Documenten 'kwijt'

Wob-jurist: overheden houden bewust belangrijke documenten achter

16 juni 2022 00:27 Aangepast: 16 juni 2022 08:30
Premier Mark Rutte heeft jarenlang sms'jes gewist die hierdoor niet meer gecontroleerd konden worden. Beeld © RTL Nieuws

Verschillende overheidsinstanties houden belangrijke documenten achter of 'vergeten' informatie openbaar te maken. Dat blijkt uit een interview met Ben van Hoek, die jarenlang politiekgevoelige Wob-verzoeken coördineerde bij de politie. 

In NRC vertelt Van Hoek (65), die onlangs met pensioen ging, hoe binnen grote delen van de overheid wordt gedacht over Wob-verzoeken en transparantie. 

Via een Wob-verzoek (Wet openbaarheid bestuur) kunnen burgers interne informatie van de overheid opvragen, zoals rapporten, brieven of notulen van vergaderingen. Vooral journalisten maken gebruik van de regeling. De wet is sinds dit jaar overgaan in de Wet open overheid (Woo).

Veel weerstand

Er is bij politie-eenheden veel weerstand tegen het openbaar maken van documenten, maar ook ministeries of gemeenten willen liever niet meewerken. Er werd tijdens vergaderingen zelfs gesproken over het 'kwijtraken' van gevoelige documenten.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Ministeries overtreden op grote schaal eigen regels bij vrijgeven documenten

Ook RTL Nieuws dient Wob-verzoeken in. In 2018 gebeurde dat bij verschillende ministeries en de politie met vragen over de MH17-ramp. Volgens Van Hoek was duidelijk dat documenten niet waren verstrekt. Een topambtenaar van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat liet tijdens een overleg weten 'dat we niet naar meer stukken moesten zoeken'. "Dit blijft alles", zei hij volgens Van Hoek.

'Te belastend'

Ook bij een ander Wob-verzoek van RTL werden bewust documenten achtergehouden. Dit keer ging het over de uit de hand gelopen vreugdevuren in Scheveningen. De gemeente wilde geen documenten verstrekken, achteraf bleek dat de documenten te belastend waren voor de toenmalige burgemeester Pauline Krikke.

Dat de overheid belangrijke documenten geheimhoudt of traag is met het verstrekken ervan, is niet nieuw. In januari vorig jaar deed RTL Nieuws zelf uitgebreid onderzoek naar Wob-verzoeken. Toen bleek onder meer dat de overheid bij ruim twee derde van de verzoeken te laat was met reageren. Daarmee overtrad ze haar eigen regels.

'Informatievoorziening op de schop'

De Rijksoverheid was niet alleen te laat – als ze dan uiteindelijk de gevraagde documenten verstrekte, gebeurde dat in 58 procent van de gevallen onjuist en onvolledig.

Premier Rutte beloofde begin 2021 dat 'de informatievoorziening aan de Tweede Kamer en journalisten fundamenteel op de schop gaat'.

Reactie Ilse Openneer, hoofdredacteur RTL Nieuws

"In het artikel van NRC worden twee voorbeelden genoemd van Wob-verzoeken van RTL Nieuws. Bij die voorbeelden schrijft NRC dat informatie niet wordt verstrekt aan de journalisten, terwijl die informatie er wel degelijk is of lijkt te zijn. Burgers en journalisten hebben daar volgens de wet recht op. Het is onthutsend om te lezen, en ontoelaatbaar. Bij openbaar bestuur hoort verantwoording afleggen."

Rutte over wissen sms'jes: 'Ik handelde volgens de richtlijn'

Premier Mark Rutte heeft jarenlang dagelijks sms'jes van zijn telefoon gewist. Hij zou dat gedaan hebben omdat hij te weinig opslagcapaciteit op zijn telefoon had.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore