Onhygiënisch en onveilig

Inspecties slaan alarm: situatie kinderen in azc's schrijnend

20 juni 2022 06:31 Aangepast: 20 juni 2022 08:12
Opvang in Ter Apel. Beeld © ANP

De overheid zorgt niet goed genoeg voor kinderen en jongeren in de asielopvang. Minderjarigen krijgen daardoor te maken met stress of zelfs geweld, en hebben onvoldoende toegang tot zorg en onderwijs.

Dat concluderen de Inspectie Justitie en Veiligheid en de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd. Ze roepen de staatssecretaris van Asiel Eric van der Burg in een brandbrief op om in te grijpen. Of de extra maatregelen die hij vrijdag heeft aangekondigd gaan helpen, moeten ze nog bezien.

'In staat van crisis'

Door de grote druk op de opvang, kunnen de medewerkers minder goede opvang en begeleiding leveren dan eigenlijk zou moeten. Ondanks waarschuwingen van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers, twee maanden geleden, is er weinig verbeterd.

De opvang verkeert volgens de inspecteurs 'in een staat van crisis', en blijft alleen nog draaien dankzij de 'enorme inspanningen en bevlogenheid' van de medewerkers.

Bekijk ook: Situatie azc in Ter Apel onhoudbaar

Dagelijks moeten er in Ter Apel mensen op stoelen slapen. RTL Nieuws kreeg een uniek inkijkje bij het asielzoekerscentrum.

Er zitten ruim 10.000 minderjarigen in de asielopvang, van wie 1450 zonder ouders of begeleiders. Veel van hen hadden eigenlijk al lang in een normale woning moeten wonen, omdat ze al meer dan veertien weken een verblijfsstatus hebben.

Het komt vaak voor dat kinderen veel te lang in de nachtopvang moeten slapen omdat ze nog niet de juiste procedures in kunnen. Die opvang sluit om 6.00 uur 's ochtends, waardoor ze vroeg uit bed gehaald moeten worden. Op de reguliere ontvangstlocatie zitten minderjarigen vaak 'weken en soms maanden langer' dan de drie tot tien dagen die daar eigenlijk voor staan. Al die tijd zonder goede toegang tot onderwijs en zorg.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Kabinet komt met crisisaanpak voor vastgelopen asielopvang

Toen de inspectie ging kijken bij de centrale ontvangstlocatie zaten er drie keer zoveel alleenstaande minderjarigen als normaal de bedoeling is: 170 in plaats van 55. Er wordt niet meer goed op ze gelet. Hun kamers worden vies, samen eten zit er vaak niet in en er ontstaan onveilige situaties doordat groepjes kinderen en jongeren met elkaar ruziën. Er worden zelfs minderjarigen beroofd.

VluchtelingenWerk Nederland noemt de bevindingen van de inspecties 'herkenbare, maar desalniettemin heftige conclusies'. Volgens de vluchtelingenorganisatie zijn de omstandigheden voor met name kinderen en andere kwetsbare groepen in de overvolle azc’s en de noodopvanglocaties totaal ongeschikt.

'Verschijnselen van ondervoeding'

"We zien dagelijks kinderen die niet meer willen eten en zelfs verschijnselen van ondervoeding hebben. Ook vallen kinderen regelmatig in slaap tijdens de les vanwege vermoeidheidsklachten. Als kinderen al geen trauma hebben opgelopen in het land dat zij ontvlucht zijn, of op de reis hier naartoe, is de kans aanzienlijk dat zij die hier in de opvang opdoen", zegt een woordvoerder van VluchtelingenWerk die ook Van der Burg oproept in te grijpen.

De inspecties vonden nog meer problemen. Zo wordt in de azc's geprobeerd gezinnen bij elkaar te houden, maar komt het voor dat er vanwege het beddentekort wildvreemden bij ze in huis geplaatst worden. Een locatie in Leeuwarden is zo provisorisch ingericht dat de inspecties vinden dat daar sprake is van 'een 'schrijnende situatie', waar beter geen kinderen zouden kunnen zitten voor langere tijd. Dat gebeurt toch.

De inspecties begrijpen niet dat voorzieningen voor Oekraïners beter geregeld lijken te zijn, en die plekken niet eens allemaal benut worden. Ze wijzen erop dat discriminatie volgens het kinderrechtenverdrag verboden is.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

UNHCR: we zijn door ondergrens gezakt met opvang Ter Apel

Jeugdgezondheidszorg- en onderwijsprofessionals noemen in een onderzoek van de Werkgroep Kind in azc dat vandaag verschijnt, de leefomstandigheden 'beneden alle peil'. De werkgroep roept op om de meer dan 2000 kinderen direct uit de noodopvanglocaties te halen en over te plaatsen naar kleinschalige, stabiele en blijvende asielopvang.

Crisisopvang op tafel 

De 25 burgemeesters van het Veiligheidsberaad praten vanavond in Utrecht over de crisisopvang van asielzoekers. Onder meer komt aan de orde het crisisplan dat het kabinet vrijdag aankondigde, naast de crisisnoodopvang die de veiligheidsregio's zelf al organiseren. Staatssecretaris Eric van der Burg schuift aan in Utrecht.

De crisisnoodopvang voor het overvolle aanmeldcentrum in Ter Apel staat al wekenlang op de agenda van het Veiligheidsberaad. Onlangs zeiden de burgemeesters dat het lastig wordt om voor langere tijd telkens locaties voor honderden vluchtelingen te realiseren. Voor het Centraal Orgaan opvang asielzoekers COA is dat vervelend, want als een crisisnoodopvang sluit, komen de asielzoekers die daar verbleven weer terug naar Ter Apel. Het is de bedoeling dat er een tweede aanmeldcentrum elders in Nederland komt.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore