Ga naar de inhoud
Geen vrije dag herdenking slavernij

Anti-discriminatieplan: gratis naam wijzigen en onderzoek naar moslimdiscriminatie

Rabin Baldewsingh is per 15 oktober 2021 de Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme Beeld © NCDR

Nabestaanden van tot slaaf gemaakten die hun achternaam willen wijzigen kunnen dat straks gratis doen. Dat is één van de kabinetsplannen die de Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme (NCDR) Rabin Baldewsingh vandaag presenteert. Naast plannen, komt hij vandaag ook met kritiek op de overheid: die heeft een 'geïnstitutionaliseerd wantrouwen' tegenover burgers.

Het valt allemaal te lezen in het Nationaal Programma tegen Discriminatie en Racisme. Dit kwam tot stand na de grootschalige Black Lives Matter-demonstraties in 2020 en de onthullingen over institutioneel racisme bij de kinderopvangtoeslag door de belastingdienst.

Het kabinet stelde in oktober 2021 Baldewsingh aan als coördinator. Hij kreeg bij zijn aanstelling als belangrijkste opdracht mee om te komen tot een programma dat gedragen zou worden door de samenleving én door de betrokken ministeries.

Vier plannen

De plannen worden dus gesteund door het kabinet. Dit zijn de belangrijkste vier:

  1. Antidiscriminatiebureaus worden beter zichtbaar en versterkt in hun rol.
  2. Nabestaanden van tot slaaf gemaakten die hun achternaam willen wijzigen kunnen dat straks gratis doen.
  3. De overheid gaat diversiteit en inclusie rijksbreed stimuleren door dit vaker mee te nemen als eis bij inkoop van personeel, diensten en goederen.
  4. Er komt een groot onderzoek naar moslimdiscriminatie en de aanpak van stagediscriminatie krijgt een extra impuls.

Baldewsingh roept het kabinet met klem op werk te maken van onder meer formele excuses voor het slavernijverleden. Hij kreeg te horen dat hiervoor nog 'financiële en bestuurlijke obstakels' zijn.

Wanneer
Lees ook:
Wanneer komt het kabinet met excuses voor het slavernijverleden?

De plannen kwamen tot stand na gesprekken met tientallen maatschappelijke organisaties en vele honderden burgers. Hiervoor organiseerde de coördinator onder andere door het hele land 22 'Townhallsessies'.

Het ging om groepsbijeenkomsten over zaken als discriminatie op de arbeidsmarkt, op de woningmarkt en in de zorg; anti-zwart-racisme en moslimdiscriminatie; en uitsluiting van LHBTIQ+-personen en van mensen met een beperking.

Deze plannen haalden het niet

Het traject leverde 'veel goede ideeën op vanuit de samenleving', staat in het persbericht van de NCDR. "Toch hebben de gewenste maatregelen niet allemaal een plek gekregen."

Drie van de punten die de coördinator graag in zijn programma had willen opnemen, kreeg hij niet langs het kabinet. Het gaat om:

  1. excuses van het kabinet voor het slavernijverleden
  2. een nationale feestdag voor de afschaffing van de slavernij
  3. het mogen dragen van een hoofddoek bij de politie.
Dit
Lees ook:
Dit is wat excuses voor het slavernijverleden betekenen

Geïnstitutionaliseerd wantrouwen

In de inleiding van het programma staat dat in Nederland sprake is van 'een groeiende vertrouwensbreuk' in de samenleving, tussen 'grote groepen burgers' en de politiek en overheid.

Deels zoekt de coördinator de verklaring in de Nederlandse wet- en regelgeving van de afgelopen jaren, die is 'gebaseerd op geïnstitutionaliseerd wantrouwen vanuit de politiek en overheid jegens de burgers'

Het wantrouwen van overheid naar burgers was afgelopen jaren soms ook 'impliciet gericht op bepaalde groepen mensen in onze samenleving', aldus Baldewsingh, verwijzend naar het toeslagenschandaal bij de Belastingdienst. De vraag die volgens hem voorligt is 'hoe de menselijke maat weer toe te passen'. "Te vaak denken we in Nederland in termen van bureaucratische processen, terwijl het bij racisme en discriminatie juist zo belangrijk is om oog te hebben voor de geleefde ervaring van mensen en de doorwerking ervan."