Doemscenario

Intussen op de covid-spoedafdeling: nauwelijks lucht en 'nog zeven patiënten onderweg'

06 december 2021 16:49 Aangepast: 06 december 2021 18:21
Beeld © Geeske Stoker / RTL Nieuws

De zorg loopt vast. Hoe ziet een volgestroomd ziekenhuis eruit? RTL Nieuws liep mee in het St. Antonius Ziekenhuis in Nieuwegein. Vandaag: deel 2 van de serie, vanaf het covid-gedeelte op de SEH. "Wat doen we als het hier vol ligt?"

Zwaailichten kleuren de oprit van de Spoedeisende Hulp (SEH) blauw. "Ja, weer een coronapatiënt", zegt doktersassistente Esther. Ze wijst naar de beschermende pakken van de ambulancebroeders. "Daar kun je het aan zien."

Er ligt een oudere man op de brancard. Een vrouw, zijn dochter zo blijkt later, zegt hem gedag, kneepje in de schouder, en weg is hij, zij blijft achter. "Dat vind ik het pijnlijkste", zegt Esther, bijna op fluistertoon. "Dat dat afscheid hier op de parkeerplaats moet, en daarna zijn mensen dus alleen."

Uit nood geboren

Deze patiënten worden naar de covid-unit van de SEH gebracht: een afdeling die twintig maanden geleden uit nood werd geboren en nu vast onderdeel van het St. Antonius Ziekenhuis is. Hier werken betekent: veel lopen, overleggen, onderzoeken, ontsmetten, ontsmetten en: ontsmetten. Deze plek slurpt energie, zeggen bijna alle medewerkers die nu dienst hebben. Energie die eigenlijk nodig is om de reguliere spoedgevallen en uitgestelde zorg op te vangen, want die patiëntenstroom zwelt aan.

Verpleegkundige Danny voert gesprekken: wat doen we als het hier vol ligt? Verpleegkundige Danny voert gesprekken: wat doen we als het hier vol ligt?

Op de deuren van het covid-cohort zitten felrode stickers geplakt met de weinig geruststellende boodschap: 'Covid-gebied'. Je zou er ook neer kunnen zetten: 'Al twintig maanden het werkgebied van Danny'.

Danny is verpleegkundige en heeft vanavond dienst. Nu zijn zes van de negen bedden bezet, 'maar wat niet is kan nog komen', zegt hij, wijzend op zijn computer. Op het beeldscherm staat dat er nog zeven patiënten onderweg zijn. Allen besmet, of 'verdacht'. Het zijn, zo weet Danny, mensen die in één uur van 'best oké' naar 'niet meer aanspreekbaar' kunnen gaan.

Extra uren

Boven de bedden hangen piepende monitors. Geregeld klinkt gehoest in deze zaal – daar is nu weer genoeg lucht voor, want de patiënten die hier liggen, zijn veelal 'aan het zuurstof geslingerd', zegt Danny. Zijn naam staat op een sticker. Collega's herkennen hem vooral aan zijn hippe witte Nikes. Voor de rest ziet hij eruit als alle anderen, want de outfits hier behoren tot de inmiddels bekende coronagerelateerde eenheidsworst. Beschermingsbril, blauw haarnet, gele schort. Danny heeft zijn mondmasker met tape vastgeplakt op zijn neus, voor de zekerheid. Nog nooit heeft hij corona gehad.

Dat kon Satilmis (48) tot zeven dagen geleden ook zeggen. "Ik werd benauwder, ineens, en toen kreeg… ik geen adem meer, voor mijn… gevoel lukte het… niet meer om te ademen.'' Er zitten korte adempauzes in zijn zinnen. En nee, hij heeft zich niet laten vaccineren. Dat zal een van de eerste dingen zijn als hij het ziekenhuis weer mag verlaten. "Ik heb spijt."

Er wordt, zo zegt de roostermaker, steeds meer van de medewerkers gevraagd. Er wordt, zo zegt de roostermaker, steeds meer van de medewerkers gevraagd.

"Wel te laat", zegt Danny. "Dit soort patiënten heeft intensieve zorg nodig. Die moeten dus worden opgenomen in het ziekenhuis." Begrijp hem niet verkeerd, hij wil niet met een vingertje wijzen naar niet-gevaccineerden, maar bijna alle jonge mensen die worden binnengebracht, daar kan hij 'de donder op zeggen': ongevaccineerd.

"Ik zal nooit onderscheid maken", zegt hij. "Maar ondertussen zit ik wel maandag weer in een pittig overleg met artsen, managers, verpleegkundigen, over wat we gaan doen als het vol is."

Aanvinken

Taakgerichter werken, dat is waar het naartoe gaat. "Nu al." Danny wijst naar het bord, waarop alle negen bedden staan, met taken eronder, die met een stift kunnen worden aangevinkt.

'Infuus'.

'Laboratorium'.

'Getest'.

'Bloedgas'.

Er staat niet op: iemands familielid gebeld. Of: iemands hand vastgehouden. Of: extra uitleg geven. "We vinden het verschrikkelijk, maar daar is nu weinig of soms zelfs geen tijd voor."

"De bedden raken hier akelig snel vol." "De bedden raken hier akelig snel vol."

"Roosteren is hier niet leuk meer", zegt een verpleegkundige die Danny toevallig hoort praten. Ze is verantwoordelijk voor de werkschema's. "Ik doe steeds weer een beroep op de loyaliteit van medewerkers. Dat voelt niet goed." 

Het piept en het kraakt

"Als het hier vastloopt", zegt Danny, "dan loopt het op andere plekken in het ziekenhuis ook vast, omdat we dan niet goed kunnen doorstromen." Het werkt ook andersom: als er door de uitgestelde zorg op andere afdelingen, zoals voor hart- en vaatziekten, meer bedden dan normaal bezet zijn, dan kunnen de patiënten vanaf de SEH niet doorstromen naar die afdelingen. "Wij zijn allemaal schakeltjes."

En bij veel van die schakeltjes piept en het kraakt het, zegt Marleen, medisch hoofd van de hele SEH. "De zorg had al kleine scheuren, maar die werden zichtbaarder en groter toen er een pandemie kwam."

Ook zij voert er serieuze gesprekken over: wat doen we als het vol is? Hoe kunnen we de instroom anders organiseren, zodat mensen sneller en eerder de juiste zorg op de juiste plek krijgen?

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

En toen liep de zorg vast: 'Elke dag op de SEH lijkt op een rampenoefening'

Bij een stagnerende doorstroom is de kans op code zwart steeds groter.

"Ja, dat is wel een ding hoor", zegt Danny, verwijzend naar dat doemscenario waarbij patiënten niet meer geholpen kunnen worden. "Dan moet je kiezen: deze persoon reanimeren we, deze niet." Hij wrijft even over zijn kin. Dan: "Goh. Dat zou wat zijn zeg."

Negatief

Ondertussen wordt er op het raam geklopt. Het is een buddy: medewerkers zonder medische achtergrond, die het ziekenhuis heeft aangetrokken om het medisch personeel te helpen. Ze testen de patiënten, ze brengen, zoals nu, de testuitslagen naar het covid-cohort. De uitslag wordt tegen het raam aangedrukt.

Negatief. Groen licht.

"Mevrouw!" zegt Danny, "ik heb hier uw uitslag. Negatief nieuws, en dat is goed nieuws!"

Opluchting uit zich in een diepe zucht. Tien minuten later wordt ze door verpleegkundigen naar het covid-vrije gebied gebracht, te zien aan de geruststellende groene stickers op de deuren. Ze zwaait enthousiast naar de covid-medewerkers, 'dankjewel hoor, dag daag'. Haar bed is vrij. Voor nu.

Om de veiligheid van de ziekenhuismedewerkers te waarborgen, zijn hun achternamen weggelaten. Die zijn wel bekend bij de redactie.

Meer lezen? 

Dit is deel twee van de vierdelige verhalenserie over de vastgelopen zorg in ziekenhuizen. De eerste aflevering kun je hier vinden:

En toen liep de zorg vast: 'Elke dag op de SEH lijkt wel een rampenoefening'

De volgende aflevering gaat over het capaciteitsoverleg in het ziekenhuis: hoe wordt in kaart gebracht hoe druk het is? Hoe dichtbij is code donkerrood, hoe realistisch is code zwart? 

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore