Online handel

Gepersonaliseerde granaten voor Oekraïne te koop: 'Wraak voor MH17'

22 juni 2022 15:57 Aangepast: 23 juni 2022 11:55
De foto met de MH17-boodschap die rondging op sociale media.

Een Oekraïense tank met je naam erop of een bom met een 'speciale boodschap' voor de Russen. Het is een van de creatieve manieren waarop Oekraïners geld proberen in te zamelen om hun soldaten te steunen. De meeste projectielen hebben een boodschap in het Engels, maar onlangs ging er ook een foto van een raket met een Nederlandse boodschap rond op sociale media: 'Wraak voor MH17'.

Voor een geldbedrag variërend van 10 tot 300 euro kun je al een tekst op een bom laten zetten. Via het online forum Reddit kreeg het fenomeen de meeste bekendheid. Het principe is simpel: je betaalt via Paypal of bijvoorbeeld met Bitcoin, stuurt je tekst in en iemand in Oekraïne zorgt dat jouw tekst op een tank of raket terechtkomt. Als bewijs krijg je een foto toegestuurd.

Op sociale media zijn verschillende Oekraïners te vinden die de opmerkelijke 'dienst' aanbieden. Zo maakt het Telegram-kanaal Combat Footage er actief reclame mee: "Soldaten zullen met onuitwisbare marker jouw tekst op de hele zijkant van 203 mm artilleriegranaat schrijven, en daarna afvuren op de Russen."

Het kanaal doet ook een aantal suggesties voor een tekst: 'Wens iemand een goede verjaardag, vraag je vriendin ten huwelijk of doe de groeten aan Poetins moeder.' Een ander account genaamd Leninfall moest zelfs zijn actie stoppen 'vanwege groot succes en tekort aan materieel om op te schrijven'.

Tussen al die foto's van beschreven projectielen dook vorige maand opeens een foto op met een Nederlandse tekst op: 'Wraak voor MH17', stond er op de grijze granaat gekrabbeld.

MH17 verwijst naar de Malaysia Airlines vlucht die in 2014 werd neergeschoten door pro-Russische separatisten uit luchtruim boven de Donbas. Daarbij kwamen 298 mensen om het leven, waaronder 193 Nederlanders.

De afbeelding was niet alleen te vinden op reguliere accounts, maar ook op verschillende pro-Russische sociale mediakanalen. Volgens de accounts ging het om munitie die door Nederland naar Oekraïne was gestuurd, met de MH17-boodschap erop. Ook Nederlandse websites die nepnieuws verspreiden namen de claim over.

Pro-Russische propaganda

Journalist Lotte Lambrecht van het Belgische politieke weekblad Knack kwam de foto ook tegen en besloot er onderzoek naar te doen. "De foto werd heel vaak gekoppeld aan de Nederlandse wapenleveringen aan Oekraïne", vertelt Lambrecht aan RTL Nieuws.

"De eerste zaak was om te onderzoeken of de foto echt was", zegt de journalist. En dat is hij. Ergens in Oekraïne heeft echt een projectiel met 'Wraak voor MH17' erop gelegen. "Uit een beeldanalyse bleek al snel dat de foto niet was getrukeerd."

Er is ook geen uit Nederland afkomstige munitie op de foto te zien, zegt Lambrecht. "Een wapenexpert vertelde ons dat op de foto OF45 152mm projectielen staan. Dat is geen NAVO- maar Sovjet-munitie. Het Oekraïense leger heeft duizenden van dit soort Sovjetprojectielen."

Meer projectielen met boodschap

Van welk sociale media-account de foto met de MH17-boodschap op een projectiel precies komt, kon Lambrecht niet achterhalen. Wel zijn online vergelijkbare foto's te vinden met gepersonaliseerde projectielen, die op dezelfde plek in het gras lijken te liggen als die met de Nederlandse boodschap.

Bijvoorbeeld een raket met 'Voor Katyn 1940' in het Pools erop geschreven, verwijzend naar een executie van Poolse soldaten door Sovjetmilitairen in 1940:

Het projectiel met het Poolse bericht is onder meer gedeeld op een Reddit-forum. Een van de forumleden daar is de Oekraïense verkoper van deze gepersonaliseerde raketten. Dat iemand, mogelijk uit Nederland, heeft betaald om de boodschap 'Wraak voor MH17' op een raket in Oekraïne te krijgen, is daarom volgens Lambrecht aannemelijk.

Overigens is het beschrijven van munitie niet nieuw, schreef Knack. In de hele geschiedenis van oorlogsvoering zijn teksten gericht aan de vijand op projectielen geschreven.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore