Afscheidsinterview

Einde van een tijdperk: Jan de Hoop neemt afscheid van Ontbijtnieuws, 'en dat doet pijn'

02 juni 2022 05:58 Aangepast: 02 juni 2022 07:35
Jan de Hoop zwaait af, na 33 jaar Ontbijtnieuws. Beeld © Renske Holwerda

Na 33 (!) jaar zwaait Jan de Hoop af. Vandaag zit de 67-jarige presentator voor de allerlaatste keer achter de desk van het RTL Ontbijtnieuws, en ja: het is goed zo, en ja: het doet ook zeer. "Ik ben de hele week flink in de war geweest."

Op zijn sloffen, lichtbruine instappers, staat Jan de Hoop (67) op zijn oprit van zijn vrijstaande huis op de Veluwe. Doet hij wel vaker als hij weet dat er bezoek aan komt. "Kijk", zegt hij, wijzend naar een bloemenperkje in zijn tuin. "Die kuilen, die zijn door de kipjes gegraven. We hebben er zes. En een haantje. Hendrik."

Tot vandaag hadden haan Hendrik en Jan de Hoop hetzelfde ritme. Dat wil zeggen: De Hoop reed op zijn werkdagen steevast om 04.15 zijn oprit af, op naar Hilversum, op naar de studio, en haan Hendrik begon rond dat tijdstip altijd met kraaien. "Alsof-ie me een fijne werkdag wenste."

33 jaar lang

En die fijne werkdagen waren er. Ruim 33 jaar lang presenteerde De Hoop het RTL Ontbijtnieuws. Vandaag is de laatste aflevering, de hele week was hij er 'stevig van in de war'. "Die studio is mijn tweede woonkamer, de collega's mijn familie. Het programma ligt in goede handen bij mijn opvolger, Robbie Kammeijer, dat weet ik zeker, maar dat ik niet meer terugkom in die studio, ik vind het niet te bevatten."

In onderstaande video blikken we terug op 33 jaar Jan de Hoop bij het RTL Ontbijtnieuws:

Toch: het is zijn eigen keuze. Ruim twee jaar geleden gaf de presentator al aan dat hij wilde stoppen, het werd toen uiteindelijk 'minderen', het bloed kruipt nou eenmaal waar het niet gaan kan, hij ging van vier naar drie dagen in de week.

"Het is roofbouw, hoor, elke dag om 3 uur je wekker horen, moeten opstaan. Je moet maar eens googelen wat dat soort tijdstippen met je doen. Mijn werkdag zit er dan wel om 10 uur in de ochtend op, ik zit de rest van de dag te gapen, op de terugweg val ik vaak bijna in slaap. Nu al helemaal: we hebben sinds een paar jaar een elektrische auto, die maakt helemaal geen geluid, er rommelt en morrelt niets meer. Ja. Daar word je niet bepaald wakkerder van."

Moeizamer

Het opstaan ging ook steeds moeizamer. Hij is dan wel een ochtendmens, zodra hij wakker is, is hij vrolijk – 'dat is niet geveinsd, op tv'. "Maar jóh, die wekker: elke dag, vreselijk. Op een gegeven moment zei Coen, mijn man: 'Je gaat er steeds slechter uit zien'. En hij had gelijk: ik was lijkbleek joh. Toen dacht ik: dit is niet goed, Jan."

De Hoop grijnst. "Coen liet me inzien dat stoppen een goede optie was, maar hij liet me 33 jaar geleden óók zien dat op tv presenteren een goede optie was."

Een van de eerste afleveringen van De Hoop, toen nog met snor en in veel slechtere kwaliteit beeld. Een van de eerste afleveringen van De Hoop, toen nog met snor en in veel slechtere kwaliteit beeld.

Als puber was De Hoop ervan overtuigd dat hij slager zou worden. In de straat in Rotterdam waar hij met zijn ouders woonde, zat een slagerswinkel. De Hoop ging er aan de slag als 17-jarige, hij bracht gehaktballen langs bij cafés. Maar ondertussen ging hij ook, voor een extra zakcentje, aan de slag in het ziekenhuis, waar hij voor de ziekenomroep radio ging maken voor patiënten die zich verveelden. "Ik vond dat magisch. Dat ik muziek uit mag kiezen, en dan de ether in mag sturen, en andere mensen dat dan echt hóórden."

Illegale radio

Behalve de paar vaste publieke radiozenders waren in 1978 de meeste commerciële radiozenders illegaal. De Hoop ging na zijn ziekenhuisomroeptijd aan de slag bij de illegale zeezender Radio Mi Amigo onder de nickname Frank van der Mast.

"We lagen voor de wateren van Engeland, waren dan drie maanden op een boot, het eten was vaak eentonig, en we presenteerden ook met windkracht 11 hè. Wij maar draaien, en ouwehoeren, terwijl alle spullen in onze geïmproviseerde studio in de rondte vlogen."

Coen, de man van Jan de Hoop, met twee van de kippen. Coen, de man van Jan de Hoop, met twee van de kippen.

Een paar jaar later kwam De Hoop bij RTL Véronique terecht, wat later RTL werd. Het is 1989 als Jan de Hoop zijn eerste Ontbijtnieuws presenteert, het format bedacht hij met twee andere collega's van het eerste uur, ze begonnen in een studio die 'toch al leeg stond' en besloten dat het een nieuwsuitzending moest worden. Stiknerveus zat hij er, aangemoedigd door zijn Coen ('kijk gewoon of je het leuk vindt'), strak in het pak en met een 'tijdelijke gezichtsverlamming', want van de zenuwen was alle mimiek uit De Hoops gezicht verdwenen. "Er kon geen lachje vanaf. Verschrikkelijk."

Niet het Ontbijtnieuws hoe we het nu kennen: een Jan de Hoop met een gekleurde trui, een mok in dezelfde kleur, soms een serieus gezicht, soms een grapje, maar altijd even die glimlach. 'Goedemorgen, dit is het Ontbijtnieuws van' – gevolgd door de datum. 

De dag beginnen

"We beseffen goed: de mensen worden wakker met ons. We staan aan tijdens het ontbijt. Ik zou nooit bloedige, heftige beelden laten zien – want ook kinderen zitten voor de tv. We sluiten ook altijd af met iets leuks. Maar: het serieuze nieuws moet gebracht worden, zonder meer, ik weet nog hoe we in het begin de Golfoorlog in 1990 aan de mensen thuis vertelden, RTL Z bestond toen nog niet, we maakten een live-uitzending van zes uur, improviseren was het, gasten in de studio, aan de telefoon, interviewen, oprechte interesse tonen, uitleg geven, de autocue links durven laten liggen."

"Die studio was mijn tweede woonkamer." "Die studio was mijn tweede woonkamer."

De moeilijkste uitzending die hij moest doen, was er eentje toen hij nét, een kwartier voordat hij live moest, hoorde dat zijn dierbare collega Conny Mus, oorlogscorrespondent voor RTL Nieuws, plots was overleden. Een hartaanval. "De ploeg in de regie mocht het nog niet weten, dan zouden we met z'n allen niet in staat zijn die uitzending te maken door de klap. Conny was zo geliefd. Iedereen vroeg zich af: wat is er met Jan, hij is zichzelf niet. Pas na de uitzending kon ik het kwijt."

Onzeker

Dat hij zich staande hield tijdens die uitzending, snapt hij nog steeds niet. Maar: vertrouwen op zichzelf, dat heeft hij in de loop der jaren wel geleerd. "Ik was stikonzeker hoor. En nog steeds. Nu vooral over mijn uiterlijk: ben ik niet te dik, zit ik er niet als een hobbezak bij. Ik keek laatst Koffietijd terug waar ik te gast was. Ik zat een beetje onderuitgezakt. Net een barbapapa!"

"Ik denk dat die onzekerheid komt omdat mijn ene been een centimeter langer is dan het andere. Op de basisschool maakte een meester er een keer een opmerking over, 'Jantje wat loop je toch raar'. Het heeft járen geduurd voordat ik normaal langs een vol terras durfde te lopen. Coen hielp me, die zei: 'Laten we er langs lopen en kijken wat er gebeurt'. Tuurlijk: er gebeurde niets. De wereld draaide gewoon door."

"Het is roofbouw op je lijf, elke dag zo vroeg beginnen." "Het is roofbouw op je lijf, elke dag zo vroeg beginnen."

Vroeger was hij vooral onzeker over zijn kunnen. Maar de laatste tien, twintig jaar kwam er ervaring voor in de plaats. "Je weet op een gegeven moment wel: dit kan ik zeggen, en dit niet. Laatst hadden we in de uitzending eerst het nieuws over die vreselijke shooting in Texas, en daarna iets over Feyenoord. Dan ga ik geen leuk bruggetje maken, of een overdreven tactische stilte tussen het eerste en het tweede item houden. Zulke moeilijke overgangen moeten uit je gevoel komen. Dan gaat het vanzelf."

'Oh wat gezellig' 

Wat hij ook weet: hoe hij dingen moet oplossen. Zo zal hij nooit vergeten hoe zijn visagiste Karin, een 'topmens en vakvrouw', per ongeluk met de poederkwast op De Hoop kwam afgelopen terwijl hij nog live was. "Oh wat gezellig dat je even komt, maar we zitten midden in de uitzending", zegt de presentator in alle rust. Het item ging viral. "Ja, dat soort dingen gebeuren. We zijn mensen. Die heel vroeg moeten beginnen. Dan ben je soms strontchagrijnig, en soms maak je een foutje. En bovendien: ook dat soort aandacht is goed."

De Hoop twitterde zelfs over het voorval: 

Het was niet de enige blunder waar programma's als De wereld draait door en sites als Dumpert dankbaar gebruik van maakten. Decorstukken vielen naar beneden ('oh, en het halve decor gaat ervandoor', aldus De Hoop), een lamp stortte 20 centimeter naast De Hoop ter aarde – met een grote deuk in de vloer tot gevolg, De Hoop viel in slaap onder nieuwe, 'veel te warme' lampen, hij werd nog net op tijd wakker geschreeuwd door de regisseur in z'n oortje. 'JAN WE GAAN LIVE.' 

In onderstaande video valt te zien hoe De hoop nog niet helemaal wakker was:

Losjes

"Dat soort dingen: ik heb het nooit erg gevonden. Wij zijn een losser programma, en tegelijkertijd intiemer. Er mag wat misgaan. Ook omdat het in de ochtend is. En ook omdat alles wat we in de uitzending van 19.30 uur 's avonds doen qua techniek en nieuwe foefjes – nieuwe lampen, nieuwe desk, nieuwe manier van foto's laten zien – wordt altijd eerst in het Ontbijtnieuws uitgeprobeerd. We zijn een speeltuin."

En De Hoop werd, zo kun je het misschien wel noemen: een icoon. Hij wordt begroet door de dagjesmensen die langs zijn huis fietsen tijdens hun bezoek aan de Veluwe. 'Hé, Jantje', zeggen ze dan, altijd Jantje, nooit 'meneer De Hoop'. "Vind ik ook leuk. Maar ik ben niet zo van dat BN'erwereldje hoor. Ik was een keer met Coen, die er helemáál niet van houdt, bij een rodeloper-evenement. Eén fotograaf sprak Coen aan en zei: 'Ben jij met iemand of bén jij iemand'. Dat wereldje is oppervlakkig."

Oppervlakkig

Het maakt ook dat De Hoop altijd in zijn achterhoofd had: succes is leuk, tv is leuk, werk is leuk, maar: thuis is het allerbelangrijkste. Thuis waar soms een oppashond bivakkeert, Droppie heet ze, een boxer, net als De Hoops vorige hond, Bobbie, 'ons lieve meisje', en ook: 'Een hond met een jachtinstinct van een doperwt'. "De kippen konden naast hem gaan liggen, ze vond alles best." Die kippen zijn ook onderdeel van dat thuisfront, trouwens.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Robbie Kammeijer volgt Jan de Hoop op als presentator RTL Ontbijtnieuws

Vanuit zijn huis kijkt De Hoop uit op de Veluwse heide. "We hebben het zo goed hier", zegt De Hoop. "Coen en ik, we zijn al 42 jaar samen, dankzij hem durfde ik uit de kast te komen, dat was nog niet zo gemakkelijk toen, ik heb zelfs een keer een vriendinnetje gehad. Stel je voor we waren getrouwd. Dan was ik nu doodongelukkig geweest."

"Coen en ik zijn vergroeid met elkaar, toen hij met hartproblemen in het ziekenhuis lag ben ik nog nooit zo bang geweest. Hem verliezen zou in mijn geval betekenen: alles verliezen."

Er staan reizen op de planning, tripjes, Barcelona staat op de planning. De Hoop blijft nog plaatjes draaien op de zaterdag bij Omroep Gelderland en hij en zijn man geven samen presentatietrainingen. "Soms worden we geboekt in Zeeland, dan plakken we er een paar dagen aan vast. Een beetje pensioen tussen het werken door." En uitslapen, soms, als De Hoop het nog kan – en als haan Hendrik hem niet wakker kraait. 

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore