Niet goed bijgehouden

Hoeveel overleden coronapatiënten waren gevaccineerd? Dat weet niemand

25 november 2021 16:06 Aangepast: 25 november 2021 18:09
Beeld © ANP

Hoeveel overleden coronapatiënten waren wel of juist niet gevaccineerd tegen corona? Dat lijkt een simpele vraag, en toch is er geen antwoord op te geven. De cijfers blijken namelijk niet te achterhalen. En dat terwijl wel bekend is hoeveel mensen er met en zonder vaccin in het ziekenhuis liggen. Hoe komt dat?

De kans om na een coronabesmetting in het ziekenhuis of op de intensive care te belanden, is een stuk kleiner als je gevaccineerd bent: dat scheelt maar liefst 94 procent. Dat blijkt uit berekeningen van het RIVM. In die berekeningen is ook precies te zien hoeveel coronapatiënten zijn gevaccineerd tegen corona,  en welk vaccin zij hebben gekregen.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Cijfers: zoveel (on)gevaccineerden liggen met corona in het ziekenhuis

Waarom zijn die cijfers er dan niet voor mensen die zijn overleden na een coronabesmetting? Dat zoeken we in dit artikel uit.

Om te beginnen worden niet alle sterfgevallen door corona bijgehouden. Het is namelijk niet verplicht om die overlijdens te melden. Een deel van de doden, bijvoorbeeld mensen die thuis overlijden, worden daardoor niet meegeteld in de officiële coronacijfers.

Registratie is chaos

Het is dus al niet precies bekend hoeveel coronadoden er überhaupt zijn. Maar ook op plekken waar het aantal sterfgevallen wel goed wordt bijgehouden, is de vaccinatiestatus vaak onbekend. Bijvoorbeeld in de verpleeghuizen.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Een jaar corona in de verpleeghuizen: 'Ik heb me zo eenzaam gevoeld'

"De vaccinatiestatus van verpleeghuisbewoners wordt niet goed bijgehouden", zegt Cees Hertogh, hoogleraar ouderengeneeskunde aan het Amsterdam UMC en lid van het OMT. "Bij een deel is vastgelegd dat zij een vaccin gehad hebben, maar van veel andere bewoners weten we niet of ze gevaccineerd zijn of niet."

De registratie is 'een chaos' van verschillende systemen, zegt Hertogh: "Dat is frustrerend. Ook bij OMT-besprekingen komt steeds het aantal besmettingen in verpleeghuizen aan bod, maar ontbreekt informatie over de vaccinatiestatus."

Volgens Verenso, de vereniging van specialisten ouderenzorg, is het aantal sterfgevallen in de verpleeghuizen wel 'beduidend lager dan vóór de vaccinatie'.

Informatie niet op één plek.

En in de ziekenhuizen dan? Daar is, zoals eerder gezegd, precies bekend hoeveel patiënten gevaccineerd zijn. Om die cijfers te bepalen, is informatie van twee verschillende instanties samengevoegd.

Miniatuurvoorbeeld
Volg het laatste nieuws in ons liveblog:

Portugal voert opnieuw maatregelen in ondanks hoge vaccinatiegraad

Aan de ene kant zijn dat gegevens van het RIVM. Iedereen die een vaccin krijgt, wordt gevraagd of die gegevens gedeeld mogen worden met het RIVM. Het overgrote deel van de mensen heeft die toestemming gegeven. Het RIVM weet daardoor wie er wel of niet gevaccineerd is.

Daarbij worden gegevens gebruikt van Stichting NICE, de Nationale Intensive Care Evaluatie. Deze stichting houdt bij wie er in het ziekenhuis en op de intensive care wordt opgenomen.

"Elke twee weken worden gegevens uit RIVM-systemen verrijkt met cijfers van stichting NICE", zegt de RIVM-woordvoerder. "Zo kunnen we iets zeggen over de effectiviteit van de vaccins. Maar die cijfers gaan alleen over ziekenhuisopnames, niet over sterfte."

Privacybezwaren

Het RIVM heeft daarom geen gegevens over de vaccinatiestatus van mensen die zijn overleden aan corona, zegt de woordvoerder. "Daarvoor zou een andere koppeling gemaakt moeten worden. Maar daar zijn privacybezwaren tegen, dat is niet zo makkelijk geregeld."

Kortom: een deel van de coronadoden wordt überhaupt niet bijgehouden, en van de sterfgevallen die wél bekend zijn, is vaak niets te zeggen over de vaccinatiestatus. Daarom blijft het voorlopig een mysterie hoeveel mensen die aan corona zijn overleden wel of niet gevaccineerd waren.

Bekijk ook: Komen we ooit van het coronavirus af? Dit zijn drie scenario's

Het leek zo goed te gaan, en nu zitten we ineens in de vierde coronagolf. Komen we ooit van corona af?

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore