf."

Afleiding zoeken voor de pijn

De dood van haar ouders kwam vlak voordat de coronapandemie begon. Een periode waarin veel mensen last hadden van eenzaamheid. Voor Annica was dat zeker door deze situatie niet anders. Ze stortte zich op haar schoolwerk, om ook afleiding te vinden voor haar pijn.

In
Lees ook:
In woningnood als je ouders sterven: 'Schandalig'

Als ze erop terugkijkt, is dit het moment geweest waarop ze juist behoefte had aan rust. "Aan de ene kant wilde ik heel graag door met m'n leven omdat ik slecht kon omgaan met mijn rouw. Ik dacht dat ik wel snel door moest, maar daardoor heb ik mijn mentale gezondheid ook op het spel gezet." Na de dood van haar ouders had ze een nieuwe plek nodig om te wonen. Onbewust ontwikkelde ze, door de pijn van het verlies en de stress vanwege de woning, chronische hyperventilatie.

CBS: aantal jongeren zonder ouder(s) toegenomen in coronaperiode

Sinds 2000 verliezen jaarlijks gemiddeld ruim 12.000 kinderen jonger dan 25 jaar een ouder. In de afgelopen twintig jaar is het aantal jongeren dat één of beide ouders verloor afgenomen, maar in 2020 en 2021 was juist sprake van een stijging. Dit blijkt uit nieuwe cijfers van het CBS die vandaag naar buiten zijn gebracht.

De oorzaak van de stijging is volgens Ruben van Gaalen, woordvoerder van het CBS, mede door de pandemie gekomen. "Corona speelt een extra rol in de stijging, maar over het algemeen zijn de meestvoorkomende doodsoorzaken kanker en nieuwvorming."

Annica zou het fijn vinden als mensen meer vragen naar haar favoriete herinneringen aan haar ouders. "Daardoor voelt het niet aan alsof ze helemaal weg zijn. Ik begrijp het ook wel als mensen er niet over praten, het is een heftig onderwerp en je wilt niet een nabestaande verdrietig maken."

Delen van herinneringen

Pedagoog en rouwdeskundige Daan Westerink heeft onderzoek gedaan naar de behoeften van jongeren die (half)wees zijn geworden. Ze bevestigt dat het delen van herinneringen behulpzaam kan zijn in het rouwproces.

"Op belangrijke momenten komt de rol van de ouder terug, zelfs als de ouder niet meer in leven is. Denk aan wanneer het kind gaat trouwen, afstudeert of zelf kinderen krijgt. Op dat soort momenten is het met name belangrijk dat er een steunende omgeving is, die verhalen over de ouder blijft vertellen en het kind zich geliefd laat voelen."

Van
Lees ook:
Van politie aan de deur tot uitvaart: Rutger (21) maakte film over het prille verlies van zijn ouders

Praten over de dood kan veel bijdragen aan het kunnen omgaan met het verlies van een naaste en rouw. Maar ook daarin zijn er verschillen, zegt Westerink. "De omgeving kan soms denken dat iemand niet op de juiste manier rouwt, wanneer hij of zij volgens hen te snel weer aan het werk gaat of weer eens lacht. Maar het is juist schadelijk om daarover te oordelen."

Verschillende manieren van rouw

Er bestaat volgens Westerink geen goede of slechte manier om te rouwen. De één kan dagenlang huilen, de ander pakt alweer snel zijn dagelijkse bezigheden op. Stilstaan bij het verlies is goed, zegt Westerink, maar datzelfde geldt voor het weer oppakken van nieuwe dingen. "Het moment dat je heen en weer slingert tussen de confrontatie van het verlies en afleiding van het verdriet is belangrijk. Daardoor geef je erkenning aan wat er is gebeurd, maar verwerk je ook de dood van een ouder door weer nieuwe dingen aan te gaan."

De balans tussen de confrontatie van het verlies en doorgaan vindt Annica ook een uitdaging, maar ze zegt ook dat het iedere dag steeds iets beter gaat. Ze werkt als online marketeer en is op weg om haar droom na te jagen om in de ruimtevaartindustrie te werken.

Meer aan jezelf denken

Ze heeft een advies voor jongeren die ook één of beide ouders zijn  verloren: "Wat voor iedereen telt, is om even wat meer aan jezelf te denken. Je eigen mentale gezondheid is belangrijker dan school of werk. Stress kan in het begin alleen mentaal zijn, maar op een gegeven moment kan het twintig keer harder terugkomen en kun je lichamelijke klachten krijgen zoals hyperventilatie."