Ga naar de inhoud
Moeten worden berecht

Nederland haalt vijf IS-vrouwen en elf kinderen uit Syrië

Een vluchtelingenkamp in Syrië Beeld © Bud Wichers

Nederland heeft vijf vrouwelijke, van terrorisme verdachte, Syrië-gangers met hun kinderen opgehaald uit een vluchtelingenkamp in Syrië.

De vrouwen worden bij aankomst aangehouden, de elf kinderen worden overgedragen aan de Raad voor de Kinderbescherming, staat in een Kamerbrief. "Met de overbrenging naar Nederland beoogt het kabinet te voorkomen dat deze vijf verdachten straffeloos blijven."

Het overbrengen van de vrouwen en kinderen gebeurde door middel van een 'speciale operatie', die werd ingezet 'na een zorgvuldig voorbereidingsproces, waarin alle relevante feiten en complexe omstandigheden in ogenschouw zijn genomen', is in de brief te lezen.

Straf niet ontlopen

Het gaat om vijf uitreizigers over wie de rechtbank eerder bepaalde dat de overheid zich moet inspannen om hen terug te halen. Gebeurde dat niet, dan zouden de rechtszaken tegen hen mogelijk beëindigd worden.

De Tweede Kamer vroeg toenmalig justitieminister Grapperhaus eind vorig jaar om ervoor te zorgen dat uitgereisde terrorismeverdachten hun straf niet ontlopen. Grapperhaus schreef toen aan de Kamer: "Gelet hierop zal het kabinet met de relevante (internationale) partijen verder spreken om te bezien wat de mogelijkheden zijn om de verdachten ter berechting naar Nederland over te brengen."

Bekijk ook - IS leeft voort in Syrische kampen: 'Jonge generatie jihadisten verwacht'

02:04
Het kalifaat van Islamitische Staat is verslagen, maar het gedachtengoed van terreurbeweging IS leeft voort in de kampen waar gevangenen zitten.

Naar de terroristenafdeling

De vrouwen zijn opgehaald uit het Koerdische vluchtelingenkamp al-Roj in het noorden van Syrië, zegt André Seebregts, advocaat van vier van hen. Hij verwacht dat de vrouwen morgen worden voorgeleid aan de rechter-commissaris, die zal beslissen ze in voorarrest vast te houden. "De vrouwen komen naar alle waarschijnlijkheid op een terroristenafdeling van de penitentiaire inrichting in Zwolle", zegt Seebregts. Hij verwacht dat hun inhoudelijke strafproces minimaal nog een half jaar op zich laat wachten.

"Op enig moment worden deze vrouwen berecht en zal de rechtbank oordelen of ze zich schuldig maakten aan een strafbaar feit en zullen veroordelingen volgen. De ervaring leert dat deze vrouwen na hun celstraf alleen onder strenge voorwaarden worden vrijgelaten, denk daarbij aan het dragen van enkelbanden, reclasseringscontacten en contactverboden."

Noodsituatie

Vorig jaar werd de Nederlandse IS-vrouw Ilham B. samen met haar twee kinderen opgehaald vanuit Syrië. Ook B. werd naar Nederland gebracht om haar te vervolgen voor haar vermeende betrokkenheid bij terrorisme.

In november 2019 bepaalde de rechter in een kort geding dat de Nederlandse staat zich moet inspannen om kinderen van IS-vrouwen uit de kampen in Syrië terug te halen. De rechter sprak van een 'ernstige en acute noodsituatie'.

Terugkerende
Lees meer
Terugkerende IS-gangers: "Ze zijn gevaarlijker dan ooit"

In kampen

Tijdens de Syrische burgeroorlog trokken buitenlanders, onder wie ook Nederlanders, naar Syrië om zich aan te sluiten bij IS.

Vanuit Nederland zijn zo'n 300 personen naar Irak en Syrië uitgereisd, blijkt uit cijfers van de AIVD. Van hen zijn er nu 70 teruggekeerd. Ongeveer 120 uitreizigers bevinden zich nog in Syrië, Irak of Turkije. Een derde van hen zit in Syrisch-Koerdische kampen (de vrouwen). De mannen verblijven in detentiecentra in Noordoost-Syrië.

In de regio zijn nog bijna 200 minderjarigen 'met een Nederlandse link', staat in een Kamerbrief die vorige week werd verstuurd.