Ga naar de inhoud
Zorgen om grote stern

Massale vogelsterfte op Texel: 'We hebben 3000 kadavers geraapt'

Groepen dode sterns Beeld © Vogelinformatiecentrum Texel

Op Texel en aan de vaste wal in Noord-Holland sterven duizenden vogels massaal aan de vogelgriep. Er is sprake van een 'extreme uitbarsting' onder de grote stern, laat Natuurmonumenten weten. Zowel broedende sterns als hun jonge kuikentjes sterven.

Eckard Boot is 'er ziek van', zegt de boswachter op de site van Natuurmonumenten. Het eiland waar hij werkt is normaal een goede, veilige  broedplek voor vogels, vooral voor de grote stern, maar is momenteel een vogelkerkhof. Er lopen boswachters in witte pakken. Vanwege het besmettingsgevaar dragen ze mondkapjes en handschoenen, ze hebben vuilniszakken in de hand.

Volgens Natuurmonumenten moeten ze 'bij elke stap een kadaver opruimen'. "Wat ons dit jaar overkomt, is heel erg triest", zegt Boot. "Ik geloof dat we in totaal wel 3000 kadavers hebben opgeruimd, en het einde is nog niet in zicht."

De
Lees ook:
De vogelgriep heeft Europa in zijn greep: zes vragen beantwoord

Het aantal dode grote sterns is snel gestegen. Vorige week vertelde boswachter Jerome van Abbevé aan EditieNL hoe hij honderden dode grote sterns had gevonden in het Texelse natuurgebied De Petten.

Enorme impact

Normaal gesproken komt de vogelgriep vooral in de winter voor. Dat het nu in de zomer gebeurt, maakt het werk van de boswachters extra lastig. Zo vertelde Abbevé: "De vogels hebben een rustplek waar ze naartoe gaan als ze zich niet lekker voelen. Daar overlijden de meeste. Die willen we weghalen om verspreiding tegen te gaan natuurlijk, maar het is ook broedseizoen, dus we willen niet te veel gezonde vogels storen. Dat maakt het ingewikkeld."

De natuurbeheerders op Texel maken zich bovendien grote zorgen over het voortbestaan van de vogel, omdat grote sterns pas op latere leeftijd broeden en gemiddeld slechts één kuiken per jaar grootbrengen. Dat kan omdat ze oud worden. 'Nu een aanzienlijk deel van de volwassen vogels sterft, en er dit jaar ook nauwelijks kuikens groot worden gebracht, heeft dat enorme impact', valt te lezen in de verklaring van Natuurmonumenten.

Vervoersverbod
Lees ook:
Vervoersverbod door vogelgriep treft veel pluimveehouders

Begin dit jaar kampte Europa, en dus ook Nederland, al met gevallen van vogelgriep. In januari werd elke paar dagen ergens in Europa vogelgriep vastgesteld. Wilde vogels sterven massaal, miljoenen kippen en kalkoenen moeten worden afgemaakt. Afgelopen april werd vogelgriep in  Barneveld vastgesteld en moesten tienduizenden dieren geruimd worden. Ook in Lunteren zijn duizenden vogels geruimd, vooral kippen. 

In de hersenen

Het virus dat nu rondgaat, vermenigvuldigt zich voornamelijk in de hersenen. Het wordt verspreid door trekvogels die komen overwinteren in Europa. Omdat het virus nu rondgaat bij wilde vogels, heb je er nauwelijks meer controle over, vertelde Thijs Kuiken, hoogleraar vergelijkende pathologie aan de Erasmus Universiteit, eerder al aan RTL Nieuws. "Vogels draaien met hun nek. Ze kunnen niet meer vliegen, vallen vaak om en maken lopend of zwemmend cirkels."

In de tweet hieronder zie je een vogel met vogelgriep:

Is dit virus ook gevaarlijk voor mensen?

"Het kan voor mensen gevaarlijk zijn", vertelde Thijs Kuiken, hoogleraar vergelijkende pathologie aan de Erasmus Universiteit, eerder al aan RTL Nieuws. "Met deze variant van het virus zijn er een kleine zestig mensen besmet geraakt, van wie bijna de helft is overleden. Dat is gebeurd in China en Laos. In Europa is het risico veel lager omdat we niet zo dicht contact hebben met pluimvee."

Maar het Europese centrum voor ziektepreventie en -bestrijding (ECDC) heeft in Europa de risicobeoordeling voor mensen die voor hun werk met pluimvee in aanraking komen, zoals kippenboeren, verhoogd van 'laag' tot 'laag-gemiddeld'.

Het advies van boswachter Jerome Abbevé: niet in de buurt komen, honden aangelijnd houden. Het virus kan namelijk ook overspringen op honden, en daardoor ook op mensen.