Mag je langs de file?

Boerenfiles kosten niet alleen tijd: 'Zo'n 200 euro per uur per vrachtwagen'

27 juni 2022 13:32 Aangepast: 27 juni 2022 14:50
In 2019 blokkeerden de boeren ook sommige snelwegen. Dit was bij De Lutte. Beeld © ANP

Sta je weer in de file achter boerentrekkers? Misschien vind jij het niet erg omdat je de boeren steunt, of je baalt er juist wel van omdat het ervoor zorgt dat jij weer later op je plaats van bestemming bent. Hoe dan ook, onderaan de streep is één ding zeker: het kost geld. En flink wat ook.

Voor mensen die later op werk of later thuiskomen vallen de kosten nog wel mee, zegt econoom Henry Steenbergen van Rabobank. "Voor die mensen is het storend, maar daar zien we economisch geen effecten van."

Sector met lage marges

Hoe anders is het voor transport en vervoer. Een vrachtwagen die uren in de file staat, is uiteraard een stuk minder effectief dan eentje die lekker door kan jakkeren. Er worden minder ritten gemaakt en ze duren langer. Steenbergen weet hoeveel een stilstaande vrachtwagen ongeveer kost: "200 euro per uur." Voor het bedrijfsleven gaat het om een schadepost van 30.000 tot 40.000 euro per uur. 

Steenbergen komt aan 200 euro door de huur van een vrachtwagen, de chauffeur, de brandstof, de afschrijving en gederfde omzet bij elkaar op te tellen. Daarnaast kunnen er gevolgen zijn voor de bedrijfsvoering van ondernemingen.

Miniatuurvoorbeeld
Volg hier ons liveblog:

Boerenprotesten in volle gang, snelwegen geblokkeerd met hooibalen

"Stel dat er 10.000 vrachtwagens in de file staan, en dat kan maar zo", zegt hij. Dat tikt aan. "Het is al een sector met lage marges, ze kunnen niet heel veel hebben. Dit kun je niet al te vaak doen."

1,4 miljard

Jaarlijks kosten files zo bakken met geld. In 2019 - voor de coronacrisis - een slordige 1,4 miljard. Dat is te lezen in de economische wegwijzer, uitgebracht door belangenorganisatie Transport en Logistiek Nederland (TLN) en ondernemersvereniging Evofenedex. Die kosten zitten in het verlies van reistijd, omrijden en onbetrouwbare reistijden en indirecte kosten. Die laatste zijn bijvoorbeeld de inzet van extra voertuigen, extra inspanningen planningsafdelingen en vertragingen in het productieproces van bedrijven.

Deze knelpunten kostten het bedrijfsleven veel geld in 2019. Deze knelpunten kostten het bedrijfsleven veel geld in 2019.

Uiteraard reden er ook een boel vrachtwagens stapvoets achter de trekkers aan. "Voor het vrachtvervoer is er geen alternatief", zegt econoom Steenbergen. "Je kunt de spullen niet zomaar op de trein laden."

Grote file op A67

Het punt met deze boerenacties is ook dat je maar heel weinig mensen nodig hebt om grote chaos te veroorzaken. Neem de file vandaag op de A67 in Liessel, een paar files zorgen er zo voor dat er geen auto meer door kon: 

"Dat is precies het nadeel van dit dichtbevolkte land", zegt Steenbergen. Het loopt snel helemaal vast. "Zet een paar tractoren neer bij knooppunt Hoevelaken en het is allemaal zo verstopt. Dat heb je met een paar mensen geregeld."

Mag je over de vluchtstrook?

Naast de kosten van de transportsector zijn er natuurlijk ook mensen die belangrijke afspraken missen, naar het ziekenhuis rijden voor een bevalling, of op weg zijn naar een begrafenis. Wat zijn je opties?

Rijkswaterstaat zegt dat mensen in een file niet 'zelfstandig de keuze mogen maken om via de vluchtstrook langs de file te rijden'. Dat is gevaarlijk, want er kan zomaar een ander voertuig staan. Rijkswaterstaat: "Helaas was het vorige week ook best vaak zo dat niet alleen de rijbanen geblokkeerd waren maar ook de vluchtstrook."

Rij je toch over de vluchtstrook zonder dat er een noodsituatie is, dan kost je dat 410 euro als je een boete krijgt.

Maar wat zijn dan wel je opties? "Politie is de enige partij die mensen uit de file mag halen en met zwaailicht en sirene langs de file af laat rijden", zegt Rijkswaterstaat. "Zij begeleiden dan deze auto. Naast bevallingen kun je denken aan bijvoorbeeld mensen die op weg zijn naar een afscheid of dat men nog een keer bij iemand mag kijken die ernstig ziek is."

Rijkswaterstaat zegt in zulke gevallen te proberen de politie in te schakelen om mensen weg te leiden.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore