4 vragen en antwoorden

Vrees voor overlast bij boerenprotest Stroe: wat gaat er precies gebeuren?

22 juni 2022 06:00 Aangepast: 22 juni 2022 06:46
Een boerenprotest op het Malieveld in 2019. Beeld © ANP

Nederlandse boeren protesteren vandaag tegen de stikstofplannen van het kabinet. Dat zou in eerste instantie gebeuren in Den Haag, maar is verplaatst naar het dorpje Stroe in de gemeente Barneveld. De gemeente acht de kans groot dat de wegen in het midden van het land daardoor volledig dicht komen te zitten. Vier vragen en antwoorden over het protest.

1. Waarom protesteren de boeren (opnieuw)?

In Nederland moet de stikstofuitstoot, voor een aanzienlijk deel veroorzaakt door de landbouw, significant omlaag om natuurgebieden de kans te geven te herstellen.

De boeren zijn boos over het plan dat minister Christianne van der Wal (Natuur en Stikstof) deze maand daarvoor bekendmaakte. Het plan schrijft voor dat de stikstofuitstoot in de Gelderse Vallei, Noord-Brabant en Limburg met meer dan de helft wordt teruggebracht. Vooral voor boeren zal dat enorme gevolgen hebben: de veestapel zal flink moeten krimpen, mogelijk wel met een derde. 

Het halveren van de stikstofuitstoot zal in gebieden tot grote veranderingen leiden. Op dit kaartje zie je waar hoeveel stikstof bespaard moet worden. Het halveren van de stikstofuitstoot zal in gebieden tot grote veranderingen leiden. Op dit kaartje zie je waar hoeveel stikstof bespaard moet worden.
Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

'Inkrimpen veestapel zorgt voor lege schappen' – en drie andere beweringen gecheckt

2. Wat willen ze precies?

Al voordat de nieuwe stikstofplannen bekend werden gemaakt door het kabinet, hadden de boeren het protest al aangekondigd. Het plan was om naar Den Haag te komen om met de betrokken ministers te praten over plannen die wél draagvlak hebben onder de boeren.

Heel kort gezegd schetst minister Staghouwer van Landbouw vijf opties voor boeren van de toekomst:

  1. Technisch innoveren: meer inzetten op schone stallen 
  2. Extensievere landbouw: dus minder megastallen, meer ruimte per dier en meer kringlooplandbouw
  3. Een omschakeling naar andere producten of diensten: een camping op de boerderij met minder dieren, of kiezen voor een andere teelt
  4. Verhuizen
  5. (Vrijwillig) stoppen

Duizenden boerengezinnen zijn hierdoor bang voor en onzeker over de toekomst, vertelde boer Wim aan RTL Nieuws. Hij ging daarom met een groepje collega's zover om minister Van der Wal thuis op te zoeken.  

Vorige week trokken boeren de aandacht op de snelweg met een pop met boerenkiel aan een strop. Vorige week trokken boeren de aandacht op de snelweg met een pop met boerenkiel aan een strop.

Het protest moet 'positief' worden, zegt de organisatie. Onder meer Agractie, LTO Nederland en Farmers Defence Force (FDF) zijn bij de protestactie betrokken. Het moet gaan over de alternatieve plannen die de boeren hebben om het stikstofprobleem op te lossen en waar volgens hen te weinig naar geluisterd is. Op hun vorige acties kregen de boeren veel kritiek. De minister thuis opzoeken en een pop aan een strop hangen boven de snelweg, werd als intimiderend en gevaarlijk beschouwd.

3. Waar demonstreren ze?

De manifestatie begint om 12.00 uur op het terrein van een melkveehouder aan de Heetkamperweg in Stroe. Het dorp in de Gelderse Vallei is gekozen vanwege z'n centrale ligging en omdat in dat gebied de stikstofuitstoot fors moet worden teruggebracht.

Volgens de initiatiefnemers komen er 20.000 deelnemers naar de manifestatie. De gemeente Barneveld, waar Stroe bij hoort, gaf toestemming voor het protest, met de waarschuwing dat de lokale wegen mogelijk niet toegerust zijn op zo'n grote toestroom van mensen.

Boeren die willen komen is volgens de organisatoren nadrukkelijk gevraagd om er een 'vreedzame dag' van te maken met respect voor regels en voorschriften.

Het programma met sprekers duurt tot 14.30 uur. Sprekers zijn onder anderen Tweede Kamerlid Caroline van der Plas van de BoerBurgerBeweging (BBB), burgemeester René Verhulst van Ede (CDA) en Zeeuws Statenlid Bertie Steur, ook voormalig deelnemer van Boer zoekt Vrouw. 

4. Zorgt het voor overlast op de weg?

Boeren uit heel het land komen naar Stroe, van wie veel met tractoren. Ze verzamelen 's ochtends op diverse plaatsen in het land om vervolgens samen naar de Gelderse Vallei te rijden. De organisatie wil niet dat boeren op trekkers over de snelwegen gaan rijden, wat overigens ook formeel verboden is.

De gemeente Barneveld acht de kans groot dat de wegen in het midden van het land daardoor volledig dicht komen te zitten. Barneveld raadt eigen inwoners en bedrijven aan om thuis te blijven, tenzij het strikt noodzakelijk is om de weg op te gaan. Het Aeres MBO in Barneveld heeft al het besluit genomen om alle lessen en examens te laten vervallen.

De ANWB roept reizigers die in de buurt van het protest moeten zijn op om indien mogelijk hun reis uit te stellen. Een medewerker van de verkeersinformatiedienst: "Bij knooppunt Hoevelaken is het altijd al druk, maar nu naar verwachting helemaal. Het hele gedeelte daaromheen, de A1 en A28 bij Amersfoort, de A30 en de A12, daar zal het ook druk zijn. De boeren zullen waarschijnlijk ook veel via N-wegen reizen, maar het is lastig te voorspellen welke daarvan druk worden." 

Bekijk ook: Bioboer Tineke raakt door stikstofcrisis misschien boerderij kwijt: 'Onbegrijpelijk'

Al dertig jaar runt Tineke een biologisch-dynamische boerderij. Ondanks dat zij milieubewust boert, kan ook zij door het stikstofbesluit haar bedrijf kwijtraken.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore