Misschien toch Groningen?

Kolencentrales opschakelen om gasvoorraad te vullen: 6 vragen

20 juni 2022 16:28 Aangepast: 20 juni 2022 18:34
Archieffoto. Beeld © ANP

Het kabinet laat de kolencentrales op vol vermogen draaien om te voorkomen dat huishoudens in de kou komen te zitten deze winter. Het kabinet had weinig andere keuzes, zeggen twee energiedeskundigen tegen RTL Nieuws.

Zes vragen antwoorden over de gasvoorraad:

1. Wat is het probleem?

De gasprijs, het zal je niet verbazen. Op dit moment is de prijs van gas al vijf keer zo hoog als voor de oorlog in Oekraïne, en het wordt waarschijnlijk nog hoger, verwachten econoom Gerben Hieminga van ING en energiedeskundige Lucia van Geuns van het Haagse centrum voor Strategische Studies. 

En dat die prijs steeds hoger wordt, is een nog groter probleem, want de gasvoorraad voor de winter is niet groot genoeg. Op een later moment bijkopen zou betekenen dat we de hoofdprijs moeten betalen. 

De gasprijs loopt de afgelopen dagen weer flink op. De gasprijs loopt de afgelopen dagen weer flink op.

2. Hoe zit het dan met die gasvoorraad?

De gasvoorraden in Nederland zijn nu voor 47 procent gevuld, vertelt Hieminga. "Dat is gemiddeld voor de tijd van het jaar." Maar gemiddeld is in dit bijzondere jaar niet genoeg. Normaal kunnen we de gasvoorraad aanvullen uit Rusland. Ook komt doorgaans vloeibaar gas uit de Verenigde Staten en Azië. "Maar de vraag is hoe ver we nog komen."

Want de komende tijd zal het steeds lastiger worden om gas te kopen. Volgens Van Geuns komt er steeds minder gas op de markt, en dat betekent dat de prijs steeds hoger wordt. "De partij die het meest betaalt, krijgt het gas. De vraag is of de halvering naar Duitsland de laatste zet van Poetin is, of dat er nog meer beperkingen aankomen."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Energie duurder, maar gok je op variabel of kies je voor zekerheid?

3. Zijn er geen alternatieven om aan gas te komen?

Van Geuns legt uit dat het probleem is dat niet alleen Nederland met een gastekort zit: "Commerciële partijen zijn verantwoordelijk voor het vullen van de voorraden, maar die krijgen het steeds moeilijker om gas aan te kopen. Lange termijncontracten worden stopgezet en gas moet worden gekocht op de zogenoemde spotmarkt, waar de prijzen elk uur anders kunnen zijn. Daar gaat de prijs flink omhoog."

De zogenoemde Nordstream 1 richting Duitsland is niet de enige gasleiding waar minder gas doorheen vloeit. Ook het gas uit de Turkstream pijpleiding waar het zuiden van Europa van afhankelijk is, wordt afgebouwd.

Nederland kocht de laatste tijd veel vloeibaar gas (LNG) uit de VS. Een goed alternatief nu Rusland geen betrouwbare partner meer is. Hieminga: "Maar een belangrijke terminal voor het vloeibare gas in de VS stond onlangs in brand. Er kan dus ook minder LNG naar Europa stromen, Die combinatie van minder Russisch gas en een krappere LNG markt is echt wel zorgelijk."

Meer weten over vloeibaar gas en het verschil met het Russische gas? Kijk dan onderstaande video:

4. En nu dan? 

"Het wordt duurder en moeilijker", zegt Van Geuns. Hieminga legt uit dat er eigenlijk maar één keuze is als we de voorraden willen vullen én ons huidige verbruik op hetzelfde niveau willen houden: kolencentrales meer laten produceren.

Die centrales mochten altijd op maximaal 35 procent van hun capaciteit functioneren, maar het kabinet stapt daar nu vanaf. Hoeveel extra de centrales precies zullen gaan produceren is nog niet duidelijk.

Wat uiteraard ook zou helpen is om efficiënter om te gaan met de energie. Voor de industrie betekent dat minder of anders produceren, voor mensen thuis bijvoorbeeld korter douchen en minder stoken. Hoe minder we verbruiken, hoe meer er uiteindelijk in de voorraad voor de winter gestopt kan worden.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Energieprijs torenhoog, en dat blijft nog een tijd zo: 'Ik heb angst voor de toekomst'

5. Wat als het niet lukt om de voorraad te vullen?

"Fingers crossed", zegt Hieminga. En dan heeft hij het over de temperatuur in de winter. Want als we een milde winter krijgen, dan hebben we minder gas nodig om onze voeten warm te houden. "Als we straks kunnen schaatsen in de winter is dat slecht nieuws voor de voorraden."

Áls het koud wordt, dan is de kans groot dat de prijs nog verder oploopt dan nu al het geval is. In het uiterste geval komen zelfs de leveringen in gevaar. Raadzaam is het dus in ieder geval om de verwarming niet elke dag te laten loeien. Hieminga: "Het lijkt een dure én koude winter in huis te worden."

6. En, ehm, toch nog even: gas uit Groningen?

De politiek lijkt er alles aan gelegen om niet meer gas te pompen uit de gasvelden uit het noorden. Want we weten: meer boren, betekent meer aardbevingen.

Van Geuns ziet ook het niet de eerste keus is van Den Haag. "Het gaat over opschakelen van kolencentrales, over het efficiënter inrichten van industrie of zelfs het afschakelen ervan." Maar kunnen we straks wel zonder het Groningse gas?

Hieminga stelt dat het moment toch wel is aangekomen om het onderwerp Groningen op tafel te leggen. "In het huidige energiesysteem wordt het steeds moeilijker om daar niet naar te kijken. Als Duitsland en Italië zonder gas komen te zitten, mogen ze namelijk ook een beroep op ons doen om extra gas te leveren en de pijn te delen."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore