James Webb

Maurice te Plate werkte aan duurste telescoop ooit: 'Benieuwd wat hij gaat laten zien'

25 december 2021 07:44 Aangepast: 25 december 2021 08:22
Maurice te Plate.

Vandaag gaat, na veel uitstel, de telescoop James Webb eindelijk de ruimte in. Twintig jaar lang werkte Maurice te Plate mee aan het bouwen van de grootste ruimtetelescoop ooit, die ons hopelijk meer kan vertellen over de allereerste sterren en sterrenstelsels die ooit zijn gevormd. ''Wie weet zitten we er wel helemaal naast met de oerknal.''

Wegens slechte weersomstandigheden werd de lancering van de James Webb wéér een dag uitgesteld. Dat is niet voor het eerst: de lanceerdatum van de krachtigste ruimtetelescoop ooit wordt al jaren opgeschoven vanwege pech en menselijke fouten. Tijdens de start van het bouwen in 1996 werd nog gedacht dat hij in 2007 de lucht in zou gaan.

Om eerst eens een beeld te krijgen van wat Webb precies gaat doen: wetenschapsjournalist Govert Schilling legt het je in deze video allemaal uit. Op zoek naar de randen van het heelal en het begin van de tijd:

''Het is een gek idee dat het nu echt zover is, maar zeker fijn dat het eindelijk gebeurt'', zegt ruimtevaartingenieur Maurice te Plate tegen RTL Nieuws. "We hebben zo hard gewerkt, zo veel energie erin gestoken. En nu wil ik ook zien wat hij kan, wat hij ons allemaal gaat laten zien."

Problemen opgelost

Te Plate is de techneut van de James Webb. De afgelopen twintig jaar heeft hij met alle technische tests meegeholpen en eventuele problemen opgelost. Eerst deed hij dat vanuit Nederland, later verhuisde hij naar de Amerikaanse staat Maryland. Daar werkt hij voor ESA, de Europese Ruimtevaartorganisatie.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Lancering ruimtetelescoop James Webb uitgesteld vanwege corona

Zijn werk aan de telescoop is na vandaag nog lang niet klaar: ''Er komt nog zoveel techniek en onderhoud vanaf de aarde bij kijken. De lancering is natuurlijk altijd een belangrijk en spannend moment. Maar ook het uitvouwen van alle mechanismes in de ruimte is ongelooflijk spannend.''

James Webb

De James Webb-telescoop is de krachtigste en grootste ruimtetelescoop ooit gebouwd. Het ontwikkelen duurde ruim 25 jaar. James Webb is een stuk gevoeliger dan zijn voorganger, de Hubble. Daardoor kunnen sterrenkundigen nog veel dieper in het heelal kijken. Het is ook de duurste telescoop ooit: het apparaat heeft in totaal meer dan 8 miljard euro gekost.

De James Webb is zo groot dat hij zelfs niet past in de enorme Ariane 5-raket waarmee hij wordt gelanceerd. Te Plate: ''Hij zit er dus in opgevouwen, en eenmaal in de ruimte klapt hij zich uit. Zoals een stuk origami."

'Hier mag niks misgaan'

Dat uitvouwen duurt ongeveer veertien dagen en is een cruciaal proces. ''We hebben er het volste vertrouwen in dat het allemaal gaat lukken, maar het is wel even iets waarvan je denkt: hier mag echt niks misgaan.''

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Dertig jaar oude Hubble voor tweede keer dit jaar kapot: opnieuw storing

Maar de missie is dusdanig uitgedacht dat de makers zich daar eigenlijk weinig zorgen over hoeven te maken. ''Elk systeem heeft een back-up. Wanneer het ene systeem niet functioneert, kunnen we altijd overschakelen naar de andere kant. Daarnaast is alles echt jarenlang door en door getest.''

Terug naar de allereerste sterren

De James Webb is ontworpen om heel diep in ons heelal te kijken. ''We zijn vooral benieuwd naar die allereerste sterren en sterrenstelsels die ontstaan zijn. Daarnaast hopen we bij exoplaneten stoffen te vinden die wij noodzakelijk achten voor leven, zoals water'', vertelt Te Plate.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

NASA-ruimtesonde raakt zon aan (op 13 miljoen kilometer afstand)

''Maar vooral hoop ik antwoord te krijgen op vragen die we op dit moment nog niet kennen'', zegt hij. ''De grootste ontdekkingen zijn gedaan over dingen waar nog niemand ooit echt goed over nagedacht had. Ik ben vooral benieuwd naar dat soort verrassingen. Wie weet zitten we er wel helemaal naast met de oerknal, haha.''

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore