Stevig en rekbaar

Wetenschappers maken huid 30 jaar jonger: 'Veelbelovend, maar niet zonder risico'

08 april 2022 20:58 Aangepast: 10 april 2022 14:44
Beeld © ANP (archieffoto)

Onderzoekers zijn erin geslaagd mensenhuid aanzienlijk te verjongen. Het verouderingsproces van cellen in de huid kan als het ware dertig jaar worden teruggedraaid. "Dit is eigenlijk pas de eerste stap. Kunnen we dit bijvoorbeeld ook bij hersencellen? We kunnen hier nog veel van leren."

De techniek die is ontwikkeld door wetenschappers van het Babraham Institute, verbonden aan de universiteit van Cambridge, kan huidcellen 'herprogrammeren'. Daardoor zien de cellen er jonger uit én gedragen ze zich alsof ze veel jonger zijn.

De onderzoekers gebruikten cellen van de huid van een 53-jarige vrouw. Het resultaat: de huid had na de behandeling in een laboratorium dezelfde kwaliteit als die van een 23-jarige.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Sproeten tatoeëren of juist weg laten halen: 'Vlekjes horen erbij'

De wetenschappers deden experimenten waarbij een huidwond werd nagebootst. Oudere cellen werden blootgesteld aan een mengsel van chemicaliën, zodat de cellen weer 'jong' werden. De functie van de oude cel verandert niet, maar werkt als vanouds.

Zo is gebleken dat de zogenoemde fibroblasten – die ervoor zorgen dat huid stevig en rekbaar wordt – hun werk veel beter doen. Ze zorgden ervoor dat de wond veel beter kon genezen.

Vervangen of repareren

Naarmate ons lichaam ouder wordt, neemt het vermogen van menselijke cellen om te functioneren af. De zogeheten regeneratieve geneeskunde richt zich erop om cellen en weefsel te vervangen of te repareren.

De onderzoekers stellen dat dit een revolutie kan betekenen. Volgens onderzoeker Diljeet Gill zijn er flinke stappen gemaakt: "We snappen nu veel beter hoe veroudering op moleculair niveau werkt."

Hoogleraar Carlijn Bouten van de TU Eindhoven is gespecialiseerd in regeneratieve geneeskunde en vindt het onderzoek interessant. "Het is echt heel mooi wat deze onderzoekers hebben gedaan."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Zonnebank onder vuur: 'Belachelijk om te denken dat bruin worden gezond is'

Wie weet wordt het dan mogelijk om iets te doen tegen oudersdomsziekten, denken de onderzoekers. Het uiteindelijke doel is behandelingen te ontwikkelen voor ziekten zoals diabetes, hartziekten en neurologische aandoeningen. Bouten: "Deze interpretatie, of we ziektes kunnen voorkomen en behandelen, vind ik nog een grote stap. Maar het is wel een model, zoals we dat noemen, om dit verder te bestuderen."

De onderzoekers hebben nu al wel vast kunnen stellen dat de gebruikte methode effect heeft op genen die verband houden met aandoeningen als alzheimer of staar. 

Schaap Dolly

De gebruikte techniek vindt zijn oorsprong in de jaren 90 van de vorige eeuw. Onderzoekers slaagden er toen in om de cellen van een borstklier van een schaap in een embryo te veranderen. Daaruit werd het gekloonde schaap Dolly gecreëerd.

Daarmee werd in 2007 ontdekt dat er ook menselijke embryonale stamcellen konden worden gemaakt. Zo konden specifieke weefsels worden gekweekt, bijvoorbeeld spiercellen, kraakbeen of zenuwcellen. 

Dit nieuwe onderzoek, gepubliceerd in het vakblad eLife, gaat weer een stap verder. Het is gelukt om de cellen niet af te breken, maar biologisch jonger te maken. De oorspronkelijke functie van de cellen blijft hetzelfde.

Bouten noemt het onderzoek een eerste stap naar meer onderzoek naar het verjongen van lichaamscellen. "We kunnen hier nog veel van leren. Dit is eigenlijk pas de eerste stap. Kunnen we dit bijvoorbeeld ook bij hersencellen? Of bloedcellen? Dan wordt het nog interessanter."

Hoe dan ook is meer onderzoek nodig, want er zijn nog veel vraagtekens: het mechanisme achter het herprogrammeren van de cellen wordt nog niet volledig begrepen. 

Risico op kanker

Daarnaast is er bij deze methode ook een risico op kanker, legt Bouten uit. "Veroudering is eigenlijk ons wapen tegen kanker en mutaties in een cel. Als je een cel weer jonger maakt, gaat hij weer verder delen en is de kans op kanker groter." 

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Nobelprijswinnaar: genetisch gemanipuleerde baby’s binnen 25 jaar

Er is nog veel te leren op dit gebied. "Maar we kunnen desondanks stellen dat dit veelbelovend is voor de toekomst", zegt onderzoeker Gill.

Fitter op latere leeftijd

Het hoofd van het onderzoeksteam, professor Wol Reik, vertelt tegen de BBC dat hij hoopt dat de techniek uiteindelijk gebruikt kan worden om mensen gezonder en langer fit te houden wanneer zij ouder worden. "We dromen over dit soort dingen. Veelvoorkomende ziekten worden erger met de leeftijd en het is opwindend om na te denken over hoe we mensen kunnen helpen", zegt hij.

De grote vraag is of onderzoek kan leiden tot iets wat mensen 'een eeuwig leven' kan geven. Volgens Reik hoeft dat niet onmogelijk te zijn. "De techniek is gebruikt bij genetisch gemodificeerde muizen en daar lijkt verjonging op te treden."

Professor Bouten ziet geen eeuwig leven voor zich, omdat deze techniek niet op alle cellen toe te passen is. Ze noemt als voorbeeld ons hart: "De cellen van je hart delen eigenlijk nooit, die zitten daar voor altijd. Daar is geen eeuwig leven in zicht", zegt Bouten. "Maar dit onderzoek is wel weer een stap in de richting van het verder begrijpen van ouderdomsziektes."

Bekijk ook: Wetenschappers maken huid kameleon na

Je uiterlijk laten mee kleuren met je omgeving. Dat zou wel eens een modetrend kunnen worden.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore