Ga naar de inhoud
Mijn bij Surinamerivier

'Mysterie opgelost': het goud op de Gouden Koets komt uit Suriname

Beeld © MMP

Het goud dat blinkt op de Gouden Koets komt uit Suriname, blijkt uit onderzoek. Daarmee is volgens het Amsterdam Museum een mysterie opgelost.

Het omstreden koninklijke rijtuig werd de afgelopen tijd op initiatief van het museum onderzocht en de uitkomst daarvan bevestigt wat in Suriname al generaties lang wordt gezegd: het bladgoud waarmee de koets is verguld - en waar hij zijn naam aan te danken heeft - komt uit de voormalige Nederlandse kolonie. 

Archieven verloren geraakt

Na een restauratie van ruim vijf jaar was de Gouden Koets onlangs te zien in het Amsterdam Museum. In de bijbehorende tentoonstelling was ook aandacht voor de bouw van de koets. Volgens conservator Annemarie de Wildt wilden de makers destijds dat de koets het hele toenmalige Koninkrijk der Nederlanden representeerde. 

Ze maakten onder meer gebruik van leer uit Brabant, hout uit Java en ivoor uit Sumatra. Suriname leek echter niet vertegenwoordigd en dat riep vragen op, zegt de conservator. Mogelijke archieven met meer informatie hierover zijn volgens het museum verloren geraakt.

Ook
Lees meer
Ook de Gouden Koets staat ter discussie: 'Zet 'm in een museum'

Looddeeltjes door luchtverontreiniging

Het onderzoek was een flinke klus omdat het goud van de koets veel looddeeltjes bevatte door luchtverontreiniging waaraan het rijtuig in de loop der jaren was blootgesteld. Volgens Gareth Davies, hoogleraar Petrologie aan de VU die het onderzoek leidde, moesten miljarden deeltjes lood eerst worden verwijderd. Deze klus duurde vier maanden. 

Het team vergeleek vervolgens het bladgoud met door Naturalis verstrekte monsters goud uit diverse regio's in Zuid-Afrika en Suriname, die als mogelijke herkomst werden gezien. Davies zegt dat het goud van de koets het meest lijkt op dat uit een goudmijn aan de Surinamerivier.

Conservator De Wildt vindt dat aannemelijk, aangezien er in de tijd dat het rijtuig werd gemaakt, in deze omgeving veel goud werd gedolven.

  • De koets is voorlopig niet meer te zien, omdat er ophef is ontstaan over een paneel waarop slaven staan afgebeeld.
  • Het museum deed ook onderzoek naar het sentiment over en de toekomst van de koets. Daaruit kwam naar voren dat de meeste Nederlanders willen dat het rijtuig bewaard blijft en te zien is. Alleen over de manier waarop verschillen de meningen.
  • Koningin Wilhelmina kreeg de Gouden Koets bij haar inhuldiging in 1898 cadeau van de Amsterdammers. Ze nam het rijtuig in 1901 pas in gebruik bij haar huwelijk.
  • Sindsdien deed de koets dienst bij huwelijken en doopfeesten van de Oranjes en sinds 1903 op Prinsjesdag.
  • Het onderzoek werd gedaan door het Amsterdam Museum, de Vrije Universiteit Amsterdam, Netherlands Institute for Conservation+Art+Science+ en Naturalis Biodiversity Centre.

Bekijk ook - Koning in video: 'Gouden Koets pas gebruiken als Nederland daar klaar voor is'

02:18
"Het heeft geen zin om wat gebeurd is door de bril van onze tijd te veroordelen. Simpelweg historische objecten en symbolen verbannen is beslist geen oplossing."