Top 5 schelpen

Frank is héél enthousiast over schelpen, en jij na het lezen van dit artikel ook

19 maart 2022 07:50 Aangepast: 19 maart 2022 08:40
Frank Wesselingh, met een schelp. Beeld © Frank Wesselingh

Als je een moment zocht om enthousiast te worden over schelpen, dan is dit het. Want vandaag is het voor het eerst schelpenteldag. Nooit meer zal je nietsvermoedend over het strand wandelen, terwijl je de ene na de andere schelp kapot hoort knerpen onder je voeten. Nee. Vanaf nu let je op. Schelpenman in hart en nieren Frank Wesselingh van Naturalis legt ons vijf pareltjes van schelpen voor. En ze zijn spannender dan je denkt.

1. Amerikaanse Zwaardschede

Hij is lang, hij is dun, en hij is met velen. De Amerikaanse Zwaardschede. Een chique naam, maar eigenlijk kennen wij hem gewoon als scheermes.

Gezien er duizenden van op het strand liggen zou je het niet zeggen, maar de lange bekende schelp hoort hier helemaal niet.

"Hij domineert alles", zegt Frank. "We hadden vijf eigen soorten, maar die zijn allemaal verdrongen door die Amerikaan. Ze zitten vooral in de ondiepe zee. In de winter vriezen die beesten ook dood, dan heb je dus dat ze zo massaal aanspoelen."

"Weg gaat hij nooit meer, al zouden we dat willen." Mocht je nou graag de soort willen inperken: hij is lekker bij de paella.

Eén uit duizenden. Eén uit duizenden.

2. Glanzende tepelhoren

Klein, mooi beestje. Lief ding, zou je zeggen. Totdat hij honger krijgt, dan is hij niet te genieten.

"Hij gaat op een schelp of een slak zitten, en begint vervolgens gaatjes te boren met zijn rasptong. Daarna lost hij zijn slachtoffers op met maagzuur en slurpt hij zijn slachtoffer leeg."

Die kleine gaatjes die je wel eens in schelpen ziet? Jep, het was de glanzende tepelhoren die honger had. "Tepelhoren zijn ook nog eens blind en dom", weet Frank. "Dus als je een schelp tegenkomt met meerdere kleine gaatjes erin, dan was het de tepelhoren die eindeloos een lege schelp probeerde op te slurpen."

De wolf in schaapskleren: glanzende tepelhoren. De wolf in schaapskleren: glanzende tepelhoren.

3. Mossel

"Ja, die willen we hebben!" De mossel, iedereen kent hem. Lekker in een pannetje op een terras in Zeeland.

Ja, smakelijk. Maar terwijl jij je vingers aflikt nog even een weetje: het is bijna zonde om hem op te eten. Want de mossel is in tegenstelling tot de glanzende tepelhoren wél slim.

Met zijn kleine lijfje filteren hij en zijn vrienden in een mum van tijd de zee. "Vijftig liter per dag gaat er door zo'n beestje heen. Overal waar ze zijn, is helder water."

Nog zo'n feitje dat Frank ons niet wilde onthouden: "De laatste jaren spoelen er steeds meer mossels aan in Nederland. Dat komt door de windmolenparken."

Heerlijk plekje vinden de mossels dat. Ze zijn namelijk wel slim, maar ook kieskeurig: ze willen alleen flaneren op een harde ondergrond. En ja, die windmolens zijn lekker hard.

Topzeefilter de mossel Topzeefilter de mossel

4. Strandschelp

Zijn naam wint niet de originaliteitsprijs, maar toch wilde Frank hem niet laten ontbreken in zijn lijst van pareltjes: de strandschelp.

Puntje van kritiek voor deze schelp: alle soorten lijken verdomd veel op elkaar. Zelfs Frank, die werkelijk waar alles over schelpen weet, kan ze niet uit elkaar houden. "Ik doe dit al mijn hele leven en toch moet ik het verschil steeds opzoeken."

Pluspuntje: het zijn echte bikkels. Ze gaan al miljoenen jaren mee. "Als je er eentje vindt die een beetje donkergrijs, -groen of -blauw is, dan is hij een paar duizend jaar oud."

Maar, daar heb je die Amerikanen weer. "Onlangs is er een Amerikaanse strandschelp aangekomen in ons land. Weer een ongewenste invasieve exoot." Een nieuw scheermes zou je kunnen zeggen.

De strandschelp (niet die Amerikaanse, maar welke dan wel?) De strandschelp (niet die Amerikaanse, maar welke dan wel?)

5. Zaagje

Het zaagje heet zaagje omdat hij een zaagrandje heeft. Niet scherp overigens, maar het lijkt erop. Waarom die ribbels er zijn, dat weet niemand.

Het zaagje is mysterieus. Het heeft een linker- en een rechterklep. Maar de kans dat je die samen vindt is heel klein. Want: alle linkerhelften gaan met een andere stroming mee dan alle rechterhelften. "Een heel grappig proces, waardoor je een enorme spreiding krijgt."

Het kan dus zo zijn dat je op het strand van Ouddorp alleen linkerzaagjes vindt, en op het strand van Hoek van Holland alleen rechterzaagjes.

Speciaal voor de foto: een linker én een rechterhelft. Speciaal voor de foto: een linker én een rechterhelft.

Wij begrijpen dat je na deze top vijf niet kan wachten om zelf schelpen te gaan verzamelen. Op deze acht Nederlandse stranden kun je vandaag naar hartenlust schelpen tellen (maar op een andere dag gaan voor die glanzende tepelhoren mag natuurlijk ook).

PS.

Mocht je tijdens je wandeling een geaderde stekelhoren vinden, dan mag je Frank bellen. "Enorm mooi! Enorm gevaarlijk! Ja, vooral melden."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore