Zondaginterview

Na drie keer leukemie proeft Chris (20) eindelijk van de vrijheid

07 augustus 2022 08:21 Aangepast: 07 augustus 2022 10:21
Beeld © RTL Nieuws

Chris Scholten is 20, maar dan 'in het lijf van een man van 80, met de streken van een jongen van 12'. Na zowat vijftien jaar van nagenoeg onafgebroken ziek zijn, chemo's en ziekenhuizen wordt zijn jarenlange vechtlust nu eindelijk beloond.

Op de gang in het huis waar Chris met zijn familie woont, hangt een foto, gemaakt door zijn stiefvader Michel. We zien de spoorbrug bij Zutphen, met de diepe roze-oranje kleuren van een prachtige zonsondergang op de achtergrond. Ze maakten de foto op een warme zomeravond in juli 2016 – de week erna zou Chris zijn eerste stamceltransplantatie ondergaan. In die zin, vertelt Michel, is het plaatje symbolisch: "De zon gaat onder en de zon komt ook weer op. Voor Chris betekende dat op dat moment afscheid nemen van zijn oude bloed, en zich voorbereiden op nieuw bloed."

Ritueel verbranden

De zon die weer opkomt, voor veel mensen is het een vanzelfsprekendheid. Voor Chris niet. Hij was nog maar een jochie van 5 toen er in 2007 bij hem voor het eerst leukemie werd vastgesteld. Er volgden twee jaren van zware behandelingen. Die leken aan te slaan, maar een half jaar later, begin 2010, bleek de kanker weer terug te zijn en begonnen ze weer van voren af aan. Pas in september 2012 vierden ze dat hij zijn laatste behandeling had gehad – na vijf lange jaren eindelijk chemovrij - door ritueel de doosjes van zijn medicijnen te verbranden.

Na vijf jaar chemo verbrandde de familie in 2012 de pillendoosjes, in de hoop dat de leukemie niet meer terug zou komen. Na vijf jaar chemo verbrandde de familie in 2012 de pillendoosjes, in de hoop dat de leukemie niet meer terug zou komen.

Maar dat bleek voorbarig: in 2016 was het wéér bal.

"Voorheen durfden ze geen stamceltherapie te proberen omdat mijn longen te zwak waren", legt Chris in lekentaal uit. "Maar nu zat er niks anders op." Ook nu bleef hem werkelijk niks bespaard: zijn nieuwe bloed stootte – wederom in lekentaal – zijn organen af.

Een klein jaar later volgden noodgedwongen nieuwe stamcellen. "Ze noemen me ook wel Koning Complicatie", zegt Chris droogjes. Noem het op en hij heeft het gehad, van het RS-virus tot diabetes, van ontstoken heupgewrichten tot een perforatie in zijn oog. Er waren momenten bij dat hij liever dood had willen gaan. Toen hij zijn zicht dreigde te verliezen bijvoorbeeld, spraken hij en zijn moeder Nichole open over de keuze voor euthanasie. Maar ook toen herstelde hij op vrij miraculeuze wijze.

Kop omhoog

Want dat is de andere kant van de medaille: Chris is niet alleen Koning Complicatie, maar ook Koning Terugvechten. De dokters snappen er maar weinig van, maar hij krabbelt toch ook steeds weer op. Hij vindt het leuk om iedereen versteld te doen staan en zijn artsen een beetje door de mangel te halen: "Ik ben een levend proefkonijn. De wetenschap kan heel veel van mij leren."

Chris houdt de moed erin tijdens een van zijn vele verblijven in het ziekenhuis. Chris houdt de moed erin tijdens een van zijn vele verblijven in het ziekenhuis.

Die constante eb en vloed van narigheid en opluchting heeft hem veerkrachtig gemaakt. "Of noem het gewoon maar eigenwijs." Zelfs op de donkerste momenten weigert hij zich te laten overrompelen. Hij somt zijn mantra's op: "Niet in het negatieve blijven hangen. Blijven lachen. Kop omhoog. En altijd vooruit blijven kijken."

Hoewel, vooruitkijken… Niet te ver natuurlijk: zijn verhaal, en ook dat van zijn familie, hangt aan elkaar van schakelen en improviseren. Wat vandaag nog goed gaat, kan morgen weer een probleem zijn, en andersom. Maar al met al zijn er door de jaren heen genoeg vriendjes uit het ziekenhuis geweest die het niet overleefd hebben. En Chris is er nog.

Chris en zijn vader Hippe. Chris en zijn vader Hippe.

Dat maakt relativeren makkelijk. Hij heeft op meerdere manieren ook heel veel geluk gehad, vindt hij. "In de eerste plaats omdat ik het zo jong gekregen heb. Heel veel naars uit die eerste jaren kan ik me niet eens meer herinneren. En ik heb geen vergelijkingsmateriaal: ik weet niet meer hoe het is om níet ziek te zijn."

Een tweede thuis

Nog zo'n meevaller: zijn familie. Hij woont samen met zijn moeder, stiefvader, twee jongere broers Nick en Mike, drie katten en hulphond Colbey. Zijn vader en diens vriendin ziet hij regelmatig. "Ik heb er nooit alleen voorgestaan." Zijn familie heeft alles met hem doorleefd, altijd tussen hoop en vrees. De slapeloze nachten, de onvoorziene ritjes in de ambulance, de wekenlange verblijven in het ziekenhuis. Op de dag dat Nichole en Michel trouwden, waren ze 's middags in het ziekenhuis om Chris te begeleiden bij weer een behandeling. En toen zijn moeder in 2010 beviel van jongste zoon Mike, lag haar oudste zoon Chris in hetzelfde ziekenhuis aan de chemo.

's Ochtends trouwen, 's middags naar het ziekenhuis: Nichole en Michel gingen van het gemeentehuis direct door naar Chris. 's Ochtends trouwen, 's middags naar het ziekenhuis: Nichole en Michel gingen van het gemeentehuis direct door naar Chris.

En ze waren er ook bij voor alle leuke momenten, want die waren er genoeg. Zelfs in het ziekenhuis, want met verpleegkundigen blijk je goed lol te kunnen trappen: "Ik heb weleens een watergevecht in de kamer gehouden." De artsen en verpleegkundigen, ze kwamen steeds weer dezelfde mensen tegen. Het ziekenhuis werd een tweede thuis, voor het hele gezin. 

Ze hebben allemaal een lekker duister gevoel voor humor met elkaar gemeen. "Er valt met mij best wat te lachen", zegt Chris, iets wat zijn stiefvader beaamt: "Weet je nog dat die vrouw kwam collecteren voor astma/COPD en zei dat het doodsoorzaak nummer 2 was in Nederland? Chris was nog een klein ventje, hij wandelde op z’n gemak naar de deur, met z'n sonde en z’n kale, bolle prednison-hoofdje en zei: 'Hallo, ik heb kanker'. Die vrouw viel compleet stil, maar wij moesten erna allemaal heel hard lachen."

Of die keer dat hij zijn broertje Nick pestte, omdat die bang was voor de kapper. Ze stonden in de lift in het ziekenhuis. "Ik hoef lekker niet naar de kapper, want mijn haren vallen vanzelf wel uit", vertrouwde Chris het liftgezelschap toe.

De jonge Chris samen met zijn broertje Nick. De jonge Chris samen met zijn broertje Nick.

Niet bang voor de dood

"Je moet het leven vieren. Jezelf belonen voor een goede afloop", vindt Chris. En dus was er het hart-onder-de-riem-feestje voordat hij nieuwe stamcellen zou krijgen. De vele etentjes als er weer eens iets wél goed was gegaan. En, het allermooiste, de week in Villa Pardoes met het hele gezin. "Dat was echt een hoogtepunt. We konden naar de bios, Beekse Bergen, de Efteling, er was bingo, en we hebben zelf brood gebakken." Het zijn dat soort momenten die maken dat Chris een verrassend antwoord heeft op de vraag of hij bang is om dood te gaan: "Nee. Als je kijkt naar wat ik heb, en wat ik ervan heb kunnen maken, heb ik echt een leuk leven gehad."

Maar hoe vaak hij de dood ook in de ogen keek, nu is dat gelukkig even niet aan de orde. Sterker nog, het gaat het afgelopen jaar eindelijk weer goed. Relatief, dat wel. Zijn slokdarm is een dingetje, eten gaat soms moeilijk. Eind deze maand moet er naar zijn knie worden gekeken, want daar zakt hij steeds doorheen. De thuiszorg komt drie keer per dag langs om hem zijn medicijnen te geven. Maar na bijna vijftien jaar van nagenoeg onafgebroken ziek zijn, is dat maar klein grut.

Chris fotografeert samen met clubfotograaf Henny Meyerink een wedstrijd van Go Ahead Eagles. Chris fotografeert samen met clubfotograaf Henny Meyerink een wedstrijd van Go Ahead Eagles.

Want kijk naar wat er allemaal goed gaat: Chris heeft dit voorjaar z’n rijbewijs gehaald, en gaat er regelmatig in z'n eigen auto op uit. "Ik ben tegenwoordig best wel weinig thuis", lacht hij. Hij gaat zelf naar de fysio of een visje eten in de stad, of gamet thuis met vrienden over de hele wereld. En hij pakt wanneer hij kan de camera op: Michel leerde hem fotograferen. Van zijn vader Hippe kreeg hij de liefde voor voetbalclub Go Ahead Eagles mee, dus daar zat hij vorige week naast clubfotograaf Henny Meyerink langs de lijn plaatjes te schieten. Ook 'kowet' en hun supporters hebben hem altijd gesteund.

Wat hem zo aanspreekt in fotografie? "Al die details die je normaal niet ziet. Sporters die gekke bekken trekken bijvoorbeeld. Of bij die zonsondergang: je ziet er van alles in wat je normaal gesproken nooit voor mogelijk had gehouden." Bijvoorbeeld dat de zon ook gewoon weer opkomt.

De zonsondergang bij Zutphen. De zonsondergang bij Zutphen.

Zondaginterview

Elke zondag publiceren we een interview in tekst en foto's van iemand die iets bijzonders doet of heeft meegemaakt. Dat kan een ingrijpende gebeurtenis zijn waar hij of zij bewonderenswaardig mee omgaat. De zondaginterviews hebben gemeen dat het verhaal van grote invloed is op het leven van de geïnterviewde.

Ben of ken jij iemand die geschikt zou zijn voor een zondaginterview? Laat het ons weten via dit mailadres: zondaginterview@rtl.nl

Lees hier de eerdere zondaginterviews.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore