Ga naar de inhoud
Asielcrisis

Zaak VluchtelingenWerk tegen Rijk en COA begint: dit zijn de eisen

Asielzoekers bij het aanmeldcentrum in Ter Apel. Beeld © ANP

Vandaag diende het kort geding dat VluchtelingenWerk Nederland tegen het Rijk en het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) heeft aangespannen. De organisatie wil dat de opvang voor alle asielzoekers uiterlijk op 1 oktober weer aan de wettelijke minimumeisen voldoet. Wat houdt dat precies in?

Begin juli kondigde VluchtelingenWerk al aan naar de rechter te stappen als de opvang voor asielzoekers niet snel zou verbeteren. Er is een structureel tekort aan opvangplekken voor asielzoekers in Nederland, waardoor duizenden asielzoekers volgens VluchtelingenWerk al maanden in (crisis)noodopvanglocaties verblijven.

'Humanitaire ondergrens'

VluchtelingenWerk vindt dat die opvang door de 'humanitaire ondergrens' is gezakt en wil dus snel verbetering zien. De organisatie wil dat de crisisnoodopvanglocaties voldoen aan de wettelijke minimumnormen van de opvangrichtlijn. 

Ouders
Lees ook:
Ouders overleden baby Ter Apel willen rapport in handen krijgen

Concreet komt dat er onder meer op neer dat er toegang moet zijn tot drinkwater, douches en toiletten, nodige gezondheidszorg en onderwijs en speelvoorzieningen voor kinderen. Verder moeten er 'genoeg adequate maaltijden' en 'enige mate van privacy zijn, door een afgesloten slaapkamer voor gezinnen of groepen van maximaal zes personen'.

Gelijke behandeling 

Ook wil VluchtelingenWerk dat alle asielzoekers een gelijke behandeling krijgen. Dat de voorzieningen die Oekraïense vluchtelingen krijgen, ook voor anderen beschikbaar zijn. Tot slot wil de organisatie dat asielzoekers medisch gecheckt worden voor ze naar een noodopvang gaan, om te voorkomen dat zwangeren of ernstig zieke mensen daar terecht komen. 

VluchtelingenWerk vindt dat er in de asielopvang in Nederland voor de 'weg met de minste weerstand' wordt gekozen. "Een tent of een gymzaal met veldbedjes", zegt Martijn van der Linden van de organisatie. "Maar daar kan je mensen niet langdurig in opvangen. Er is meer nodig en dat is ook snel mogelijk."

'Meeste
Lees ook:
'Meeste gemeenten met asielzoekerscentra ervaren nauwelijks overlast'

Volgens de organisatie kan staatssecretaris Eric van der Burg van Asiel meer doen dan hij momenteel doet. "Nu beroept de staatssecretaris zich op gemeenten die niet mee willen werken", zegt Van der Linden. "Maar net zoals bij Oekraïners kan hij ook voor andere vluchtelingen een beroep doen op staatsnoodrecht. Hij kan meer gebruikmaken van hotels, vakantieparken voor asielzoekers of erkende vluchtelingen die wachten op huisvesting. En hij kan ook rijksgebouwen gebruiken, zoals leegstaande kazernes en kantoorpanden. Daar is geen instemming van de gemeente voor nodig."

VluchtelingenWerk ziet het kort geding als een 'laatste redmiddel'. "Deze crisis heeft een aanloop van jaren", zegt Van der Linden. "Het afgelopen jaar is deze crisis al meerdere malen opgelost, maar elk nieuw akkoord heeft in de praktijk niet tot een doorbraak geleid. Er komt steeds te weinig van terecht. Daarom zien we geen andere weg meer dan naar de rechter te stappen."

'Geen oplossing op korte termijn'

Het COA en het Rijk vinden dat de kwestie zich niet leent voor een kort geding. Zij vinden dat die bij een bestuursrechter thuishoort die dieper op de zaak kan ingaan.

De landsadvocaat erkende vandaag tijdens het kort geding dat het niveau van de opvang momenteel ondermaats is, 'soms veel lager dan we gewend waren en de Staat en het COA wensen'. Ze zegt dat er geen oplossing op korte termijn is, maar dat die 'slechts stap voor stap' kan worden bereikt.

De eis van VluchtelingenWerk om per direct te stoppen met de opvang van kwetsbaren in de noodopvang kan volgens het COA en de Staat niet worden toegewezen. "Dan kan het ertoe leiden dat mensen niet worden opgevangen", zei hun advocaat.

Minderjarige kinderen

Tijdens de zitting kwam VluchtelingenWerk nog met een gewijzigde eis, over het verblijf van minderjarige kinderen in het aanmeldcentrum in Ter Apel. Unicef maakte woensdag bekend dat het aantal alleenstaande minderjarige vreemdelingen daar inmiddels is toegenomen tot 250, terwijl de locatie geschikt is voor maximaal 55 alleenstaande kinderen. VluchtelingenWerk eist dat het COA de normen van de Inspecties hanteert.

De kortgedingrechter van de rechtbank in Den Haag doet uiterlijk op donderdag 6 oktober uitspraak.

Bekijk ook: Zo'n 300 mensen sliepen buiten in regen bij Ter Apel: 'Mensen zijn onderkoeld'

00:51
"Dit is waar we vanaf het begin voor gewaarschuwd hebben", zegt Monique Nagelkerke van Artsen zonder Grenzen.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore