Onvrede over overheid

Op Telegram weten ontevreden burgers en boeren elkaar te vinden

01 juli 2022 20:26 Aangepast: 01 juli 2022 23:52

Ontevreden burgers vinden aansluiting bij de boerenprotesten. Het zijn mensen die geen vertrouwen (meer) hebben in premier Mark Rutte en boos zijn op regeringspartijen VVD en D66. Ze vinden elkaar online, bijvoorbeeld op chatdienst Telegram. In kanalen die zijn bedoeld voor boerenacties uiten ze hun ongenoegen.

"Rutte is mijn leider niet, dat is hij ook nooit geweest", zegt Clint van Hove. Hij is zelf geen boer, maar op Telegram roept hij iedereen op om maandag 4 juli tijdens geplande boerenprotesten ook een distributiecentrum te blokkeren of een spandoek bij een viaduct te hangen. "Ook alleen of met z'n tweeën kun je demonstreren. In principe heb je niemand nodig."

Zijn vertrouwen in de politiek is laag. De kabinetten-Rutte hebben 'fout op fout gestapeld' en het bestuur van Nederland onder hem 'is gewoon gefaald'. Kijk maar naar de woningcrisis, de toeslagenaffaire en het gebrekkige coronabeleid, zegt Van Hove. "Daarom sluit ik me aan bij de boerenprotesten: de regering blijft fouten maken."

Wat is Telegram?

  • Telegram is een platform waar mensen een-op-een of in groepen met elkaar kunnen chatten. Mensen registreren zich met een telefoonnummer, maar hoeven hun identiteit niet kenbaar te maken.
  • Het is relatief eenvoudig om op Telegram te zoeken naar kanalen over verschillende onderwerpen, zoals de boerenprotesten. Deze kanalen kunnen uitgroeien tot duizenden of tienduizenden leden. Dat maakt het eenvoudiger om een groot bereik te krijgen dan bijvoorbeeld WhatsApp: daar kunnen aan een groep maximaal enkele honderden mensen deelnemen.
  • Beheerders van kanalen kunnen instellen of iedereen of alleen zijzelf berichten kunnen plaatsen. Daarnaast kunnen mensen afgeschermde groepen maken. Die zijn niet openbaar: je kunt daar alleen meelezen als je lid bent.

Ook Michel Reijinga grijpt de boerenprotesten aan om zijn onvrede over Rutte te uiten. Hij kreeg landelijke bekendheid door tijdens de coronacrisis in Amsterdam te protesteren door 'kopjes koffie te drinken'.

Coronawappie

"Ik ben toen door de pers gebombardeerd tot coronawappie", zegt hij. "Terwijl ik tegen het wanbeleid van twaalf jaar Rutte strijd. Vorig jaar was dat de buitenproportionele coronamaatregelen. Nu is het stikstof, dus het zou me niets verbazen als ik word uitgeroepen tot stikstofwappie. Als volgende week de toeslagenaffaire weer aandacht krijgt, duik ik daar ook op. Het zijn allemaal problemen gecreëerd door het kabinet-Rutte."

Op Telegram weten boze boeren en burgers Reijinga te vinden. Zijn kanaal rond de boerenprotesten kent ruim 13.700 leden. Het is daarmee een van de grotere groepen waar mensen foto's, video's en nieuws over de boerenprotesten kunnen vinden. Ook op straat is hij prominent aanwezig. Dinsdag hielp hij de boer uit onderstaande video, die twee koeien had meegenomen naar Den Haag.

Telegram is voor Reijinga een van de belangrijkste kanalen, omdat hij daarmee ook één op één in contact kan staan met andere ontevreden mensen. Zijn Facebook-pagina heeft 53.000 volgers, maar krijgt weinig bereik: Reijinga vermoedt dat Facebook zijn berichten kunstmatig laag houdt. "Twitter vind ik bijna een ordinaire scheldpartij en voor Instagram ben ik denk ik toch te oud", zegt hij over andere sociale media.

Meer dan alleen de boeren

Dat mensen zoals Van Hove en Reijinga aansluiting vinden bij de boerenprotesten, vindt Rutger van Lier van Farmers Defence Force (FDF) logisch.

"Als je uitzoomt, zie je dat het niet alleen over de boeren gaat, maar over het wanbeleid van de overheid", meent hij. "Het gaat over Groningen, over regeltjes voor mkb'ers die daar helemaal gek van worden, over de toeslagenaffaire. De regeltjes zijn gebaseerd op theorie, maar je ziet dat de praktijk niet werkt. Het logische boerenverstand geldt niet meer en daar wordt iedereen helemaal gek van."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Blokkades en tractoren maandag niet getolereerd bij Schiphol: 'Direct ingrijpen'

Uit onderzoek van de Universiteit Utrecht bleek eerder al dat verschillende anti-overheidsgroepen elkaar tijdens de coronacrisis online weten te vinden. "Dit is vooral terug te zien bij de actiegroepen omtrent boerenprotesten en anticoronamaatregelen", schreven de onderzoekers.

Ook fysiek bijeen

Er waren niet alleen boeren dinsdag in Den Haag. Bij de Tweede Kamer stonden ook veel andere mensen die zich tegen de overheid keren.

"Je zag dat het een mix was geworden van allerlei mensen die op hun eigen manier ageerden tegen het kabinet wat er nu zit", zei politiek verslaggever Floor Bremer aan tafel bij talkshow Humberto. "Daarom vroegen Kamerleden in het debat met Rutte ook: 'Hoe gaat u de leiding nemen, want dit is tegen úw kabinet gericht."

Dat de boeren en niet-boeren zich online mengen, zorgt in die Telegram-kanalen soms voor schuring. "Lijkt meer op een theekrans hier", schrijft 'Johnny' vandaag in een kanaal dat bedoeld is om boerenacties te delen, maar waar het gaat over satanisten binnen het koningshuis. Hij roept op om acties te delen in plaats van steeds hetzelfde 'toetsenbordgeouwehoer'.

Kanalen soms te groot

Het kanaal van Reijinga is zo ingesteld dat alleen hij nieuwe berichten kan plaatsen. Leden kunnen reageren door een emoji achter te laten: duimpjes-omhoog en hartjes komen in tientallen voorbij. Wie iets wil zeggen, zal Reijinga een privébericht moeten sturen.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Blokkades en tractoren maandag niet getolereerd bij Schiphol: 'Direct ingrijpen'

Andere beheerders hanteren dezelfde tactiek. Het kanaal Boeren in Opstand (6.800 leden) staat sinds woensdagavond 'even uit om ruis te voorkomen'. Die ochtend publiceerde de Volkskrant over oorlogszuchtige taal die in het kanaal werd gedeeld. Sindsdien is de groep in omvang verdrievoudigd. Leden kunnen nu niet meer praten; alleen de beheerder deelt nu updates.

Opruiiende berichten in Telegram-kanaal Boeren in Opstand Opruiiende berichten in Telegram-kanaal Boeren in Opstand

 "Dat zie je als je een Telegram-kanaal openzet met te veel mensen erin", zegt Van Lier van FDF. "Het wordt een soort babbelbox. Ga jij driehonderd berichten teruglezen als je even niet hebt gekeken? Zo lees je niet meer de belangrijke berichten die worden gedeeld."

Hoewel boeren en burgers op Telegram anoniem kunnen zijn, betekent dat niet dat zij alles straffeloos kunnen zeggen. Een boerenzoon die op Telegram opriep om Schiphol plat te leggen, kreeg tijdens een supersnelrechtzitting een taakstraf van 120 uur.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Taakstraf voor boer die opriep tot platleggen Schiphol

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore