'Oorlog mag niet worden vergeten'

Auschwitz-overlevende Ernst Verduin (94) overleden

12 december 2021 12:46 Aangepast: 12 december 2021 13:12
Ernst Verduin. Beeld © Peter van der Struijs.

Ernst Verduin, een van de laatste Nederlandse Auschwitz-overlevenden, is overleden. Dat melden de NOS en het Reformatorisch Dagblad. Hij overleefde vier concentratiekampen, waaronder vernietigingskamp Auschwitz.

Verduin, die 94 jaar is geworden, was een van de laatste in Nederland die kon vertellen hoe het was om in een concentratiekamp te zitten.

De oorlog begon voor Verduin in de zomer van 1942. Nederlandse agenten in zwart uniform stormden hun huis in Bussum binnen. Ze dwongen het gezin naar een ghetto in Amsterdam te verhuizen.

Hoewel het gezin onderduikadressen regelde en valse papieren had klaarliggen, werden ze in januari 1943 tóch opgepakt en naar Kamp Vught gebracht. "Ik was als tiener goed op de hoogte van wat er in de wereld gebeurde, dat het oorlog was. Toen wij naar Vught moesten, wist ik al hoe laat het was", vertelde Verduin vorig jaar nog aan RTL Nieuws.

Afscheid nemen

In Kamp Vught hoorde hij en zijn zusje op een dag dat ze overgebracht zouden worden naar Westerbork. Dat betekende dat ze afscheid moesten nemen van hun moeder. Verduin en zijn zus werden op de trein naar Westerbork gezet.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Veel moed en een dosis geluk: Ernst (92) overleefde vier concentratiekampen

Daar bleven ze maar kort, al snel moesten ze verder, naar Auschwitz. "Ik wist wat dat betekende, dat het een vernietigingskamp was. Dit was foute boel."

Meteen bij aankomst in Auschwitz werden de mannen gescheiden van de vrouwen en kinderen. Door een gesprek met een SS'er in Kamp Vught wist Verduin wat dat betekende. "Die gaan naar de gaskamers."

Ontsnappen aan gaskamers

Tot zijn schrik werd hijzelf ook in die groep ingedeeld. Tegen een SS'er zei hij nog dat hij niet dood wilde en wilde werken, maar daar had de officier geen boodschap aan. "Die kant op, zei hij. Wijzend naar de groep die de gaskamers in moest."

Toch liet Verduin het er niet bij zitten. Op een onbewaakt moment maakte hij de oversteek naar de groep die wél mocht werken. "Ik moest heel snel beslissen. Er stonden een aantal SS'ers die de groepen moesten bewaken, maar het is toch gelukt."

In januari 1945 verliet Verduin Auschwitz, samen met andere kampbewoners. Ze liepen de 40 tot 60 kilometer lange 'dodenmars' naar Gleiwitz, van waaruit Verduin met de trein meereisde naar concentratiekamp Buchenwald. Daar werden onder meer veel Joden en Polen heengevoerd om te worden vermoord. Verduin overleefde het door te beweren dat hij, als niet-besnedene, geen Jood was.

Ernst Verduin, na de oorlog. Ernst Verduin, na de oorlog.

In augustus van dat jaar werd Verduin - iets wat hij nooit meer had verwacht - herenigd met zijn moeder. "Het is niet te beschrijven wat ik voelde toen ik dat hoorde. Het was ongelooflijk." Zijn zus en vader overleefden de oorlog niet. Verduin miste ze nog iedere dag.

Na de oorlog

Na de oorlog, zette Verduin zich onvermoeibaar in voor een betere wereld. Jarenlang gaf hij gastlessen op scholen in de hoop er met zijn verhaal voor te zorgen dat de oorlog niet zou worden vergeten. "In de hoop dat mensen niet weer dezelfde fouten maken."

Ook vertegenwoordigde hij in 2015 bij de herdenking in Auschwitz de Nederlanders die het kamp hadden overleefd. Bij de herdenking in 2020, 75 jaar geleden na de bevrijding van Auschwitz, las Verduin samen met andere overlevenden en vrijwilligers namen voor bij het gesproken monument De 102.000 Namen Lezen. Dat gebeurde op het voormalig kampterrein van Kamp Westerbork.

Bekijk ook: Ernst overleefde Auschwitz, maar de littekens verdwijnen nooit

Ernst (92) miste zijn vader en zus nog altijd. Zijn moeder had, net als Ernst, geluk.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore