'Kan problemen opleveren'

Ruim 10 procent neemt geen booster: 'Bescherming waarschijnlijk kort, maar belangrijk'

05 januari 2022 09:59 Aangepast: 06 januari 2022 08:58
In de Jaarbeurs in Utrecht wordt flink doorgeprikt. Beeld © ANP

Nederland hobbelt geboortejaar voor geboortejaar richting de boosterprik, maar dat gaat niet hard genoeg. Volgens het Outbreak Management Team (OMT) haalt van de mensen die twee keer gevaccineerd zijn, meer dan 10 procent geen booster en daar zijn meerdere vaccinologen niet blij mee. Ze leggen uit waarom.

"We zitten in een lockdown om tijd te winnen voor de boosterprikken. Als we nu niet gaan vaccineren, benutten we die tijd niet goed, zegt vaccinoloog Anke Huckriede van de Rijksuniversiteit Groningen. "Dat kan weer problemen geven in het ziekenhuis."

'Voel me een speldenkussen'

En ook Ben van der Zeijst, vaccinoloog aan het LUMC is niet onder de indruk van de boostercampagne, al kun je er op dit moment volgens hem ook nog niet alles over zeggen. Dat komt omdat nog niet iedereen de kans heeft gehad om te gaan prikken. "Maar het is eigenlijk nooit genoeg. Hoe meer prikken hoe beter."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Ouderen alsnog later aan de beurt voor booster: 'Ik ben eerder dan mijn vader'

Van der Zeijst heeft wel een idee waarom het boosteren niet in het hoogste tempo gaat. Volgens hem kan vooral de voorlichting een stuk beter. "Mensen moeten weten wat het voordeel is van een derde prik. Er is nu veel ruis op de lijn en je hoort geluiden als: 'wanneer houdt het op', en: 'ik voel me net een speldenkussen'."

Hoog aantal antilichamen belangrijk tegen omikron

Maar, wat is het voordeel dan? Het OMT beschrijft in het advies dat de ziekenhuisopnames en de opnames op de intensive care nu dalen, maar vanaf half januari weer gaan stijgen. Dat komt door de omikronvariant. Die is minder ziekmakend dan de deltavariant, maar omdat hij zó besmettelijk is en er dus heel veel mensen ziek worden, komen er tóch veel mensen in het ziekenhuis terecht.

Je voelt hem al aankomen: mét een booster ben je weer veel beter beschermd tegen corona, óók tegen omikron. Vaccinoloog Huckriede legt uit: "Door de booster wordt het aantal antilichamen tegen corona in je lijf flink opgekrikt. En we weten dat je tegen omikron veel grotere hoeveelheden antilichamen nodig hebt om het virus te neutraliseren. En meer antilichamen in je lijf krijg je alleen door een booster, of door een besmetting."

Moet vaccin worden aangepast?

Ook Van der Zeijst is duidelijk: "Door de booster stijgt de bescherming weer tot rond de 90 procent. Zeker voor kwetsbare groepen is het heel belangrijk die derde prik te halen. Tegen ernstige ziekte, tegen ziekenhuisopname. Maar door die kakafonie aan meningen komt de voorlichting niet goed over het voetlicht."

Waar Van der Zeijst minder optimistisch over is, is de beschermingsduur van de booster. Na een week of 10 zou de bescherming terugvallen naar een procent of 50. Je prikt dus vooral om de huidige omikrongolf het hoofd te bieden. "Dat ziet er niet zo geweldig uit. Uiteindelijk zullen we misschien toe moeten naar een specifieke omikronprik."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Hoe lang blijven we doorprikken? En nog meer vragen over de booster

Zo'n aangepaste vaccinatie is al in de maak bij producenten Moderna en Pfizer, en zal er misschien wel gaan komen ook. Wachten dan maar, en nog even niet boosteren? Slecht idee, zegt Huckriede. "Dat kan nog maanden duren. Dan is deze golf hopelijk al lang weer achter de rug."

Best beschermd met infectie en vaccinatie

Even terug naar de huidige situatie. Want zoals gezegd, zo'n besmetting is natuurlijk onwenselijk als het de kwetsbaren (bijvoorbeeld ouderen, mensen met afweerstoornissen) van de samenleving treft. Zij hebben de grootste kans om in het ziekenhuis te belanden. Aan de andere kant geeft een milde besmetting op dit moment waarschijnlijk een betere bescherming dan een boosterprik. 

Dat ziet ook Rogier Willem Sanders, hoogleraar vaccinologie aan Amsterdam UMC. "In het algemeen zien we dat mensen die gevaccineerd zijn en daarna geïnfecteerd of andersom, het best beschermd zijn."

Stapje voor stapje versoepelen

Ook niet zo vreemd misschien. We vaccineren mensen nu tegen de eerste vorm van het virus, de Wuhanvariant. Maar inmiddels zijn we al meerdere varianten verder. Niet nutteloos, want ook de omikronvariant lijkt nog best flink op de Wuhanvariant, maar is niet meer hetzelfde. In onderstaande video leer je er meer over:

Elkaar allemaal besmetten dan maar? Natuurlijk niet, veel te gevaarlijk. "Je moet geen overdreven risico nemen. Je moet stapje voor stapje versoepelen", zegt Van der Zeijst. "Maar wel zo vroeg mogelijk, want dan krijg je eerder groepsimmuniteit. In de landen om ons heen zie je ook dat ze lossere regels hebben zonder dat het uit de hand loopt."

Prikken na besmetting

En wat nou als je de afgelopen drie maanden besmet bent geraakt met het virus? Dan moet je nog even geduld hebben met het halen van een booster, maar ook dan is het raadzaam om een derde prik te gaan halen, zeggen de vaccinologen. Huckriede: "Binnen de drie maanden zit je nog hoog in je antilichamen, dus dat heeft geen zin. Maar daarna moet je zeker zo snel mogelijk de afspraak maken." Na die drie maanden is je bescherming weer verlaagd, is de theorie. 

Het RIVM blijft ondertussen optimistisch. Woordvoerder Susan van den Hof: "Op dit moment is een derde van de volwassen bevolking geboosterd, dat zal de komende weken heel erg snel oplopen. Het is erg belangrijk dat de vaccinatiecampagne heel snel doorloopt."

Op dit moment worden alleen 18-plussers geboosterd. De groep van 12 tot 18 kan wel twee reguliere vaccinaties krijgen. Of dat gaat veranderen? Van den Hof: "Waarschijnlijk het wel helpen om die leeftijdsgroep uit te nodigen voor een booster, net zoals bij de oudere leeftijdsgroepen. De Gezondheidsraad zal zich hierover zeker buigen."

Miniatuurvoorbeeld
Zie ook:

'Als we deze maatregelen niet hadden, was het nog veel sneller gegaan'

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore