Dodelijk ongeluk op zee

Andrea keek Artin in de ogen, vlak voordat hij verdronk bij oversteek naar Engeland

25 november 2021 18:23 Aangepast: 25 november 2021 22:55
Artin Nezhad verdronk vorig jaar oktober. Andrea Strijker helpt migranten met onder meer eten bij hun tentenkamp. Beeld © Reuters / Stand by You Foundation

Nog niet eerder verdronken er zoveel mensen bij Calais als gisteren: 27. Een cijfer om verdrietig en boos van te worden. De mensen achter de cijfers zien we vaak niet. Andrea Strijker ziet ze wel, onder wie ook de vorig jaar verdronken dreumes Artin: "Een klein ondeugend boefje."

Afgelopen weekend was Strijker (49) uit Groningen nog in het Franse Duinkerken, vlak bij Calais. Daar hielp ze migranten aan warm eten, droge sokken en een volle telefoonaccu. Elke maand doet ze dat, samen met andere vrijwilligers, bij een provisorisch tentenkamp. Er worden broodjes hamburger gebakken, bij een EHBO-punt worden wonden verzorgd en een aggregaat ronkt om stroom te leveren.

Vrolijke liedjes

"We proberen een sfeertje te maken. We doen de radio aan en zetten vrolijke liedjes op, zoals van Guus Meeuwis", zegt Strijker. "Ze mogen van ons de playlist veranderen, dus daarna gaat het vaak over op Arabische muziek. Afgelopen weekend is er even gedanst."

Het nieuws over de omgekomen migranten maakt haar verdrietig: "Je voelt je heel machteloos. Wij kunnen niets aan de situatie veranderen."

De boot waarop de 27 omgekomen migranten zaten, zou woensdag zijn vertrokken vanuit Duinkerken. Of deze migranten afgelopen weekend al in de Franse kustplaats waren, is niet bekend. Strijker: "Ik weet niet of ik iemand van deze mensen kende."

Andrea filmde het dansen met haar mobiel. Ze filmde zo dat niemand herkenbaar is:

Coördinaten van smokkelaars

Als migranten die avond nog van plan zijn om de oversteek te wagen, merkt Strijker aan hun houding dat ze gespannen zijn. Van smokkelaars krijgen ze coördinaten door, vertelt ze. In de duinen ligt hun boot dan klaar. Die moeten ze dan zelf naar zee dragen en dan is het hopen op het beste.

Strijker: "Het idee uit hun hoofd proberen te praten, heeft helemaal geen zin. Gelukszoekers zijn het niet. Ja, ze zoeken geluk, dat doe ik in mijn leven toch ook? Deze mensen zien gewoon geen andere optie meer." 

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

In totaal vijf verdachten opgepakt na verdrinkingsdrama Kanaal

Dat overkwam ook de familie van Artin, vorig jaar oktober. Als dreumes van 15 maanden had hij geen idee wat hem te wachten stond. Samen met zijn ouders, broer en zus waagde hij de oversteek. Het ging helemaal mis. De boot kapseisde en het hele gezin verdronk.

Ondeugend boefje

Ook dit gezin vertrok vanuit Duinkerken. Strijker heeft ze nog geholpen. "Het raakt je enorm, als je dat hoort. Ik heb Artin in de ogen gekeken. Hij klom in ons busje om te spelen. Het was een klein ondeugend boefje, dat nog niet snapte wat wel en niet mocht."

Artins lichaam werd in eerste instantie niet gevonden. Pas maanden later gebeurde dat alsnog, langs de kust van Noorwegen. Afgelopen juni werd duidelijk dat het om Artin ging. Strijker: "Je wordt weer met de neus op de feiten gedrukt, als zoiets gebeurt. Ik vind het verschrikkelijk."

Ze hoopt dat er een beter systeem komt om veilig asiel te kunnen aanvragen. Al zullen mensen ook dan de gevaarlijke overtocht blijven wagen.

Meisje in een tentenkamp aan de Franse kust. Meisje in een tentenkamp aan de Franse kust.

Waarom wagen migranten de oversteek?

In tegenstelling tot Calais, waar veel Afrikaanse migranten zitten, vind je in Duinkerken vooral mensen uit Irak, Syrië, Afghanistan en Iran. Het zijn smokkelaars die ze naar deze plekken leiden. De migranten willen allemaal naar Engeland. Veel hebben al een asielaanvraag gedaan in de EU, maar zijn afgewezen. Je kunt in de EU maar één keer asiel aanvragen, namelijk in het land waar je de EU voor het eerst binnenkomt.

Nu de Britten uit de EU zijn gestapt, wordt Groot-Brittannië weer aantrekkelijk voor deze groep. Terwijl het tegenhouden van migranten juist een belangrijke pijler was van de brexit.

Voor veel andere migranten is Groot-Brittannië de eerste keus. Je kunt er makkelijker werk vinden. De Engelse taal kun je snel onder de knie krijgen en de meesten spreken het al een beetje. Ook woont er vaak al een tante of een neef. Die kan ze op weg helpen, wel zo handig als je in een vreemd land terechtkomt.

Eerder probeerden migranten vaak in een vrachtwagen te klimmen. Door strenge controles met onder meer speurhonden is deze methode niet populair meer. Nu gaat het met bootjes, een gevaarlijke onderneming.

Strijker hielp eerder als vrijwilliger op het Griekse eiland Lesbos, tijdens de migrantencrisis in 2015. "Daar waren mensen erg blij en gelukkig, omdat ze dachten dat ze nu klaar waren. Mensen in Duinkerken zijn heel moe, al hebben ze nog de kracht om te proberen Engeland te halen."

Toen ze een foto onder ogen kreeg van een jongetje van een jaar of 2, slapend op de grond in Calais, besloot ze daar te gaan helpen. "Ik vond dat er niet genoeg gebeurde. We hebben het over mensen. Onze hond heeft het beter", zegt Strijker.

De foto die voor Andrea aanleiding was om te gaan helpen in Duinkerken. De foto die voor Andrea aanleiding was om te gaan helpen in Duinkerken.

Zo snel mogelijk naar Engeland

Afgelopen weekend kwam Strijker nog twee zusjes tegen van 16 en 18 jaar. Ze waren vlak voor de val van Kabul vertrokken uit Afghanistan. "Ik kan jullie niet missen, maar het is beter om te gaan, had hun vader tegen ze gezegd", vertelt Strijker. "Hij was bang dat ze zouden worden uitgehuwelijkt aan talibanstrijders."

De meisjes hadden niets bij zich, zelfs geen tent of slaapzak. Ze waren helemaal alleen, vertelt ze. Ze wilden vooral zo snel mogelijk naar Engeland.

Strijker is door de jaren heen duizenden migranten tegengekomen. Met sommigen heeft ze geen woord gewisseld, anderen delen hun verhaal wel. Een deel vergeet ze weer, een ander deel zal ze nooit vergeten. Zoals de Afghaanse zusjes en Artin.

Opladen van telefoons middels een aggregaat en een busje vol tenten. Opladen van telefoons middels een aggregaat en een busje vol tenten.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore